AV BÖLÜMÜ · 2 – AVLANMANIN HÜKMÜ
2847 – Adiy bin Hatem radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle
demiştir:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’e sordum. Terbiye edilmiş köpeği
salıveriyorum. Bana (av yakalıyor, onun etinden yiyeyim mi?) dedim.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Öğretilmiş köpeği salıverdiğin vakit
besmele çekmiş isen, onun sana yakaladığından ye,” dedi.
Ben yakaladıkları avı öldürürlerse dedim. “Besmele çekilmemiş köpek ona
iştirak etmedikçe öldürseler de ye,” buyurdu.
Ben enine vuran bir sopayı ava atıyorum. Ölüyor, onun etini yiyeyim mi,
dedim.
“Besmele çekerek bir sopayı attığın vakit sopa hayvana isabet edip, onu
yaralarsa ye, enine isabet eder (yaralamazsa) onu yeme,” buyurdu. [564]
İZAH
Harraka: Yaralarsa.
Mıraz: Mutlaka ağaç parçası sivri tarafı olmayan şey demektir. Sopa ile
vurulup yara almadan ölen hayvanın eti yenmez.
2848 – Adiy bin Hâtem radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle
demiştir:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’e sordum. Biz şu av köpekleriyle av
avlıyoruz, dedim. Bana, “Eğitilmiş köpeğini salıverdiğin vakit üzerine
besmele çekmiş isen onu öldürmüş bile olsa sana yakaladığı hayvanın
etinden ye, köpek yakaladığı hayvandan yemişse müstesna. Köpek onu
yemişse onu sakın yeme, onu ancak kendisi için yakalamış olmasından
korkarım,” buyurdu. [565]
İZAH
Avını yiyen köpeğin yakaladığı hayvan yenmez. Suya düşen av hayvanı
ölmeden yetişilememişse onun eti de yenmez. Çünkü onun ölümü
boğulmaktan olabilir, yabancı köpek karışırsa ona besmele çekildiği
bilinmediği için yakaladığı avın eti yenmez.
2849 – Adiy bin Hâtem radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Üzerine besmele çekip oku attığın
vakit onu bir gün sonra su dışında ve senin okunun yarasından başka yara
da olmaksızın bulmuşsan onu ye. Eğer senin köpeğine başka köpek eşlik
etmişse onu yeme, yabancı köpek öldürmüş olur, bilemezsin,” buyurdu.
2850 – Adiy bin Hatem radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Silah attığın hayvan
suya düşer, boğulur ölürse onu yeme.” [566]
2851 – Adiy bin Hatim radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Köpek veya
doğandan öğretip sonra besmele çekerek ava salıverdiğin hayvanın sana
yakaladığından ye,” buyurdu.
Ben öldürmüşse, dedim. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Onu
öldürmüş de ondan hiçbir şey yememişse onu ancak sana yakalamıştır,”
cevabın verdi.
Ebû Dâvud dedi ki: Doğan kuşu avını yemişse beis yoktur. Eğer köpek onu
yemişse (artığını yemek) mekruhtur. Eğer avının sadece kanını içerse onda
beis yoktur.
İZAH
Köpek avını yerse onun avı yenmez. Doğan avını yerse onun avı İmam-ı
Azam’a göre yenir. İmam-ı Şâfiî’ye göre avını yiyen köpek veya doğanın
avı yenemez.
2852 – Ebî Sa’lebe el-Huşânî radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, köpeğin avı hakkında şöyle buyurdu:
“Besmele çekip köpeğini ava bıraktığın zaman ondan yemişse bile avını ye,
elinle avladığın da ye,” buyurdu.
İZAH
İmam-ı Malik bu hadise dayanarak av köpeği avı yese bile onun avı
helaldir, diyor.
Hattâbî, hadisi şöyle izah ediyor. Av köpeği geçmişte avı yese bile onun
avladığı av helal olur, demektir. Yoksa şimdi avını yerse helal olur demek
değildir, diyor.
2853 – Adiy bin Hatem radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle
demiştir:
O, ya Rasûlallah bizden birimiz ava silah atar, iki üç gün onun izini takip
eder, sonra onu okunun yarası olduğu halde ölü olarak bulursa onu yiyebilir
mi? dedi.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Evet dilerse” veya “dilerse yer,”
buyurdu.
2854 – Adiy bin Hatem radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle
demiştir:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’e odunla vurmanın hükmünden
sordum. Şöyle cevap verdi:
“Keskin tarafı isabet eder (yaralarsa) ye. Enine rastlarsa yeme, çünkü o
vurularak öldürülmüştür,” buyurdu.
Ben köpeğimi salıveriyorum, dedim.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Köpeğini bıraktığın zaman besmele
çektiysen ye, çekmediysen yeme. Eğer köpeğin ondan yedi ise onu yeme
onu ancak kendisi için tutmuştur,” buyurdu.
Köpeğimi salıveriyorum, avın üzerinde başka bir köpek buluyorum, dedi.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Onu yeme, çünkü sen kendi
köpeğine besmele çekmiştin,” buyurdu. [567]
2855 – Ebâ Sa’lebe el-Huşenî radıyallahu anh’dan şöyle rivâyet edilmiştir:
Ya Rasûlallah, ben öğretilmiş köpeğimle ve öğretilmemiş köpeğimle av
yapıyorum, dedim.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Eğitilmiş köpeğin ile avladığın
üzerine besmele çek (o avı) ye, ama eğitilmemiş acemi köpeğin ile
avladığını kesmeye yetişebilirsen ye,” buyurdu. [568]
2856 – Ebâ Sa’lebe el-Huşenî radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre
şöyle demiştir:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bana, “Ey Ebû Sa’lebe kendi yayınla
ve köpeğinle avladığın avı yiyebilirsin.”
İbn-i Harb’ten şu rivâyet ziyade olarak nakledildi: “Eğitilmiş köpeğin ve
elinin öldürdüğünü, kesilmiş olsun kesilmemiş olsun ye.” [569]
İZAH
Ava silah atılır. Hayvan hemen ölmezse, besmele ile bırakılmış talimli
köpek yakalar öldürürse kesilmemiş de olsa eti yenir. Bu hayvana diri iken
yetişebilirse kesmek lazımdır.
2857 – Amr bin Şuayb’ın dedesinden şöyle rivâyet edilmiştir:
Kendisine Ebû Sa’lebe denen bedevî: Ya Rasûlallah benim ava düşkün
köpeklerim var. Onun avı hakkında bana fetva ver, dedi.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Eğer senin ava düşkün köpeklerin
varsa onların sana yakaladıklarını ye.”
Kesilmiş veya kesilmemiş olsa da yiyebilir miyim? dedi.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Evet,” cevabını verdi.
Eğer köpek ondan yese de yiyebilir miyim? dedi.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Ondan yese de yiyebilirsin,”
cevabını verdi.
Ya Rasûlallah, okum hakkında bana fetva ver, dedi.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Okun sana avladığını ye, ister
kesilmiş olsun, ister kesilmemiş olsun,” buyurdu.
Eğer bu av gözümden bir süre kaybolmuşsa da mı? dedim.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Evet o, bozulup kokmadıkça veya
onda senin okundan başka yara eseri bulunmadıkça yiyebilirsin,” buyurdu.
Mecbur olursak Mecûsî kaplarında yemek yemek hakkında bize fetva ver,
dedim.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Onu yıka ve onun içinde ye,”
cevabını verdi. [570]
İZAH
Mâ-lem yazılle: Kokmadıkça, bozulmadıkça demektir.