NAMAZ BÖLÜMÜ · 50 – KARANLIKTA NAMAZA GİTMEK
561 – Büreyde radıyallahu anhdan:
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, “Karanlıklarda mescidlere
yürüyenleri kıyamet gününde verilecek tam bir nur ile müjdele,” buyurdu.
[371]
İZAH
Dünyada karanlıkları yırtarak camiye gidenlerin ebedî âlemleri aydınlık
olacak, karanlığa karşılık kendilerine nur ikram edilecektir.
[332] Tirmizî, Kitâb-ı Salâh, b. 299, n. 407, s. 259, c. 1
[333] Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 139, n. 189, s. 358, c. 1
[334] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 2, n. 378, s. 287, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-
Salât, b. 145, n. 198, s. 378, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, b. Tesniyetü’l-Ezân,
n. 628, s. 3, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 6, n. 730, s. 241, c. 1
[335] Nesêi, Kitâb’ul-Ezân b. Tesniyetü’l-Ezân n. 629, s. 3, c. 2
[336] Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 146, n. 119, s. 383, c. 1; İbn-i Mâce,
Kitâb’ul-Ezân, b. 3, n. 717, s. 297, c. 1
[337] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 8, n. 387, s. 290, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-
Ezân, B. Raf’us-savt bil ezan. 646, s. 12, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Ezân, b.
5. n. 724, s. 240, c. 1
[338] Buharî, Kitâb’ul-Ezân, b. 4, s 151, c. 1; Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 8,
n. 389, c. 1, s. 291
[339] Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 153, n. 207, s. 402, c. 1
[340] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 18, n. 156, c. 1,; Müslim, Kitâb’us-Salât, b.
44, n. 197, s. 375, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, zinet ve taharette zikr etti;
İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 3, n. 711, s. 236, c. 1
[341] Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 158, n. 212, s. 415, c. 1
[342]
[343] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 7, s. 152, c. 1; Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 7,
n. 383/10, s. 288, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 245, n. 330, s. 150, c. 2;
Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, n. 674, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 4, n. 720,
s. 238, c. 1
[344] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 7. n. 384/11,s. 288, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-
Ezân, b. Essalat Ale’n-nebiy, n. 679, s. 25, c. 1; Tirmizî, Kitâb’uz-Zekât, b.
2, n. 619, s. 14 c. 1
[345] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 7, N 385/12, s. 289, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-
Ezân
[346] Buharî, Kithabu’l-Ezân, b. 8, s. 150, c. 1; Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b.
157, n. 211, s. 413, c. 1; Nesêi,Kitâbu’l-Ezân, b. ed-Dua inde’l-Ezân, n.
681, s. 26, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 4, n. 722, s. 238, c. 1
[347] Tirmizî, Kitâbu’d-Davet, b. 52, n. 3583, s. 196, c. 5; Müslim,
Kitâb’us-Salât, b. 37, Rasûl-i 468, s. 341, c. 1
[348] Nesêi, Kitâb’us-Salât, n. 673; Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 155, n. 209,
s. 409, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 3, n. 714, s. 236, c. 1
[349] Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 149, n. 203, s. 292, c. 1
[350] Müslim, Kitâb’us-Saadet, b. 5, n. 301/ s.
[351] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 45, n. 655,/258, s. 453, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 150, n. 204, s. 397, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, n. 685, s.
29, c. 2; İbn-i Mâce Kitâbu’l-Ezân, b. 7, n. 733, s. 242, c. 1
[352] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 29, n. 606/160, s. 423, c. 1
[353] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 21, s. 157, c. 1; Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid,
b. 29, n. 604/156, s. 422, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 373, n. 517, s.
394, c. 2; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, b. İkametü’l-Müezzinîn İmam, Rasûl-i 688,
s. 31
[354] Buharî, Kitâb’us-Salât, b. 27, s. 158; Müslim Kitâb’ul-Mesâcid, b. 29,
n. 605/159, s. 423, c. 1; Nesêi, Kitâb’ul-İmamet, b. İkametü’s-Sifaf, n. 810,
s. 89, c. 1
[355] Buharî, Kitâb’us-Salât, b. 27, s. 158,; Müslim, Kitâb’ul-mesâcid, b.
