Hitâmı (son, bitiş; makamı, sadece mahlük için pek az bulunur olaylarda hedefe varana dek Zü'l-Celâli ve'l-İkram olan Allah'ın hakikatiyle tahakkuk etmekten ibârettir. Ona ait bu eşyâ bir bütün olarak bakıldığında böyledir. O aslında tafsil yoluyla Allah'a aittir. Bundan dolayı insan-ı kâmil daha mükemmele doğru yükselir. Çünkü Allah'ın nihâyeti yoktur. Veli de Allah'ın Zât'ına ulaşana kadar yükselmeye devam eder. (İnsân, Il, 97
Hitâm makamı tüm kurbiyyet makamları ile alâkalıdır. Çünkü velinin mahza kurbiyyet makamına ulaşmasıyla birlikte evliyânın makamlarının son bulmasından ibârettir. Bu makam, mahlükun Allah'a ulaştığı tüm makamları ihtivâ eder. Çünkü bu makam Allah'a kurbiyyet makamına dahil edilir. O, onun bütün halk makamlarına ulaşmasıyla sona erer. Velinin onda dostluk ve sevgi makamlarından bir nasibi vardır. İşte bu kurbiyyet makamında hitâmdır, son bulmadır
Bununla birlikte hullet dostluk) ismi kurbiyyet makamlarının ilk mertebesine mahsüstur. Çünkü kurbiyyet makamında bulunan kimse Hakk'ın eserleri ve vü