senin için en iyisini seçer. O a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/halde/" hâlde /a sen, âkıbetine yardımcı olacak işlerinle uğraş! (Minhâc, 58
a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/tevekkul/" Tevekkülün /a a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/hakikat/" hakikati /a , işleri Allah'a tefviz etmek fısmarlamak;, ihtiyâr (seçme) ve tedbirin karanlığından kurtulmak, ahkâm ve takdiri müşâhede makamına çıkmaktır. Bu hâldeki bir kul, taksimde herhangi bir değişme olmadığını, kendisine ayrılan şeyin elinden alınamayacağını, kendisine ayrılmayan şeye ise asla kavuşamayacağını kesin olarak bilip, Mevlâ'sının vaadine inanır ve hissesini O'ndan alır
Tevekkülün üç derecesi vardır: Tevekkül, teslim, tefviz. Tevekkül eden, Allah'ın vaadine güvenip huzür bulur. Teslim olan, O'nun (hâlini) bilmesiyle yetinir. Tefviz a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/sahib/" sâhibi /a ise Allah'ın hükmüne râzı olur. Tevekkül başlangıçta, teslim ortada, tefviz ise sondadır diyenler de vardır
Yine denilmiştir. ki, Tevekkül a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/mu-min/" mü'minlerin /a , teslim evliyânın, tefviz ise muvahhidlerin sıfatıdır. Yine Tevekkül avâmın, teslim a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/havassin/" havâssın /a , tefviz ise ehâss-ı havâssın sıfatıdır demişlerdir
Bazıları ise Tevekkül nebilerin, teslim Hz. İbrâhim'in 3 a, tefviz ise Peygamber Efendimiz'in sıfatıdır demişlerdir. (Gunye, TI, 189-190
Vekil, işlerin kendisine havâle edildiği kişi demektir. (Ravza, 315
Tefviz, tevekkülün üstündedir. Tefvizin ilk inceliği, mekrden emin olmaksızın ve (ilâhi) yardımdan ümid kesmeksizin amelden önce istitâati nefyetmektir (amel işleme gücünü yok etmektir). İkinci inceliği, ameli bir kurtarıcı, günâhı bir helâk edici, sebebi de gerçek fâil saymadan (O'na olan) ihtiyacı görmektir. Üçüncüsü ise, hareket ve sükün âleminde yalnızca Hakk'ın tek ferd olduğunu görmek, tefrika ve cem' hâllerinde yalnızca O'nun tasarrufunun bulunduğunu bilmektir. (Ravza, 482
Teslim, avâmın en yüce yoludur. Bunun ilk inceliği, vehimlerin yol açtığı (şübheli) şeylerden (uzaklaşıp), akılların itibâr a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/tigi/" ettiği /a (sağlam) şeye teslim olmaktır. Ikinci inceliği, keşf ve hakikat için ilim, maksad ve şekillere (keşfe sâhib olmak için öncelikle Kur'ân, Sünnet, şeriat ve tarikatın zâhirine, erkânına) teslim olmaktır. Üçüncü inceliği de, Hakk'ın dışında olandan Hakk'a, teslimi görmekten de selâmete teslim olmaktır. (Ravza, 483
Tefviz ve teslim birdir. Ancak aralarında bir fark vardır. İşlerini teslim ettiği kişinin yaptığından memnün olmayan müsellim (teslim eden kişi, teslim sâhibi