Cisimlerdeki tenâsuh, kendi cinsinden olursa bu a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/muhal/" muhâldir /a . Bu a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/halde/" hâlde /a her mizâcın bir başkasına geçen nefsi olması gerekirdi. Onunla başka bir nefs birleşirse, bu durumda da bir hayvanın iki nefsi olmuş olurdu. Bununla birlikte, her fâninin bir madde ile birleşmesi de, birleşen nefslerin sayısının madde sayısınca olması da bir kaide değildir. Nefslerle birleşen şeylerin sayısıyla, onlardan ayrı olan şeylerin sayısının bir olması da kaide değildir. (Bu nefslere,) bir beden verilince ya onunla birleşir veya mukavemet göstererek ondan uzaklaşır. Sonra bu genişler. Başka mevzilerde bize ait olarak bulduğu şeyle yetinir. (Işârât, IV, 37
Tenâsuhun mânâsı, nefsin bir bedenden bir başka a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/bedene/" bedene /a geçmesidir. Ehl-i Sünnet bunu reddetmiş, aşırı Râfıziler ise bunu kabül etmişlerdir. Büyük felsefeciler de bunu kabül etmemişlerdir. Tenâsuhu kabül edenler farklı görüşlerdedirler. Bunu mümkün görenler olduğu gibi, a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/mutlak/" mutlak /a gerekli görenler de vardır. Başka ihtilâflara da düşmüşlerdir
Bunlardan bazıları şöyle der: Şahıslarda türün şeklinin korunması gerekir. (Nefs), bir insandan ancak başka bir insan bedenine intikal eder. Onlara göre intikalin bu çeşidine nesh denilir. Şahıslarda türün korunmasına gerek olmadığını, intikalin insandan başka varlıklara ve hayvanlara olabileceğini ileri sürenler de vardır. Buna 1052 a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/te-nis/" te'nis /a
da mesh derler. Bazıları hayvandan bitkiye intikali câiz görür. Buna da fesh adı verilir. Diğer cansız maddelere de intikali kabül edenler vardır. Buna da resh derler
Türün şeklinin muhafaza edilmesini zaruri görenler şöyle demişlerdir: İntikal edecek olan, şayet zararlı ve câhil ise, aşağı bir bedene intikal eder.
Şöyle de söylemişlerdir: Nefsler, tüm cismâni alâkalardan temizlenip olgunlaşıncaya kadar, bir bedenden diğer bir bedene intikal eder dururlar. Işte o zaman kuds âlemine ve sâbit bir temizliğe ererler.
Nefsin hayvanlara intikal ettiğini kabül edenler şöyle derler: Bu, onun için bir azabdır, çünkü nefs orada derin zulmet ve a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/siddet/" şiddet /a içerisindedir. Bütün bunlar büyük bir dengesizlik, delili ve dayanağı olmayan asılsız saçmalıklardır. Bilakis bu, kulları hakkında Allah'a karşı a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/tahakkum/" tahakküm /a ve Allah'ın gaybı hakkında yalan uydurmak demektir. Bilhassa bu kesin delil isteyen gerçekleşmiş bir işi haber vermektir, ki bu konuda zan yetmez. Mükellefiyetlerle ilgili ilmi konular ise böyle değildir. Bunlarda zan yeterlidir. (Ravza, 210