Tasavvuf Klasikleri · Temmuz 4, 2026

Kadiriye

Abdülkııdir Geylani (OL Bağdıı§ 562/1160) İslam dünyasında en yaygın üç tarikattan biri olan Kadiriye'nin kurucu piri Geylan'da doğan, daha sonra Bağdat'a yerleşen Abdülkadir-i Geylani'dir. Tasavvufi terbiyesini Ebu Said …

Abdülkııdir Geylani (OL Bağdıı§ 562/1160)

İslam dünyasında en yaygın üç tarikattan biri olan Kadiriye'nin kurucu piri Geylan'da doğan, daha sonra Bağdat'a yerleşen Abdülkadir-i Geylani'dir. Tasavvufi terbiyesini Ebu Said Mübarek'ten alan Geylani aynı zamanda Hanbeli mezhebinin de ileri gelenlerinden idi.

Döneminde Bağdat'ın en meşhur vaizi olan Geylani, bir çok tasavvufi-ahlilki eserin de yazarıdır. elGunye, Fuyuzatu'r-Rabbaniye, Futühü'l-Gayb, Fethu'r-Rabbani en meşhurlarıdır.

Tarikatın Osmanlı topraklarındaki ilk büyük temsilcisi şair sufi Eşrefoğlu Rumi'dir (Öl. lznik, 874/1469). Kadiriye İsmail Rumi (Öl. İstanbul, 1041/1631) ile İstanbul'a ulaşmış ve yayılma imkanı bulmuştur. Tarikalın Eşrefiye ve Rumiye kolları bu sufilere nisbet edilir.

Geylani'nin temkinli ifadeleri, dini sınırları zorlamayan fikirleri kadar coşkulu zikir meclisleri de kalabalıkları cezbctmiş ve Endülüs'ten Malezya'ya kadar uzanan topraklarda yayılma imkanı bulmuştur. Tarikat pirinin fikir ve düşünceleri tasavvufi düşünceye serı tcnkidler yöneltmekle meşhur İbn Teymiye'nin bile eleştirilerine hedef olmamıştır.

Her tarikat büyüğü gibi Geylani'nin hayatı ve tarikatı hakkında da birçok eser kaleme alınmıştır. İbn Cehzam'ın Behcetu'l-Esrar'ı bunların en meşhurudur.

Bağdat'taki türbesi çok meşhur ziyaret yerlerinden biridir.