Ana içeriğe geç
İslâm Atlası — şehir, âlim, eser ve etki yolları
İSLÂM COĞRAFYASI / İLİM / ŞEHİR / İNSAN

Gerçek haritada
hareket eden bir ilim dünyası.

İslâm’ın Mekke’de doğuşundan Medine’de toplum oluşuna; Bağdat, Şam, Kahire, Türkistan, Anadolu, Endülüs, Afrika ve Hint alt kıtasındaki ilim yollarına uzanan yaşayan atlas.

ATLASIN KAİDESİ

Şehirleri yalnız siyasî sınırlarla değil; insan, eser, kurum ve seyahatlerin oluşturduğu havzalar olarak okuyoruz.

ZamanMekânİnsanMetinKurum
01 / ZAMAN

“Yükseldi–geriledi” şeması yerine
teşekkül, yenilenme ve arayış.

01

Vahiy ve ilk yayılış

Mekke ve Medine’de doğan vahiy toplumu; Şam, Irak, Mısır, İran ve Kuzey Afrika’ya uzanan yeni şehir, dil ve ilim çevreleri.

02

Klasik teşekkül

Hadis ve fıkıh okulları, kelâm, tercüme hareketi, felsefe, matematik, tıp ve astronominin metin ve kurumlarını kurduğu dönem.

03

Yenilenme ve yeni havzalar

Medrese ağları, şerh ve tahkik gelenekleri; Anadolu, Hint alt kıtası ve Sahra ötesinde yeni merkezlerin güçlenmesi.

04

Muhasebe ve arayışlar

Matbaa, sömürgecilik, ulus devlet, yeni eğitim kurumları ve modern bilim karşısında geleneğin yeniden yorumlandığı çok katmanlı dönem.

02 / GERÇEK COĞRAFYA

Şehirleri gerçek haritada,
insan ve olay yoğunluğuyla görün.

552 yer ve 26.932 koordinatlı hayat olayı. Harita OpenStreetMap tabanlıdır; kümeye yaklaşın, şehri seçin ve o şehirde yaşamış âlimlerin dosyasına geçin.

İlim coğrafyası hazırlanıyorHarita yalnız görünür olduğunda yüklenir.
03 / ZAMAN + ALAN + HAVZA

Âlimi yalnız tarihe değil,
şehre, esere ve tesire bağlayın.

Bir dönemi, ilim alanını veya havzayı seçin. Her isim ayrıntılı kişi dosyasına; eser, katkı, etki ve doğrulanmış ilişki kayıtlarına açılır.

İLİM ALANI
32seçili derin kişi dosyası
Medine

Mâlik b. Enes

Medine amelini ve hadis-fıkıh birikimini el-Muvatta etrafında taşıdı.

FıkıhHadis
1 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Mekke · Bağdat · Mısır

İmam Şâfiî

Hicaz ve Irak birikimini karşılaştırdı; usûl düşüncesini sistematik bir metin diline taşıdı.

FıkıhUsûl
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Kûfe

Ebû Hanîfe

Kûfe’nin kolektif ders halkasında Hanefî fıkıh geleneğinin kurucu otoritesi oldu.

FıkıhKelâm
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Kûfe · Bağdat

Muhammed eş-Şeybânî

Hanefî doktrininin erken metinlerini tedvin etti; Mâlik ve Şâfiî çevreleriyle ilim alışverişinde bulundu.

FıkıhSiyer hukuku
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Bağdat

Ahmed b. Hanbel

Hadis ve fetva halkası, öğrencilerinin mesâil derlemeleriyle Hanbelî geleneğe dönüştü.

HadisFıkıh
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Buhara · Nişabur

İmam Buhârî

Hadis seyahatlerini titiz seçme ve tasnif ilkeleriyle büyük bir eser geleneğine dönüştürdü.

Hadis
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Nişabur

İmam Müslim

Hadis rivayet yollarını bir araya getiren tasnifiyle sonraki hadis çalışmalarını etkiledi.

Hadis
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Tirmiz

Tirmizî

Hadislerin hüküm değeriyle fakihlerin görüşlerini aynı tasnifte buluşturdu.

HadisFıkıh
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Semerkant

İmam Mâtürîdî

Mâverâünnehir Hanefî çevresinde akıl-vahiy ilişkisini sistemleştiren kelâm okulunun kurucu ismidir.

KelâmTefsir
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Fârâb · Bağdat · Şam

Fârâbî

Mantık, siyaset ve ilimler tasnifi üzerinde kurduğu dil İbn Sînâ’dan sonraki felsefe geleneğine uzandı.

FelsefeMantıkMusiki
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Hârizm · Bağdat

Hârizmî

Cebir ve hesap eserleri, yöntem ve terim düzeyinde dünya matematik tarihine kalıcı iz bıraktı.

MatematikAstronomiCoğrafya
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Hârizm · Gazne

Bîrûnî

Ölçüm, gözlem ve karşılaştırmalı kültür incelemesini aynı araştırma disiplininde buluşturdu.

AstronomiCoğrafyaTarihDoğa bilimleri
4 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Buhara · Rey · İsfahan

İbn Sînâ

Tıp ve felsefedeki sistematik eserleri İslam dünyasında ve Latin Avrupa’da yüzyıllarca okundu.

