Mirâc, yakın olma a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/halinden/" hâlinden /a ibârettir. Peygamberlerin mirâcı, şahsı ve bedeni izhâr türünden, velilerin mirâcı ise a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/himmet/" himmet /a ve sırlar açısından olur. Peygamberlerin cesedleri saflık, temizlik ve yakınlık bakımından velilerin kalbleri ve sırları gibidir. Bu açık bir ikrâmdır. Bu şöyle olur; veli sekr hâline gelinceye kadar a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/galebe/" galebe /a hâline getirilir. O esnâda, derecelerde sırları kendisinden giderilir. Kurbet-i Hakk ile (Hakk'a yakın olmakla) süslenir. Sekr hâlinden sahv hâline dönünce bütün bu deliller kalbine nakşedilmiş olur. Bu durumun gerektirdiği ilim a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/kendisinde/" kendisinde /a meydana gelir. İşte, bir yere fikriyle ulaşan kimse ile şahsıyla ulaşan kimse arasında büyük fark vardır. (Hücvîrî, 285-286
Hissin (duyuların) ötesinde olan her şey onun semâsıdır. Bu sülük eden her kimsenin a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/rububiyyet/" rubübiyyet /a mertebesine yakınlaşmaya başladığı ilk mirâcdır. (Mişkât, 53) mi'râc-ı tahlil ( Jekorzli yan ) Sâlik (tarikat yoluna giren kişi), Allah'a yönelmeye ve ondan başkalarından yüz çevirmeye devam ederse, bu onun için bir a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/meleke/" meleke /a hâline gelir. Bu durum, cismâni (fiziki) âlemden ayrılışın ilk adımıdır. Çünkü, cismâni âlem onun ilk yüz çevirdiği şeydir. Ondan yüz çevirmek bizzât ondan ayrılmaktır. Yaradılışın ortaya çıkışındaki tertib, âlemde yer alan büyük âlemlerin tertibiyle aynı değildir. Büyük âlemden ilk ayrılan şey toprak, sonra su, sonra hava, sonra ateştir. İnsan bu unsurlardan ayrılınca, rühuyla a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/dunya/" dünyâ /a semâsına girer. Şeyhimiz (İbn Arabi) şöyle diyor: Allah Teâlâ isimlerinde bulunan isimlerimi bana göstermek için beni yükseltmeyi murüd a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/tigi/" ettiğinde /a , önce beni mekânımıdan uzaklaştırdı. Ve beni imkân alanınıda bulanan Burak'la yükseltti. Bütün unsurlarımla beni savurdu. Benimle dost olmaktan râzı olup olmadığını anlayamadım. Bana denildi ki, Allah'ın topraktan yaratmış olduğu asli baban onu aldı.
Su rüknünden ayrıldığımda bir parçamı kaybettim. Bana denildi ki, Sen basit bir su