NAMAZ BÖLÜMÜ · 94 – SAFLARI DÜZELTMEK
661 – Câbir bin Semüre radıyallahu anh’dan:
“Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Meleklerin Celil ve Aziz olan
Rabları huzurunda saf tuttukları gibi, saf tutmaz mısınız?” buyurdu. Biz de:
Melekler Rabları yanında nasıl saf tutarlar, dedik.
– “Ön safları tamamlarlar. Safta düzgün ve sık dururlar,” cevabını verdi. [426]
İZAH
Yeterassûne: Arada boşluk kalmayacak şekilde sık ve intizamlı dururlar
demektir.
662 – Ebû’l-Kasım El-Cedelî radıyallahu anh’dan:
Numan bin Beşir’in şöyle dediğini işittim:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem cemaata yüzünü döndürdü ve üç kere
şöyle dedi:
– “Saflarınızı sık ve düzgün tutun, Allah’a yemin ederim ki, ya şüphesiz
safları düzgün tutarsınız, yoksa Allah kalpleriniz arasında muhalefet
yaratır.”
Numan diyor ki:
– Bunun üzerine namaz kılan kimseyi, omuzunu, arkadaşının omuzuna,
dizini arkadaşının dizine ve topuğunu, arkadaşının topuğuna bitiştirir
gördüm. [427]
663 – Simak bin Harb radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle
demiştir:
Numan bin Beşir’in şöyle dediğini işittim.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem okunu düzelttiği gibi bizi de saflarda
düzeltirdi. Tâ ki bizim ondan safları düzgün tutmayı öğrendiğimize ve
anladığımıza kanaat getirene kadar. Bir gün yüzünü cemaate döndürdü. Bir
zat göğsünü tek başına ileri çıkarmıştı. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve
sellem:
– “Ya saflarınızı düz tutunuz. Yoksa Allah yüzlerinizi ters çeviriverir.” [428]
buyurdu.
664 – Berâ bin Azib radıyallahu anh’dan:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem saflar arasına girer, bir-taraftan öbür
tarafa kadar göğüs ve omuzlarımızı (eli ile) mesheder de şöyle buyururdu:
– “İlerili gerili durmayın, kalplerinizde anlaşmazlık meydana gelir. Allah ve
Allah’ın Melekleri birinci safa rahmet ederler. [429]
665 – Simâk radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir:
Numan bin Beşir’in şöyle dediğini işittim. Biz namaza kalktığımız zaman,
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem saflarımızı düzeltir. Safları tam
düzelttiğimiz zaman da tekbir alırdı.
666 – Abdullah bin Ömer radıyallahu anh’dan: Kuteybe Ebû Zâhiriye’den o
da Ebû Şecere’den: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“Safları doğru tutun. Omuzları aynı hizaya getirin, boşlukları doldurun.
Kardeşlerinizin el hareketlerine yumuşak karşılık verin.”
İsa rivâyetinde: Kardeşlerinizin eline cümlesini söylemedi.
– “Şeytana boşluklar bırakmayın. Kim safı doldurursa”, Allah da (rahmeti
ile ona sıla eder). Kim safı keserse Allah da (rAhmedinden) onu keser.” [430]
Ebû Dâvud dedi ki: Ebû Şecere Kesir bin Mürre’dir.
Ebû Dâvud dedi ki: Kardeşlerinizin el hareketlerine yumuşak karşılık verin,
cümlesinin manası bir zat safa gelip girmek istediğinde safta bulunan
herkesin omuzlarını o zat, safa girinceye kadar yumuşatmaları gevşetmeleri
gerekir, demektir.
İZAH
Saf’a sonradan gelen cemaat, saf’a girebilmek için icabında safta
bulunanları öne veya geriye çekebilir. Bu hareketi tabii eli ile yapar. Safta
bulunanlar bu el hareketine yumuşak karşılık vermezlerse, o zat safa
giremez. Yumuşak karşılık verirlerse girebilir, işte Rasûl-i Ekrem sallallahu
aleyhi ve sellem geriden gelenlere kolaylık gösterilmesini emir
buyurmuştur.
667 – Enes bin Mâlik radıyallahu anh’dan:
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, “Saflarınızı sıkı tutun, arasını
yaklaştırın boyunları aynı hizaya getirin, nefsim yed-i kudretinde olan
Allah’a yemin olsun ki, ben şeytanı küçük, siyah bir koyun gibi safın
boşluklarından girerken görüyorum,” buyurdu. [431]
İZAH
Rassu: Sık tutun demektir.
Hazef: Siyah, küçük koyun demektir.
Hattabî: “Bu tip koyunlar Yemen’de çoktur” diyor.
668 – Enes radıyallahu anh’dan:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Saflarınızı düzgün
tutun, zira safları düzgün tutmak, namazın tamamındandır.” [432]
İZAH
Saflar düzgün tutulmasa da farz yerine gelir. Fakat namazı kemâle erdiren
sünnetlerdir. Safları düzgün tutmak sünnettir. Öyle ise safları sık ve düzgün
tutmak namazın kemâlinden bir parçadır. Saflar düzgün tutulmadıkça
namaz kemâle ermiş olamaz.
669 – Maksûre sahibi Muhammed bin Müslim bin Saib radıyallahu anh’dan:
Bir gün Enes bin Mâlik’in yanında namaz kıldım. (Bana) şu sırık neden
yapıldı bilir misin, dedi. Ben de:
– Allah’a yemin ederim ki bilmiyorum, dedim. Muhammed bin Müslim
dedi ki:
– Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bunu eline alır ve:
– “Düzgün durun ve saflarınızı dosdoğru tutun.” buyururdu.
670 – Bir önce geçen şu hadis Enes radıyallahu anh’dan rivâyet edildi.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem namaza kalktığı zaman sağ eline bir
çubuk alır (sağ tarafına) dönerek):
– “Dosdoğru durun, saflarınızı düzeltin,” buyururdu. Sonra çubuğu sol eline
(solundakilere) alır ve, “Dosdoğru durun, saflarınızı düzeltin.” buyururdu.
671 – Enes radıyallahu anh’dan:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“Ön safı doldurun, sonra onu takib eden safı doldurun, safta noksanlık
olursa, son safta olsun.” [433]
672 – İbn-i Abbas radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sizin en hayırlınız
namazda omuzları en yumuşak olanınızdır. (Boşluğu doldurmak isteyene
zorluk göstermeyeniniz, huşua riayetkâr olanınızdır.)”
Ebû Dâvud dedi ki: Râvîlerden Cafer bin Yahya Mekke halkındandır.
İZAH
Saflarda bulunan boşluğa girmek isteyenlere omuzunu gevşek tutarak
kolaylık gösterenleriniz namazı kibirle değil, Cenab-ı Allah’ın huzurunda
olduğunu düşünerek tevazu içinde kılanlarınız en hayırlınız demektir.