Değirmen çok sıkıcı hâle gelir ve orada bazı korku ve tehlikeler zuhür ederse, nöbetini tamamlayan çocuklarını o makamı terk eder ve bir daha da oraya dönmek istemez. Çocuklarımın durumu da bu.
Bu diğer şeyhlere gelince, onların, değirmen işlerini yürüten birden fazla çocukları yoktur. O çocuklar işlerini (hiç aksatmadan) sürekli olarak yaparlar. Onların her birinin tek olan çocuğu, benim çocuklarımın hepsinden güçlüdür. Onun için benim çocuklarım, onların tek olan çocuklarından ve değirmenlerinden devamlı sürette yardım isterler. -Yanı, Nefs-i Külli'nin çocukları olan dokuz nefs, süretlerin var edilmesine te'sir ederler(Cebrâ'il, 146
Şeyhe sordum: Hareket edemediğini iddiâ ediyorsun, öyleyse buraya nasıl geldin? Şöyle cevâb verdi: Ey temiz kalbli! Güneş, devamlı olarak feleğinde döner. Kör insan bunu görse de görmese de durum aynıdır, güneş dönmeye devam eder. Körün durumu bunu idrâk etmeye yeterli değildir, bunu hissedemez. Onun bunu görememesi ve idrâk edememesi, güneşin olmadığına veya olduğu yerde durduğuna delil olamaz. Körün bu 84 akl/ ukül
arızası giderildiği zaman, güneşe daha önce neden a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/dunya/" dünyâda /a yoktun, niçin dönmeyi siirdürmüyordun?' demeye hakkı yoktur. Çünkü, güneşin hareket a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/tigi/" ettiği /a eskiden beri sâbittir ve bilinmektedir. Değişen güneş değil, körün durumudur. Biz de devamlı olarak bu saftayız. Senin bizi görmemiş olman, bizim yokluğumuza, değiştiğimize ya da bir yerden başka bir yere göçtüğümüze delil olamaz. Değişiklik sadece sendedir. -Bütün bu ifâdelerden anlaşılan şudur: Onun feyiz ve faydaları, faziletleri, yani rühâni cevherleri sayesindedir. Bu cevherler, kabiliyeti müsâit olanlara feyiz ve ilhâm kaynağı olurlar. Burada hiçbir cimrilik ve haset olmaksızın, kabiliyeti olan ve almaya müsâit olan herkese feyiz ulaşabilir. Buna ulaşmamış olmak, feyzin kesilmiş olmasına a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/isaret/" işâret /a etmez. O zâtın feyiz alınaya müsâit olmadığına, rüh dünyâsına değil de maddi âleme yönelmiş olduğuna işâret eder
Allah'ı tesbih eder misiniz? diye sordum. Asla! Çünkü, müşâhedeye müstağ