Tasavvuf Klasikleri · Temmuz 8, 2026

uyanmak (Tasavvuf Sözlüğü)

ve ihmâlkârlık çıkmazından kurtulmaktır. Yakaza, kulun kalbine hayat vererek nürlandıran şeylerin ilkidir. Yakaza üç şeyden ibârettir: Bunlardan ilki; nimete, onu saymaktan itmid keserek bakmak (nimeti sayılamayacak …

ve ihmâlkârlık çıkmazından kurtulmaktır. Yakaza, kulun kalbine hayat vererek nürlandıran şeylerin ilkidir. Yakaza üç şeyden ibârettir: Bunlardan ilki; nimete, onu saymaktan itmid keserek bakmak (nimeti sayılamayacak kadar çok görmek) ve kendi sınırlarını idrâk etmek , nimet husüsunda kusurlu olduğunu bilmek, kendini nimetin a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/ihsan/" ihsân /a edilmesini anlamaya hasr etmektir

İkincisi; suçlarını gözden geçirmek, bu husüstaki tehlikeyi idrâk etmek, bunları telâfi etmek için canla başla çalışmak, hataların kölesi olmaktan kurtulmak ve bu hataları düzelterek onlardan kurtulmayı istemektir

Üçüncüsü ise, hayatının fazlalık ve noksanlıklarını kavramak için dikkatli davranmak, ömründen boşuna harcadığı günlerin mes'üliyetinden (sorumluluğundan) kurtulmak, kayıpları telâfi ve kalan günlerini de imâr etmeye kefil olmaya ihtimâm göstermektir

Yukarıda geçen) mârifet-inimet (nimeti tanımak ve değerini bilmek) ise üç şeyle saf hâle gelir: Akıl nüruyla, (ilâhi) ihsâna köle olma ümidi taşımakla ve belâ ehlinden ibret almakla

Yine yukarıda geçen) suçları gözden geçirmek ise, üç şeyle sağlamlaşır: Hakk'ın tâzimiyle, mârifet-i nefsle (nefsini tanımakla) ve vaidi (cehennemi) tasdik etmekle

Yine yukarıda geçen) ömründeki fazlalık ve noksanlıkları kavramak da üç şeyle istikamete kavuşur: İlmi dinlemekle, hizmete çağıran sese kulak vererek, sâlihlerle sohbet a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/erek/" ederek /a . Bunun temeli de bütünüyle a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/adetleri/" âdetleri /a ortadan kaldırma gereğine dayanır. (Menâzil, 6

Yakaza, Allah'tan gelen sıkıntıdan kurtaran bir anlamadır. (Istılâh, 541

Yakaza (hakkında) denilmiştir ki Ayağa kalkmaktır, bu da gaflet uykusundan uyanmak ve cehâlet çıkmazından kurtulmaktır. (Ravza, 477

(Ayrıca bk. a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/gaflet-teyakkuz/" gaflet-teyakkuz /a