ALIŞ VERİŞ BÖLÜMÜ · 9 – BORÇ KONUSUNDA ŞİDDET GÖSTERMEK
3341 – Semure (bin Cündüb) radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, bize hutbe okudu ve, “Falan oğullarından burada kimse var mı” buyurdu. Ona kimse cevap vermedi. Sonra tekrar, “Falan oğullarından burada kimse var mı” buyurdu, yine O’na kimse cevap vermedi. Sonra yine “Falan oğullarından burada kimse var mı” buyurdu, bir zât ayağa kalktı ve ben varım ey Allah’ın Rasûlü, dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “İlk iki çağırışımda bana cevap vermekten seni ne alıkoydu, ben size hayırdan başka bir şeyi kaldırıp iletmem, sizin arkadaşınız (hemşehriniz) borcu yüzünden cennete girmekten alıkonulmuş” buyurdu. Semure diyor ki: O adamı, arkadaşının bütün borçlarını öderken gördüm. Öyle ki, artık ondan bir şey isteyen hiç kimse kalmadı. Ebû Dâvud dedi ki: Rivâyette adı geçen, Sem’an bin Müşennec’tir. [181]
İZAH
Bir ölünün borcunu herhangi bir mü’min öderse ölü borcundan kurtulmuş olur.
3342 – Ebû Bürde’nin babası Ebû Musâ el-Eş’arî’den rivâyete göre Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah (c.c)’ın yasak ettiği Büyûk günahlardan sonra Allah indinde en Büyûk günah bir kimsenin ödeyecek karşılık koymaksızın borçlu olarak ölmesidir.”
3343 – Câbir radıyallahu anh’dan rivâyete göre: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem borçlu olarak ölen kimsenin cenâze namazını kılmazdı. Bir cenâze getirildi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Onun üzerinde borç var mı?” buyurdu. Ashab, “Evet iki dinar borcu var” dediler. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Arkadaşınızın üzerine namazı kılınız” buyurdu. Ebû Katade el-Ensârî, ya Rasûlallah sallallahu aleyhi ve sellem onun iki dinar borcunu ben ödeyeceğim, dedi. Câbir diyor ki: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, o kimsenin üzerine cenâze namazını kıldı. Cenab-ı Allah Peygamberine fetihleri nasıp edip (imkanlar çoğalınca) borçlu ölenlerin borcunu üzerine alır, “Ben her mü’mine, nefsinden daha yakınım, kim borç terk ederse ödemek bana aittir, kim mal bırakırsa varislerine aittir” buyurdu. [182]
3344 – İbn-i Abbas radıyallahu anh’dan rivâyete göre: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’den geçen hadisin misli rivâyet olundu, dedi ki: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, bir kervandan bir dana satın aldı, yanında parası yoktu, danaya kar verildi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem de kârı ile hayvanı başkasına sattı. Kârını Abdülmuttalib oğullarının dullarına dağıttı ve: “Bundan sonra yanımda parası olmadan bir şey satın almam” buyurdu.