TıpFelsefeMantık
4 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Tûs · Nişabur · Bağdat

Gazzâlî

Medrese ilimleriyle ahlâk ve tasavvufu yeniden ilişkilendirdi; felsefî mirasla eleştirel bir hesaplaşma kurdu.

FıkıhKelâmTasavvufFelsefe eleştirisi
4 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Kurtuba · Merakeş

İbn Rüşd

Mukayeseli fıkıh ile felsefî şerh geleneğini birlikte yürüttü; Gazzâlî’nin eleştirilerine cevap verdi.

FıkıhFelsefeTıp
4 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Kurtuba

Zehrâvî

Cerrahî aletleri ve uygulamaları sistemleştiren et-Tasrîf’i Akdeniz tıp tarihinde etkili oldu.

TıpCerrahi
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Tunus · Fas · Kahire

İbn Haldûn

Tarih bilgisini toplum yapısı, iktisat, şehir ve iktidar ilişkileriyle açıklayan özgün bir yöntem kurdu.

TarihToplumSiyaset
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Bağdat

Cüneyd-i Bağdâdî

Sahv, ölçü ve şeriat bağlılığı vurgusuyla sonraki tasavvuf ekollerinin ortak referanslarından biri oldu.

TasavvufAhlâk
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Yesi

Ahmed Yesevî

Türkçe hikmet dili ve derviş eğitimiyle Türkistan’dan Anadolu’ya uzanan irfan yollarını besledi.

TasavvufTürkçe irfan
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Mürsiye · Şam

Muhyiddin İbnü’l-Arabî

Endülüs’ten Şam’a uzanan seyahati ve eserleriyle sonraki tasavvuf düşüncesinin büyük metin ağlarından birini kurdu.

TasavvufMetafizik
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Konya

Sadreddin Konevî

İbnü’l-Arabî mirasını Konya’daki ders ve metin halkasında sistematik bir dile taşıdı.

TasavvufMetafizik
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Belh · Konya

Mevlânâ Celâleddîn Rûmî

Horasan’dan Anadolu’ya uzanan hayatında Farsça şiiri temsil, hikâye ve mânevî eğitim dili olarak kullandı.

TasavvufŞiirAhlâk
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Rey · Herat

Fahreddin er-Râzî

Kelâm, felsefe ve tefsir meselelerini geniş tartışma örgüsü içinde birleştirdi.

TefsirKelâmFelsefe
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Tûs · Merâga

Nasîrüddin Tûsî

Merâga Rasathânesi etrafında gözlem, hesap ve kitap üretimini kurumsal bir araştırma programına dönüştürdü.

AstronomiMatematikFelsefe
4 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Semerkant

Uluğ Bey

Semerkant Rasathânesi ve zîc çalışmalarıyla devlet himayesi, eğitim ve gözlemi bir araya getirdi.

AstronomiMatematikSiyaset
1 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Semerkant · İstanbul

Ali Kuşçu

Semerkant birikimini İstanbul’a taşıdı; Sahn-ı Semân çevresindeki matematik ve astronomi öğretimini etkiledi.

AstronomiMatematikEğitim
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Bursa · İstanbul

Taşköprizâde Ahmed

Osmanlı ilimlerini, âlimleri, eserleri ve kurumları tabakat ve ilimler tasnifi içinde kaydetti.

İlimler tarihiBiyografiEğitim
3 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Kahire

Celâleddîn es-Süyûtî

Geniş telif üretimiyle rivayet ve önceki literatürü yeni tasnifler altında bir araya getirdi.

HadisTefsirDilTarih
4 eser künyesi · 2 katkı Dosyayı aç ↗
Toledo · Kurtuba

Zerkālî

Gözlem tabloları ve usturlap geliştirmeleri Endülüs ve Avrupa astronomisine tesir etti.

AstronomiAlet yapımı
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Gırnata

Şâtıbî

Hukukî hükümlerin amaçları ve dinî yükümlülüğün bütünlüğü üzerine etkili bir usûl çerçevesi kurdu.

Fıkıh usûlüMakāsıd
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Delhi

Şah Veliyyullah Dihlevî

Hadis eğitimi, mezhep birikimi ve toplumsal ıslahı Hint alt kıtasında yeni bir telif dilinde birleştirdi.

HadisFıkıhToplum
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
Timbuktu · Merakeş

Ahmed Bâbâ et-Tinbüktî

Sahra ilim ağlarını fıkıh ve tabakat eserleriyle görünür kılan önde gelen Batı Afrikalı âlimlerdendir.

FıkıhBiyografi
0 eser künyesi · 1 katkı Dosyayı aç ↗
4.564 kişilik ilişkisel âlim dizininin tamamını aç →
04 / KESİŞİM OKUYUCUSU

İki ismi seçin;
aynı çağ mı, aynı şehir mi, gerçek bağ mı görün.

Çağdaşlık, doğrudan hocalık, metin etkisi ve sonraki eleştiri aynı şey değildir. Bu araç önce zaman ve alan kesişimini gösterir; kişi dosyası kayıtlı ilişki türünü açıklar.

×
Aynı çağda değillerOrtak alan etiketi yokOrtak havza: İran ve HorasanKürasyonda kayıtlı doğrudan/eleştirel bağ var
05 / OKUMA YOLLARI

Atlası başka Keşkül
bölümleriyle sürdürün.

Kullanım kılavuzu ve SSSGizlilik politikasıDesigned byPixelvane