29, n. 605/159, s. 423, c. 1; Nesêi, Kitâb’ul-İmâmet, b. İkameti’s-Sufuf, n.
810, s. 89, c. 1
[356] Buharî; Nesêi, n. 792
[357] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 26, s. 158, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Hayız, b.
33, n. 376, s. 284, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-İmâmet, b. 13, n. 792, s. 81, c. 1
[358] Nesêi, Kitâb’ul-İmâmet, b. Teytidi fi terkil cemaat, n. 848, s. 106, c. 1
[359] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 28, s. 158, c. 1; Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid,
b. 12, n. 651, s. 451, c 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 17, n. 791, s.
259, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 162, n. 217, s. 422, c. 1
[360] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 42, n. 651, s. 451, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 162, n. 217, s. 422, c. 1
[361] Bu hadis-i Müslim, Kitâb’ul’-Mesâcid, b. 44, n. 654/256, s. 453, c. 1;
Nesêi, Kitâbu’l İmâmet Namazları muhafaza, n. 850, s. 108, c. 1; İbn-i
Mâce, Kitâbu’l Cemâat, b. 14, n. 777, s. 255, c. 1 de tahric ettiler.
[362] İbn-i Mâce, Kithab’ul-Cemâat, b. 17, n. 793, s. 260, c. 1
[363] İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 17, n. 792, s. 260, c. 1; Nesêi, b.
Namazları Muhafaza, n. 852, s. 109, c. 1
[364] Nesêi
[365] Müslim, Kitâb’ul-mesâcid, b. 46, n. 656/260, s. 454, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 105, n. 221, s. 433, c. 1
[366] İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 15, n. 782, s. 257, c. 1
[367] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 50, n. 669/278, s. 460, c. 1; İbn-i Mâce,
Kitâb’ul-Mesâcid, b. 15, n. 783, s. 257, c. 1
[368] Bezlü’l-Mechûd, c. 4, s. 147
[369] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 29, s. 158, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid,
b. 49, n. 649, s. 459, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 245, n. 330, s. 150, c.
2; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Cemâat, b. 19, n. 799, s. 262, c. 1
[370] İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 6, n. 789/790, s. 269, c. 1
[371] İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 14, n. 781, s. 256, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 165, n. 223, s. 435, c. 1
[332] Tirmizî, Kitâb-ı Salâh, b. 299, n. 407, s. 259, c. 1
[333] Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 139, n. 189, s. 358, c. 1
[334] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 2, n. 378, s. 287, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-
Salât, b. 145, n. 198, s. 378, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, b. Tesniyetü’l-Ezân,
n. 628, s. 3, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 6, n. 730, s. 241, c. 1
[335] Nesêi, Kitâb’ul-Ezân b. Tesniyetü’l-Ezân n. 629, s. 3, c. 2
[336] Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 146, n. 119, s. 383, c. 1; İbn-i Mâce,
Kitâb’ul-Ezân, b. 3, n. 717, s. 297, c. 1
[337] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 8, n. 387, s. 290, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-
Ezân, B. Raf’us-savt bil ezan. 646, s. 12, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Ezân, b.
5. n. 724, s. 240, c. 1
[338] Buharî, Kitâb’ul-Ezân, b. 4, s 151, c. 1; Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 8,
n. 389, c. 1, s. 291
[339] Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 153, n. 207, s. 402, c. 1
[340] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 18, n. 156, c. 1,; Müslim, Kitâb’us-Salât, b.
