Tasavvuf Klasikleri · Temmuz 5, 2026

68. Hikmet: İstidraç Korkusu

Kötülüklere devam ediyor olduğun halde Cenâb-ı Hakkın hâlâ sana lütuf ve ihsanları sürüyorsa, bunun bir istidraç olmasından kork! Çünkü Hak Teâla şöyle buyurmuştur: “Onlan bilmedikleri yönden, yavaş yavaş helâke …

Hikem-i Ataiyye 68. hikmet Arapça metni

Kötülüklere devam ediyor olduğun halde Cenâb-ı Hakkın hâlâ sana lütuf ve ihsanları sürüyorsa, bunun bir istidraç olmasından kork! Çünkü Hak Teâla şöyle buyurmuştur: “Onlan bilmedikleri yönden, yavaş yavaş helâke yaklaştıracağız!” (A’râf, 182.)

Nazmen Tercümesi

Devam-ı mâsiyetle lütuf ve ihsan-ı İlâhiden

Hazer et ki senin için olmasın belki bu istidrâc

Hudâ Kur’an-ı Zîşânında şöyle eyledi ferman

Habersiz eyleriz erbâb-ı isyânı biz istidrâc

Mana âlemidir bu, kuruntu değil / isimlendirilendir bu, isim değil

Hakikatlerin sırları saklıdır onda / Gönül nâmına bir büyük nüshadır bu

İzah

Cenâb-ı Hakk’ın kulunu nimetin bolluğuyla istidraç etmesinden korkmak, m üm inlerin sıfatıdır, isyana devam ettiği halde istidractan korkmamak ise kâfirlerin hâlidir. H atta istidracın alâmeti: “Masiyete devam ve ısrar, ve boşa geçen zamanlar ile aldanma, ve cezanın tehirini vuslatı hak ettiğine yorup gururlanmaktır!” dediler. Bu haller zikredilen âyet gereği, oyun düzenlerin en hayırlısı olan Cenâb-ı Hakk’ın gizli mekridir (oyunudur) ki; isyan ehlini yavaş yavaş intikam zamanına yaklaştırmaktır. “Yapılan nasihatleri unuttuklarında, onlara her şeyin kapısını açtık; kendilerine verilene sevinince ansızın onları yakaladık da umutsuz kalıverdiler!” (En am, 44.) âyet-i kerimesi gereği, memur ve mükellef oldukları ilâhi emirleri unutarak âfîyet ve refah sebeplerini hazır bulup nimete şükür ve Hakk’a itaat etmekten uzaklaştıklarında onları Allah’ın rahmetinden üm it kesmiş olarak ansızın yakalayıp azaba uğratmak da Allah’ın (c.c.) gizli mekridir.

Binaenaleyh, Sehl bin Abdullah et-Tüsterî hazretleri hikmetin metninde zikredilen âyet-i kerimeyi: “isyan ehli, masiyetlerini sürdürdükçe biz verdiğimiz nimetleri yeniler ve günahlara istiğfarı gönüllerinden uzak ederiz!” tarzında tefsir eyledi.

Şendendir ilâhi yine bu mekr bu fitne Bu mekr bu fitne yine şendendir ilâhi