Rahmân'ın nefesinin mümkün mevcüdâta (varlıklara) her an kesintisiz ulaşması sebebiyle, bu mevcüdâtın varlıklarını aralıksız olarak sürdürmeleridir. Mümkün mevcüdât, zâtları gereği değil, ancak Hakk sayesinde vardırlar. Bu var olma Hakk'ın onları her an yeniden yaratması ile gerçekleşmektedir. (Kâşânî, 161; Câmi’, 83
halvet/"uzlet şe da ) (celvet; haltat; halvet-i mürid; hayât-ı hal vet
Müridde yedi haslet bulunmalıdır: ...irâdenin doğruluğu... ...tâatlere sebeb aramak... ...nefsinin durumunu bilmek... ...Allah'ı tanıyan kimselerle dostluk etmek... ..nasüh tevbede bulunmak... ...ilmin karşı çıkmadığı helâl yiyeceklerden yemek... ...kendisine danışabileceği sâlih bir dost edinmek
halvet/ uzlet 317 ..(Mürid) bu yedi hasleti binasının temeli ve direklerinin desteği olan dört hasletle destekler. Bunların ilki açlık, diğerleri uykusuzluk, susmak ve halvettir. Bu dört haslet nefsi hapseder ve onu baskı altında tutar. Nefsi bu hasletlerle bağlamak onun vasıflarını zayıflatır ve bunlarla nefsin muâmelesi güzelleşir. (Küt, I, 94
a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/halvet/" Halvet /a , kalbin halktan boşaltılması, bütün a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/himmet/" himmet /a ve a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/gayret/" gayretin /a Hâlık'ın emrine yöneltilmesidir. Halvet, müridin sebâttaki kararlığını kuvvetlendirir. Çünkü insanlarla iç içe olmak kulun sebâtını zayıflatıp himmet ve gayretini dağıtarak niyetini zayıflatır. Halvet, kulun dünyevi hazlar üzerindeki nefsani arzularını azaltır. Halvette olan kul bunlara çok daha az a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/sahid/" şâhid /a olur. Çünkü gözler kalbin aynasıdır. Kalbin âfetleri de gözler yoluyla girer, a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/sehvet/" şehvet /a ve a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/lezzetler/" lezzetleri /a de gözlerde bulunur. (Küt, I, 97
Halvet, a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/safvet/" safvet /a ehlinin sıfatı, uzlet ise vuslat ehlinin emârelerindendir. Bidâyet (başlangıç) hâlinde bulunan bir müridin hemcinsinden ayrı yaşaması, nihâyet hâlinde üns mertebesini gerçekleştirince de halvet hâlinde bulunması şarttır. Uzleti tercih eden bir kimse için hak olan şey, halktan ayrı yaşamaktan maksadın insanların şerrinden selâmette olmak değil, kendi şerrinden insanların selâmette bulunmalarına inanmasıdır. Bu iki şıktan ikincisi kendini hor ve hakir görmenin; birincisi ise halkta bulunmayan bir meziyete a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/sahib/" sâhib /a olmaya inanmanın neticesidir. Nefsini hor ve hakir gören mütevâzi; kendisinin herhangi bir kimseden üstün olduğuna inanan ise mütekebbir olur. (Kuşeyri, 54-55
Halvetin faydaları; zihni meşgul eden şeyleri terketmek, kulak ve gözü iyi zabtedebilecek hâle getirmektir. Çünkü kulak ve gözü kalbin kanallarındadır. Kalb, his nehirlerinden kirli, pisli, bulanık suların döküldüğü bir havuzdur. Riyazetten maksad havuzun kendisi ortaya çıksın ve onda temiz su görülsün diye onu bu sulardan ve onların oluşturduğu çamurdan temizlemektir. Nehirler havuza aktığı a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/halde/" hâlde /a fnehirlerle kirlenen) suyu oradan almak nasıl mümkün olabilir? Böylece (riyâzet yoluyla) fazla olan her hâlde eksilmesinden dolayı bu havuzu yenilenir. (İhyâ', NI, 94
Halvet, kurbun anahtarıdır. Ey halvetinde susan kişi, celvetinde susmaya ne dersin?! Ey oğulcuğum, önce halvet sonra celvet gerekir. Önce susmayı öğren, sonra konuş! Önce mülke sonra memlüke yönelmen gerekir. (Fethi, 293
Zünnün Mısri şöyle der: Halvetten daha ziyâde ihlâsa teşvik eden bir şey görmedim. Halveti seven ihlâsın esaslarına iyice sarılmış, sıdk erkanına kavuşmuş olur. Şibli kendisinden nasihet isteyen birine şöyle demiştir: Yalnızlığa yapış, halka ismini unuttur, ölünceye kadar yüzün kıble duvarına dönük olsun! Yahya Muâz Yalnızlık a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/siddik/" sıddiklerin /a idealidir demiştir. (Avârif, 125
Zikir, zikr-i Zât'a (ilâhi Zât'ın zikrine) dönüşür. Bu zikir, müşâhede