44, n. 197, s. 375, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, zinet ve taharette zikr etti;
İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 3, n. 711, s. 236, c. 1
[341] Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 158, n. 212, s. 415, c. 1
[332] Tirmizî, Kitâb-ı Salâh, b. 299, n. 407, s. 259, c. 1
[333] Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 139, n. 189, s. 358, c. 1
[334] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 2, n. 378, s. 287, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-
Salât, b. 145, n. 198, s. 378, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, b. Tesniyetü’l-Ezân,
n. 628, s. 3, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 6, n. 730, s. 241, c. 1
[335] Nesêi, Kitâb’ul-Ezân b. Tesniyetü’l-Ezân n. 629, s. 3, c. 2
[336] Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 146, n. 119, s. 383, c. 1; İbn-i Mâce,
Kitâb’ul-Ezân, b. 3, n. 717, s. 297, c. 1
[337] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 8, n. 387, s. 290, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-
Ezân, B. Raf’us-savt bil ezan. 646, s. 12, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Ezân, b.
5. n. 724, s. 240, c. 1
[338] Buharî, Kitâb’ul-Ezân, b. 4, s 151, c. 1; Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 8,
n. 389, c. 1, s. 291
[339] Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 153, n. 207, s. 402, c. 1
[340] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 18, n. 156, c. 1,; Müslim, Kitâb’us-Salât, b.
44, n. 197, s. 375, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, zinet ve taharette zikr etti;
İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 3, n. 711, s. 236, c. 1
[341] Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 158, n. 212, s. 415, c. 1
[342]
[343] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 7, s. 152, c. 1; Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 7,
n. 383/10, s. 288, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 245, n. 330, s. 150, c. 2;
Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, n. 674, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 4, n. 720,
s. 238, c. 1
[344] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 7. n. 384/11,s. 288, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-
Ezân, b. Essalat Ale’n-nebiy, n. 679, s. 25, c. 1; Tirmizî, Kitâb’uz-Zekât, b.
2, n. 619, s. 14 c. 1
[345] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 7, N 385/12, s. 289, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-
Ezân
[346] Buharî, Kithabu’l-Ezân, b. 8, s. 150, c. 1; Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b.
157, n. 211, s. 413, c. 1; Nesêi,Kitâbu’l-Ezân, b. ed-Dua inde’l-Ezân, n.
681, s. 26, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 4, n. 722, s. 238, c. 1
[347] Tirmizî, Kitâbu’d-Davet, b. 52, n. 3583, s. 196, c. 5; Müslim,
Kitâb’us-Salât, b. 37, Rasûl-i 468, s. 341, c. 1
[348] Nesêi, Kitâb’us-Salât, n. 673; Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 155, n. 209,
s. 409, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 3, n. 714, s. 236, c. 1
[349] Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 149, n. 203, s. 292, c. 1
[350] Müslim, Kitâb’us-Saadet, b. 5, n. 301/ s.
[351] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 45, n. 655,/258, s. 453, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 150, n. 204, s. 397, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, n. 685, s.
29, c. 2; İbn-i Mâce Kitâbu’l-Ezân, b. 7, n. 733, s. 242, c. 1
[352] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 29, n. 606/160, s. 423, c. 1
[353] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 21, s. 157, c. 1; Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid,
b. 29, n. 604/156, s. 422, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 373, n. 517, s.
394, c. 2; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, b. İkametü’l-Müezzinîn İmam, Rasûl-i 688,
s. 31
[354] Buharî, Kitâb’us-Salât, b. 27, s. 158; Müslim Kitâb’ul-Mesâcid, b. 29,
n. 605/159, s. 423, c. 1; Nesêi, Kitâb’ul-İmamet, b. İkametü’s-Sifaf, n. 810,
s. 89, c. 1
[355] Buharî, Kitâb’us-Salât, b. 27, s. 158,; Müslim, Kitâb’ul-mesâcid, b.
29, n. 605/159, s. 423, c. 1; Nesêi, Kitâb’ul-İmâmet, b. İkameti’s-Sufuf, n.
810, s. 89, c. 1
[356] Buharî; Nesêi, n. 792
[357] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 26, s. 158, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Hayız, b.
