Riyâzü's-Sâlihîn · Haziran 25, 2026

Kargaşada İbadet: Hicrete Eşdeğer Bir Fazilet

Riyazus Salihin Cilt – 6 – Mehmet Yasar Kandemir · KARGAŞA VE FİTNE ZAMANINDA İBADETİN FAZİLETİ Hadis-i Şerif Ma’kil İbni Yesâr radıyallâhu anh’ den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve …

Hadîs-i şerîf (Arapça metin)
Riyazus Salihin Cilt – 6 – Mehmet Yasar Kandemir · KARGAŞA VE FİTNE ZAMANINDA İBADETİN FAZİLETİ
Hadis-i Şerif
Ma’kil İbni Yesâr radıyallâhu anh’ den rivayet edildiğine göre,
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“Ortalık kargaşa içindeyken ibadet etmek, bana hicret etmek
gibidir.”
Müslim, Fiten 130. Ayrıca bk. Tirmizî, Fiten 31; İbni Mâce, Fiten 14.

Açıklama
Hadiste
geçen
“herc”
kelimesine,
kargaşa,
fitne
zamanı,
müslümanlar arasındaki savaş hali, işlerin karmakarışık hale
gelmesi, toplumda kargaşa çıkaran asılsız haberler gibi anlamlar
verilmiştir.
Resûl-i
Ekrem
Efendimiz’e
hercin
ne
olduğu
sorulduğunda: “Herc, katildir” buyurmuştur. Katilden maksat, fitne
zamanında müslümanların birbiriyle çarpışmaları ve karşılıklı
öldürmelerin olmasıdır. Bunun daha çok kıyamete yakın zamanlarda
olacağı ve çoğalacağı da birçok sahih hadiste haber verilmiştir.
Kargaşa ve fitne zamanında ibadet etmenin faziletli ve ayrıcalıklı
olmasının sebebi, böyle anlarda insanların pek çoğunun fitneye
karışarak Allah’a ibadetten ve kulluk vazifelerini gerektiği gibi yerine
getirmekten mahrum kalacağı içindir. Mekke’den Medine’ye hicret
eden sahâbîler, büyük fedâkârlık göstererek, mallarını mülklerini,
evlerini barklarını, bütün yakınlarını orada bırakıp sadece Allah’a
daha iyi ibâdet edebilmek, dinlerinin gereğini yerine getirmek ve
Resûl-i Ekrem’e bağlılıklarını göstermek için bu yolculuğu ve
vatanlarını terketmeyi göze almışlardı. Onlar bu davranışlarıyla Allah
katında çok büyük ecirler ve sevaplar kazandılar. İşte fitne
zamanında, kargaşalara katılmayarak, daha çok kan dökülmesine
sebep olmamak için köşesine çekilip ibadet edenler de onlar gibi
büyük ecir ve sevaplara nâil olurlar. Bu tutum, toplumun ıslahı ve
kendilerine örnek alacakları akl-ı selim sahibi kişiler bulmaları
açısından önem taşır.
Hadisten Öğrendiklerimiz
  1. 1Bazı zamanlarda Allah’a ibadet ve tâat diğer zamanlardan daha
    önemli ve faziletlidir. Kargaşa ve fitne zamanları böyledir.
  2. 2Fitne zamanında insanların bir çoğu ibadetlerden ve kulluk
    görevlerini yerine getirmekten gafil olurlar.
  3. 3Allah’a daha iyi kulluk edebilmek ve dinin emirlerini gerektiği gibi
    yerine getirebilmek maksadıyla vatanını terkederek sâlihlerin
    yaşadığı güvenli bir memlekete hicret etmek faziletli amellerdendir.
    ⟪BOLUM⟫ALIŞ-VERİŞLE İLGİLİ
    ⟪BOLUM⟫FAZİLETLİ DAVRANIŞLAR
    SATIŞTA, ALIŞTA, ALIP VERMEKTE
    CÖMERT DAVRANMAK, BORCUNU
    GÜZELCE ÖDEYİP ALACAĞINI
    GÜZELCE İSTEMEK, ÖLÇÜ VE
    TARTIDA TERAZİYİ ALACAKLI
    TARAFA EĞDİRMEK, EKSİK
    ÖLÇMEKTEN KAÇINMAK, ZENGİN
    VE FAKİR BORÇLUYA MÜHLET
    VERMEK VE ALACAĞINDAN BİR
    KISMINI BAĞIŞLAMAK
    Âyetler