Tarikatların hepsini burada tanıtmak yerine, toplumumuzda yaygın olan birkaç tanesini tanıtmak daha iyi olur. Her tarikat her toplumda ve her bölgede yaygınlık kazanmamıştır. Bir diğer ifade ile tarikatların tarihleri olduğu gibi coğrafyaları da vardır. Sözgelimi Kübreviye, Suhreverdiye, Çeştiye gibi tarikatlar Rusya, İran, Afganistan, Hindistan bölgesinin en yaygın tarikatları oldukları halde bizde hiç tanınmamışlardır. Daha çok Osmanlı topraklarında tutunan ve yayılan Bayramiye, Bektaşiye, Mevleviye, Celvetiye gibi tarikatlar da Güney Asya İslam ülkelerinde pek bilinmezler. Kadirilik, Nakşibendilik gibi tarikatlara İslam dünyasının her tarafında rastlamak mümkün olurken Bedevilik, Desukilik, Şazelilik gibi tasavvufi yollar daha çok Kuzey Afrika'da yayılma zemini bulabilmişlerdir. Her tarikatın her yerde yaygın olmamasının sebepleri konusunda şunlar düşünülebilir:
1. Tarikatın bir yerde yayılması, tutunması bir gayret ve organizasyonun varlığıyla yakından ilgilidir. 2. Tarikatların vurguladıkları konular birbirine benzediği için, bir bölgeye daha sonra gelen bir tarikat tutunma imkanı bulamayabilmektedir.
3. Bazı tarikatların ömrü kısa olmaktadır. Kazeruniye, Zeyniye gibi.
4. Tarikatların tarih sahnesinden silinmesinin bir sebebi de diğer tarikatlar içinde erimeleridir. Bir diğer ifade ile bazı tarikatların uzantıları değişik bölgelerde farklı isimlerle varolmuşlardır. Mesela Yeseviye Anadolu'ya gelememiştir, ama bazı araştırıcılara göre Bektaşilik ve Nakşiliğin kaynağı Yeseviliktir, Bayramilik de Halvetiye ile Nakşibendiyenin birleştirilmesinden meydana gelmiştir.
5. Tarikatların yapısı, sistem ve felsefesi ile yöre halkı arasında kurulan bağlar da önemlidir. Sözgelimi medrese kültürünün hakim olduğu bir bölgede Bektaşilik gibi tarikatların yaygınlık kazanması zordur.
6. Başka sebepler de olabilir: Mesela Bektaşiliğin Rumeli'de yaygın olmasının en önemli sebebi Yeniçerilikle oluşturduğu dostluktur. Bektaşiliğin Ortadoğu ve Güney Asya'da yaygın olmamasının en önemli sebebi de budur. Şimdilik üzerlerinde durulmayacak olan büyük tarikatlar ve kurucuları şöyle bir tablo ile gösterilebilir.
'İlırikatın adı-·------Kunıaısu Vefat Yeri ve llırihi Bedeviye .................. Ahmed Bedevi ............ Mısır, 1276 Çeşitiye ................ Musnuddin Çeşti ........... Delhi, 1255 Desukiye ................ İbrahim Desuki ............. Mısır, 1295 Kazeruniye .......... İbrahim Kazeruni .... Mazemu, 1034 Kübreviye ......... Necmuddin Kübra ...... Harezm, 1221 SuhreverdiyeŞihabuddin Suhreverdi .... Bağdat, 1254 Yeseviye .................... Ahmet Yesevi. ............. Yesi, 1 166 Zeyniye ................... Zeynuddin Hafi ......... Malin, 1 4434