33, n. 376, s. 284, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-İmâmet, b. 13, n. 792, s. 81, c. 1
[358] Nesêi, Kitâb’ul-İmâmet, b. Teytidi fi terkil cemaat, n. 848, s. 106, c. 1
[359] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 28, s. 158, c. 1; Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid,
b. 12, n. 651, s. 451, c 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 17, n. 791, s.
259, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 162, n. 217, s. 422, c. 1
[360] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 42, n. 651, s. 451, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 162, n. 217, s. 422, c. 1
[361] Bu hadis-i Müslim, Kitâb’ul’-Mesâcid, b. 44, n. 654/256, s. 453, c. 1;
Nesêi, Kitâbu’l İmâmet Namazları muhafaza, n. 850, s. 108, c. 1; İbn-i
Mâce, Kitâbu’l Cemâat, b. 14, n. 777, s. 255, c. 1 de tahric ettiler.
[362] İbn-i Mâce, Kithab’ul-Cemâat, b. 17, n. 793, s. 260, c. 1
[363] İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 17, n. 792, s. 260, c. 1; Nesêi, b.
Namazları Muhafaza, n. 852, s. 109, c. 1
[364] Nesêi
[365] Müslim, Kitâb’ul-mesâcid, b. 46, n. 656/260, s. 454, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 105, n. 221, s. 433, c. 1
[366] İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 15, n. 782, s. 257, c. 1
[367] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 50, n. 669/278, s. 460, c. 1; İbn-i Mâce,
Kitâb’ul-Mesâcid, b. 15, n. 783, s. 257, c. 1
[368] Bezlü’l-Mechûd, c. 4, s. 147
[369] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 29, s. 158, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid,
b. 49, n. 649, s. 459, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 245, n. 330, s. 150, c.
2; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Cemâat, b. 19, n. 799, s. 262, c. 1
[370] İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 6, n. 789/790, s. 269, c. 1
[371] İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 14, n. 781, s. 256, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 165, n. 223, s. 435, c. 1
[343] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 7, s. 152, c. 1; Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 7,
n. 383/10, s. 288, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 245, n. 330, s. 150, c. 2;
Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, n. 674, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 4, n. 720,
s. 238, c. 1
[344] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 7. n. 384/11,s. 288, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-
Ezân, b. Essalat Ale’n-nebiy, n. 679, s. 25, c. 1; Tirmizî, Kitâb’uz-Zekât, b.
2, n. 619, s. 14 c. 1
[345] Müslim, Kitâb’us-Salât, b. 7, N 385/12, s. 289, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-
Ezân
[346] Buharî, Kithabu’l-Ezân, b. 8, s. 150, c. 1; Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b.
157, n. 211, s. 413, c. 1; Nesêi,Kitâbu’l-Ezân, b. ed-Dua inde’l-Ezân, n.
681, s. 26, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 4, n. 722, s. 238, c. 1
[347] Tirmizî, Kitâbu’d-Davet, b. 52, n. 3583, s. 196, c. 5; Müslim,
Kitâb’us-Salât, b. 37, Rasûl-i 468, s. 341, c. 1
[348] Nesêi, Kitâb’us-Salât, n. 673; Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 155, n. 209,
s. 409, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Ezân, b. 3, n. 714, s. 236, c. 1
[349] Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 149, n. 203, s. 292, c. 1
[350] Müslim, Kitâb’us-Saadet, b. 5, n. 301/ s.
[351] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 45, n. 655,/258, s. 453, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 150, n. 204, s. 397, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, n. 685, s.
29, c. 2; İbn-i Mâce Kitâbu’l-Ezân, b. 7, n. 733, s. 242, c. 1
[352] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 29, n. 606/160, s. 423, c. 1
[353] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 21, s. 157, c. 1; Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid,
b. 29, n. 604/156, s. 422, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 373, n. 517, s.
