Senin Cenâb-ı Hakka yakınlığın, O’nun yakınlığını müşâhede etmiş olmandır. Yoksa sen neredesin, Rahmanın yakınlığının vücûdu nerede?
Nazmen Tercümesi
Senin kurbun Hudâ’ya kurb-u Mevlâ’yı şuhûdundur
Ve illâ neredesin sen kurb-u Mevlâ nerededir ey dil
İzah
Tasavvuf lisanında üç kısma taksim edilen yakınlık ve vusûl mertebelerinin birincisi olan “Ef’âl tecellîsi” nin zuhûru, Allah’ın fiillerini perdeleyen eserleri ve mevcudân gözden siler. Allah’ın sıfatları da fiilleri ile perdelenmiş olduğundan zikredilen mertebelerin İkincisi olan “Sıfât tecellîsi”ne vâsıl olmak da fiiller perdesinden sıfatların hakikatine geçmekle olur. Öz ilâhi zat ise sıfatlarıyla örtülmüş bulunduğundan yakınlık ve vusûl mertebelerinin en sonuncusu olan “Zat tecellîsi”nin vukuu da rabbâni sıfat örtülerinin arkası olan hakikat ve vahdet âlemine geçmekle hasıl olur. Bu da sâlikin yükselmesi ve yakınlaşmasıyla değil, belki Cenâb-ı Hakk’ın tenezzülü ve sâlike cömertlik ederek yakın olmasıyla mümkün olabilir. Dolayısıyla bu hikmette Cenâb-ı Hakk’a hakiki yakınlığın, “Kullarım sana Beni sorarlarsa, bilsinler ki Ben, şüphesiz onlara yakınım.” (Bakara, 186.) “Biz o kişiye sizden daha yakınız.” (Vakıa, 85.) “Biz ona şah damarından daha yakınız.” (Kaf, 16.) âyet-i kerimelerinde söylendiği gibi ancak Cenâb-ı Hakk’ın kuluna manevî yakınlık ile yakın olmasından ibaret olduğu beyan olunmuştur. Bundan sâlikin nasibi ise bu ilâhi manevî yakınlığı müşâhede ve bu müşâhede sebebiyle de murakabenin şiddeti ve heybetin galebesi, ve huzurun edepleriyle edeplenme gibi bir takım yüce hâlleri kazanmak ve istifade eylemektir. Koksa cisim ve cismâni olan insanlara layık olan sıfat, ancak uzaklık, ve nefis ve sûreti müşâhededir.