Hadis-i Şerif
Yine Ebû Hüreyre radıyallâhu anh’ den rivayet edildiğine göre
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“Müşteri kızıştırmayın!”
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“Müşteri kızıştırmayın!”
Buhârî, Büyû’ 58, 64, 70, Şurût 8; Müslim, Nikâh 52, Büyû’ 11, Birr
Râvi
30, 32. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Büyû’ 44; Tirmizî, Büyû’ 65; Nesâî,
Nikâh 70, Büyû’ 17, 19, 21; İbni Mâce, Ticârât 14.
Aşağıdaki hadis ile birlikte açıklanacaktır.
Nikâh 70, Büyû’ 17, 19, 21; İbni Mâce, Ticârât 14.
Aşağıdaki hadis ile birlikte açıklanacaktır.
1585. İbni Ömer radıyallâhu anh’ den rivayet edildiğine göre, Nebî
sallallâhu aleyhi ve sellem müşteri kızıştırmayı nehyetmiştir.
Buhârî, Büyû’ 60, Şurût 11, Hiyel 6; Müslim, Büyû’ 13. Ayrıca bk. Ebû
Dâvûd, Büyû’ 44; Tirmizî, Büyû’ 65; Nesâî, Büyû’ 16, 17, 21; İbni
Mâce, Ticârât 14.
Açıklama
Hîle yaparak müslümanı aldatmanın çarşı pazarda çokça görülen
bir türünü de bu iki hadîs-i şerîf tescil ve teşhir etmektedir. Birinci
hadis te Hz. Peygamber, alıcı olmadığı halde sırf müşteri kızıştırmak
için müşteri gibi davranıp yüksek fiyat vermek suretiyle malın fazla
fiyatla satılmasına ve böylece gerçek alıcıların zarara uğramasına
vesile olmayı, “müşteri kızıştırmayın” buyurarak yasaklamaktadır.
1574 numaralı hadisin içinde de yer alan bu hadisin muhatapları
aslında iki sahteciliği birden yapmaktadırlar. Önce alıcı olmadıkları
halde alıcı gibi davranmaktadırlar. Sonra da almayacakları mala
alacakmış gibi fiyat vermek suretiyle boş yere malın değerini
yükseltmektedirler. Tabiî neticede de gerçek alıcının aldatılmasına
aracılık etmiş olmaktadırlar. İşte bu tutum çok çirkin bir aldatmacadır.
Hele bazı kişilerin bu sahteciliği bir meslek haline getirip kazanç
yolu olarak benimsemeleri, alacakları komisyon karşılığında bu işi
yapmaları çok daha ağır bir suçtur. O yüzden de konunun
yasaklanmış olması, müslümanlar arası ticarî faaliyetlerin tabiî seyri
içinde yürütülmesi ve kimsenin kasdî olarak aldatılmasına meydan
verilmemesi bakımından son derece önemlidir.
Günümüzde medya reklamlarında, toplum tarafından tanınan
kişilerin çıkıp “ben de aldım” diye almadıkları bir malın satışına
yardımcı olmaya kalkmaları da bir çeşit müşteri kızıştırmaktır.
İkinci hadis te Peygamber Efendimiz’in, sonuçta gerçek alıcının
aldatılmasına yol açacak tavır, reklam ve müşteri kızıştırma
hareketlerinin
her
türlüsünden
müslümanları
nehyettiği
bildirilmektedir. Birinci hadisteki açık nehiy, ikinci hadiste dolaylı
olarak haber şeklinde verilmiştir.
bir türünü de bu iki hadîs-i şerîf tescil ve teşhir etmektedir. Birinci
hadis te Hz. Peygamber, alıcı olmadığı halde sırf müşteri kızıştırmak
için müşteri gibi davranıp yüksek fiyat vermek suretiyle malın fazla
fiyatla satılmasına ve böylece gerçek alıcıların zarara uğramasına
vesile olmayı, “müşteri kızıştırmayın” buyurarak yasaklamaktadır.
1574 numaralı hadisin içinde de yer alan bu hadisin muhatapları
aslında iki sahteciliği birden yapmaktadırlar. Önce alıcı olmadıkları
halde alıcı gibi davranmaktadırlar. Sonra da almayacakları mala
alacakmış gibi fiyat vermek suretiyle boş yere malın değerini
yükseltmektedirler. Tabiî neticede de gerçek alıcının aldatılmasına
aracılık etmiş olmaktadırlar. İşte bu tutum çok çirkin bir aldatmacadır.
Hele bazı kişilerin bu sahteciliği bir meslek haline getirip kazanç
yolu olarak benimsemeleri, alacakları komisyon karşılığında bu işi
yapmaları çok daha ağır bir suçtur. O yüzden de konunun
yasaklanmış olması, müslümanlar arası ticarî faaliyetlerin tabiî seyri
içinde yürütülmesi ve kimsenin kasdî olarak aldatılmasına meydan
verilmemesi bakımından son derece önemlidir.
Günümüzde medya reklamlarında, toplum tarafından tanınan
kişilerin çıkıp “ben de aldım” diye almadıkları bir malın satışına
yardımcı olmaya kalkmaları da bir çeşit müşteri kızıştırmaktır.
İkinci hadis te Peygamber Efendimiz’in, sonuçta gerçek alıcının
aldatılmasına yol açacak tavır, reklam ve müşteri kızıştırma
hareketlerinin
her
türlüsünden
müslümanları
nehyettiği
bildirilmektedir. Birinci hadisteki açık nehiy, ikinci hadiste dolaylı
olarak haber şeklinde verilmiştir.
Hadisten Öğrendiklerimiz
- 1Peygamber
Efendimiz
müslümanların
aldatılmasını
ve
aldatılmalarına aracı olunmasını istememektedir. - 2Hangi yolla olursa olsun müşteri kızıştırmak nehyedilmiştir.
- 3Müşteri kızıştırmak sahteciliktir.