394, c. 2; Nesêi, Kitâbu’l-Ezân, b. İkametü’l-Müezzinîn İmam, Rasûl-i 688,
s. 31
[354] Buharî, Kitâb’us-Salât, b. 27, s. 158; Müslim Kitâb’ul-Mesâcid, b. 29,
n. 605/159, s. 423, c. 1; Nesêi, Kitâb’ul-İmamet, b. İkametü’s-Sifaf, n. 810,
s. 89, c. 1
[355] Buharî, Kitâb’us-Salât, b. 27, s. 158,; Müslim, Kitâb’ul-mesâcid, b.
29, n. 605/159, s. 423, c. 1; Nesêi, Kitâb’ul-İmâmet, b. İkameti’s-Sufuf, n.
810, s. 89, c. 1
[356] Buharî; Nesêi, n. 792
[357] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 26, s. 158, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Hayız, b.
33, n. 376, s. 284, c. 1; Nesêi, Kitâbu’l-İmâmet, b. 13, n. 792, s. 81, c. 1
[358] Nesêi, Kitâb’ul-İmâmet, b. Teytidi fi terkil cemaat, n. 848, s. 106, c. 1
[359] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 28, s. 158, c. 1; Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid,
b. 12, n. 651, s. 451, c 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 17, n. 791, s.
259, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 162, n. 217, s. 422, c. 1
[360] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 42, n. 651, s. 451, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 162, n. 217, s. 422, c. 1
[361] Bu hadis-i Müslim, Kitâb’ul’-Mesâcid, b. 44, n. 654/256, s. 453, c. 1;
Nesêi, Kitâbu’l İmâmet Namazları muhafaza, n. 850, s. 108, c. 1; İbn-i
Mâce, Kitâbu’l Cemâat, b. 14, n. 777, s. 255, c. 1 de tahric ettiler.
[362] İbn-i Mâce, Kithab’ul-Cemâat, b. 17, n. 793, s. 260, c. 1
[363] İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 17, n. 792, s. 260, c. 1; Nesêi, b.
Namazları Muhafaza, n. 852, s. 109, c. 1
[364] Nesêi
[365] Müslim, Kitâb’ul-mesâcid, b. 46, n. 656/260, s. 454, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 105, n. 221, s. 433, c. 1
[366] İbn-i Mâce, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 15, n. 782, s. 257, c. 1
[367] Müslim, Kitâb’ul-Mesâcid, b. 50, n. 669/278, s. 460, c. 1; İbn-i Mâce,
Kitâb’ul-Mesâcid, b. 15, n. 783, s. 257, c. 1
[368] Bezlü’l-Mechûd, c. 4, s. 147
[369] Buharî, Kitâbu’l-Ezân, b. 29, s. 158, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid,
b. 49, n. 649, s. 459, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’us-Salât, b. 245, n. 330, s. 150, c.
2; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Cemâat, b. 19, n. 799, s. 262, c. 1
[370] İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 6, n. 789/790, s. 269, c. 1
[371] İbn-i Mâce, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 14, n. 781, s. 256, c. 1; Tirmizî,
Ebvâb’us-Salât, b. 165, n. 223, s. 435, c. 1
“Çocuk yedi yaşına gelince namaz kılmasını emredin, on yaşına gelince
kılmaz ise hafifçe dövün.” [332]
İbn-i İshak ezan bahsinde Zührî’den: Allah yücedir, Allah yücedir, Allah
yücedir, Allah yücedir, diye rivâyet etti. Ma’mer ve Yunus, bu mevzuda
Zührî’den Allah yücedir, Allah yücedir diye rivâyet ettiler. İkinci defa
tekrarlamadılar. [333]
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Bilâl’e ezanda çift, kamette tek
söylemesini emretti. Hammâd hadisinde ancak ikamet lafzı müstesna
cümlesini ziyade etti. [334]
Şu’be diyor ki: Ebû Cafer’den bu hadisten başkasını işitmedim. [335]
(Sudâî) diyor ki: Sabah ezanında ilk vakti girince Rasûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem bana emretti. Ben de ezan okudum. Ben kametleyeyim mi?
