NAMAZ BÖLÜMÜ · 46 – CEMAATIN OTURARAK İMÂMI BEKLEMESİ
539 – Abdullah bin Ebû Katade’nin babasından: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, “Namaza kametlenince beni görmedikçe ayağa kalkmayınız,” buyurdu.
İZAH
Ebû Dâvud diyor ki: Bu hadisi aynı şekilde Eyyûb ile Haccac es-Savaf da rivâyet ettiler. Hişam ed-Destuvâî dedi ki: Bu hadis-i Yahya bana yazıverdi. Bu hadis-i (ayrıca) Muaviye bin Sellam ve Ali el-Mubarek Yahya’dan rivâyet etmişler ve rivâyetlerinde (ziyade olarak) şunu nakletmişlerdir: Beni görene kadar (kalkmayınız) acele etmeyiniz.” [353] Kamet yapılır, imam henüz gelmemişse cemaat ayakta beklemez. Oturdukları yerde beklerler.
540 – Yahya radıyallahu anhdan aynı İsnâdlarla bir önceki hadis rivâyet olundu. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle dedi: Siz “Benim çıktığımı görünceye kadar,” (ayağa kalkmayınız). Ebû Dâvud dedi ki: (Kad Hareçtü) lafzını Ma’mer’den başkası zikretmedi. İbn-i Uyeyne bunu Ma’mer’den rivâyet etti. Fakat, “Muhakkak çıktığımda” lafzını söylemedi. [354]
541 – Ebû Hüreyre radıyallahu anh’dan: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem namazı kıldırması için kamet getirilir. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem yerini almadan cemaat yerini alırdı. [355]
542 – Humeyd radıyallahu anh dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Sabit el-Bünânî’ye namaza kamet edildikten sonra konuşan şahsın durumundan sordum. O da bana: Enes bin Mâlik’ten şöyle haber verdi. (Enes) dedi ki: Namaza kamet olundu, bir şahıs Peygamberimize karşı çıkıp onu namazdan (bir müddet) (alıkoydu. [356]
İZAH
Bir zaruret bulunduğu zaman kametten sonra, namaza başlamadan önce imâmın konuşabileceğine delalet eder. Zaruret yoksa konuşmak mekruhtur. Hanefîlerden bazı fakihler ikametten sonra hemen namaza başlamak vaciptir, demişlerdir. Hanefîlerce muteber olan görüş göre; ikametle tekbir arasında zaruretsiz konuşmak mekruhtur. (Bezl-ül-Mechud, c. 4, s. 131) Mâlikilere kametle namaz arasını bitiştirmek sünnettir, az bir fasıla zarar vermez. Hanefîlerce fasıla çok da olsa zarar vermez. (Bezl-ül-Mechud, c. 4, s. 22)
543 – Avn b. Kehmes radıyallahu anhın babası Kehmes bize haber verdi. Biz Minada namaza durduk, imam mihraba gelmedi, (bunun üzerine) bazımız oturdu, Kûfeli bir ihtiyar bana neye oturdun, dedi? Ben de: Büreyde’nin oğlu oturttu, dedim, ihtiyar şu dikilen mi? Dedi. Ve ihtiyar bana Abdurrahman bin Avsece, Bera bin Âzib radıyallahu anhdan: naklen haber verdi. (Behra) dedi ki, biz Peygamberimiz zamanında tekbir almadan saflarda uzun müddet dururduk. Bera bin Âzib dedi. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, “Allah ve melekleri birinci safta olanlara rahmet ve istiğfar ederler. Kendisi ile safa yetişilen adımdan Allah’ın rızasına daha uygun bir adım yoktur,” dedi.
İZAH
Semud: Ayakta dikilen, gafil, başını diken manâlarına gelir.
544 – Enes bin Mâlik radıyallahu anhdan: Namaz için kamet edildi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ise mescidin bir köşesinde birisi ile konuşuyordu. Cemaat uyuyana kadar namaza kalkmadı. [357]
İZAH
Necîy: Gizli sessiz karşılıksız konuşmaktır.
545 – Nazr’ın babası Sâlim radıyallahu anhdan: Mescidde namaz için kamet getirilince Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem cemaatı az görürse oturur namaza durmazdı. Eğer çok görürse (beklemez) namazı kıldırırdı.
546 – Ali bin Ebû Talib radıyallahu anhdan: Bir önce geçen bu hadisin misli rivâyet olundu.