Ey Allah’ın Rasûl-i dedikçe, doğuya şafağa bakıyor ve hayır, diyordu.
Şafak atınca (devesinden) indi abdest tazeledi. Bana döndü ve ashab-ına
yetişti. (Yani abdest aldı.) Bilal kametlemek isteyince Rasûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem ona, ezanı Suda kabilesinin kardeşi okudu. – “Ezânı kim
okursa kameti o yapar,” buyurdu. Ben de kamet ettim. [336]
Cemaatta bulunan kimseye yalnız yirmi beş vakit namaz kılmış sevabı
yazılır. O ikisi arasında geçen hatalar bağışlanır,” buyurdu. [337]
“Namaza çağrıldığı vakit şeytan ezanı işitmemek için yellenerek kaçar.
Ezân bitince yine gelir, Müezzin kametleyince arka döner kaçar. Kamet
bitince yine gelir, hattâ insanla nefsi arasına hatıralar sokar, şunu hatırla
bunu hatırla, derken adamın aklında olmayan şeyleri hatırlatır. İnsan kaç
rekat kıldığını şaşırana kadar devam eder.” [338]
Ya Allah, imamları irşad et, Müezzinleri mağfiret eyle,” buyurdu. [339]
Musa diyor ki: Bilâl bir gün Ebtaha çıktı ve ezan okudu. Haydin namaza,
haydin kurtuluşa cümlelerine gelince boynunu sağ ve sola döndürdü. Amma
göğsünü döndürmedi. Sonra çadıra gelip Rasûlullah’ın asasını çıkardı. Râvî
Musâ hadis-i sevketti. [340]
521 – Enes bin Mâlik radıyallahu anhdan: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve
sellem, “Ezânla kamet arasında yapılan dua reddedilmez,” buyurdu. [341]
522 – Ebû Said-i el-Hudrî radıyallahu anhdan: Rasûlullah sallallahu aleyhi
ve sellem, “Ezânı işittiğiniz zaman müezzinin söylediğinin mislini siz de
söyleyin,” buyurdu. [342]
Sonra benim için Aziz ve Celil olan Allah’tan vesileyi isteyin. Vesile
Cennette bir makamdır ki, ona Allah’ın kullarından yalnız bir kul
kavuşabilecek. O kimsenin de ben olacağımı ümit ediyorum. Kim benim
için Allah’tan vesileyi isterse, şefaatim (şefaatime hak kazanır.) buyurdu.
[343]
525 – Said bin Ebi Vakkas radıyallahu anhdan: Rasûlullah sallallahu aleyhi
ve sellem, “Kim ezanı işitince ben de Allah’tan başka Allah olmadığına,
onun eşi ve dengi bulunmadığına ve Muhammed’in de Allah’ın kulu ve
Peygamberi olduğuna şahidlik ederim. Allah rabbım, Muhammed sallallahu
aleyhi ve sellem Peygamberim, dinimi İslâm olmasına razı oldum derse,
hataları mağfiret olunur,” buyurdu. [344]
Müezzin Allah büyüktür, Allah büyüktür deyince o da, Allah büyüktür der.
Müezzin Allah’tan başka ilâh yoktur deyince O da, Allah’tan başka ilâh
yoktur derse, cennete girer,” buyurdu. [345]
529 – Câbir bin Abdullah radıyallahu anhdan Rasûlullah sallallahu aleyhi ve
sellem, “Kim ezanı işitince: Ya şu tam davetin (kıyamete kadar devamlı)
hazır namazın Rabbı olan Allah’ım, Muhammed sallallahu aleyhi ve
selleme vesile ve fazileti ver, onu vadettiğin makam-ı mahmûda gönder,
derse kıyamet gününde onun için şefaatim hak olur,” buyurdu. [346]
“Ya Allah, şu ezan senin gecenin gelişi, gündüzünün gidişi ve sana
davetlilerinin sesidir. Beni bağışla,” dememi öğretti. [347]
531 – Osman bin Ebü’l As radıyallahu anhdan: Rasûlullah sallallahu aleyhi
ve selleme, (Ey Allah’ın Rasûlü, beni kendi akrabalarıma imam ‘tayin et,
dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Sen onların imamısın, onların
zayıflarının durumuna göre hareket et, bir de müezzin bul, ezanına ücret
almasın.” buyurdu. [348]
Ebû Dâvud diyor ki: Şu hadis-i Eyyüp’ten, Hammâd bin Seleme’den
başkası rivâyet etmedi. [349]
(Abdullah bin Ümmü Mektûm gözleri âmâ olduğu halde Peygamber
sallallahu aleyhi ve sellemin müezzini idi. [350]
Biz Ebû Hüreyre ile birlikte mescidte idik. Müezzin ikindi ezanın,
okuyunca bir şahıs dışarı çıktı, gitti. Ebû Hüreyre, işte şu adam Ebû
Kasım’a, Peygamber sallallahu aleyhi ve selleme isyan etmiş oldu, dedi.
[351]
Bilâl radıyallahu anh ezanı okur, sonra beklerdi. Rasûlullah sallallahu aleyhi
ve sellemin çıktığını görünce namaza kametlerdi. [352]
Hişam ed-Destuvâî dedi ki: Bu hadis-i Yahya bana yazıverdi. Bu hadis-i
(ayrıca) Muaviye bin Sellam ve Ali el-Mubarek Yahya’dan rivâyet etmişler
ve rivâyetlerinde (ziyade olarak) şunu nakletmişlerdir: Beni görene kadar
(kalkmayınız) acele etmeyiniz.” [353]
Ebû Dâvud dedi ki: (Kad Hareçtü) lafzını Ma’mer’den başkası zikretmedi.
İbn-i Uyeyne bunu Ma’mer’den rivâyet etti. Fakat, “Muhakkak çıktığımda”
lafzını söylemedi. [354]
541 – Ebû Hüreyre radıyallahu anh’dan: Peygamber sallallahu aleyhi ve
sellem namazı kıldırması için kamet getirilir. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve
sellem yerini almadan cemaat yerini alırdı. [355]
Sabit el-Bünânî’ye namaza kamet edildikten sonra konuşan şahsın
durumundan sordum. O da bana: Enes bin Mâlik’ten şöyle haber verdi.
(Enes) dedi ki: Namaza kamet olundu, bir şahıs Peygamberimize karşı çıkıp
onu namazdan (bir müddet) (alıkoydu. [356]
Namaz için kamet edildi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ise
mescidin bir köşesinde birisi ile konuşuyordu. Cemaat uyuyana kadar
namaza kalkmadı. [357]
Cemaatten, cemaatle namaz kastediliyor. [358]
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem namaz için kamet edilmesini ve diğer
bir şahsa da namazı kıldırmasını emredip sonra, “Yanıma kucaklarında
odun desteleri bulunan bir takım erkekleri alarak, namaza gelmeyen bir
kavme varıp, onlar içinde iken evlerini yaktırmayı düşündüm,” buyurdu.
[359]
Yezit bin Esâm’a Ey Avf’ın babası (Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve
sellem Cuma namazını mı, yoksa başkasını mı kasdetti? dedim: (Ey Yezid
bin Yezid) dedi. Ebû Hüreyre’nin bunu Peygamber sallallahu aleyhi ve
sellemden naklettiğini işitmedimse kulaklarım sağır olsun. Ama cuma ve
başka namaz demedi. [360]
Şu beş vakit namazı nerede ezan okunursa orada cemaatla kılmaya devam
edin, bu namazları cemaatle kılmak sünen-i Hüdâ’dandır. Şüphesiz Allah
(c.c) Peygamberine sallallahu aleyhi ve sellem sünen-i Hüdâ’yı şeriat kıldı.
Allah’a yemin olsun ki bizden münafıklığı açık olanlardan başkasının
cemaatten geri kaldığını görmedim. Allah’a yemin olsun ki bizden
(gelmeye takati olmayan) bir kimsenin saf durana kadar iki şahsın yardımı
ile aralarında getirildiğini gördüm. Sizden evinde Mescid-i olmayan tek
kimse yok, camileri terkedip evlerinizde kılsanız Peygamberiniz sallallahu
aleyhi ve sellemin sünnetini terk etmiş olursunuz. Peygamberinizin
sallallahu aleyhi ve sellem’in sünnetini terketmiş olsanız elbette nankörlük
etmiş olursunuz. [361]
Ebû İshak, Miğra’dan rivâyet etti. [362]
Ebû Dâvud dedi: Kasımül-Cermî bu hadis-i Süfyan’dan böyle rivâyet etti.
Fakat rivâyetindeki hadiste, “Haydi koş cemaate” cümlesi yoktur. [363]
“- İşte bu iki namaz münafıklara en ağır gelen namazlardandır Eğer bu iki
namazdaki sevabı bilmiş olsaydınız, diz üstü emekleyerek de olsa bunlara
gelirdiniz. Bence birinci saf meleklerin saffı gibidir, birinci saftaki fazileti
bilseydiniz, ona (yarışarak) gelirdiniz. Bir şahsın namazı diğer bir şahısla
kılması, yalnız kılmasından, iki kişi ile kılması bir kişi ile kılmasından,
daha faziletlidir. Cemaat ne kadar çok olursa, Allah’a o nisbette sevimlidir,”
buyurdu. [364]
“- Kim yatsı namazını cemaatle kılarsa, gecenin yarısını ibadette geçirmiş
gibi olur. Kim yatsı ve sabah namazını cemaatla kılarsa geceyi tamamen
namazla geçirmiş gibi olur,” buyurdu. [365]
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, “Evi mescide daha uzak olan, az
uzak olandan ecir bakımından daha büyüktür,” buyurdu. [366]
Bir şahıs vardı, kıbleye dönerek namaz kılan Medine halkından mescide
onun evinden daha uzak evi olan kimse yoktu. Cemaatla camide namazları
hiç geçirmezdi. Kendisine bir merkep alıp sıcak ve karanlık anlarda binsen
dedim. O zat evimin mescidin yanında olmasını sevmem, dedi. (Şahsın)
sözü Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve selleme duyuruldu. Ve Peygamber
sallallahu aleyhi ve sellem ona, o sözünden ne demek istediğini sordu da.
Ey Allah’ın Rasûl-i mescide gelişim ve aileme dönüşümde attığım
adımların benim için mükâfatının yazılmasını kastettim, dedi. Peygamber
sallallahu aleyhi ve sellem: “Allah sana onun hepsini verdi. Aziz ve Celil
olan Allah sana ümit ettiklerinin hepsini verdi,” buyurdu. [367]
İlliyîn: Mertebesi yüce, 7. ci katın üstünde, iyilerin isimlerinin yazıldığı
defter gibi manâlara gelir. [368]
Sizden biriniz namaz kıldığı yerde kimseye eza etmeden ve abdesti
bozulmadan durduğu müddetçe melekler yâ rabbî onu bağışla yâ rabbî onun
tevbesini kabul et, yâ rabbî ona merhamet et, diye yalvarırlar.” buyurdu. [369]
Ebû Dâvud dedi ki; Abdul Vahid bin Ziyad bu hadiste bir şahsın kırda
kıldığı namaz cemaatla kıldığı namaza kat kat üstündür, dedi. Abdul Vahid
hadisi sevketti. [370]
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, “Karanlıklarda mescidlere
yürüyenleri kıyamet gününde verilecek tam bir nur ile müjdele,” buyurdu.
[371]