ZEKÂT BÖLÜMÜ · 20 – BUĞDAYDAN YARIM SA’ DİYE RİVÂYET EDENLER
1619 – Abdullah bin Ebû Suayr radıyallahu anh’dan, o da babasından rivâyet ettiğine göre babası şöyle demiştir: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem buyurdu: “Fıtır sadakası, küçük veya büyük, hür veya köle, erkek veya kadın, her iki kişi üzerine buğdaydan bir sa’dır. Amma zenginleriniz onu Allah (için) zekât vermiş olur. Fakirlerimize gelince Allah da onlara verdiklerinden daha çoğunu iâde buyurur.” Süleyman hadisinde: “Zengin ve fakire” lafzını ziyâde etti.
İZAH
Bir sa’ buğday iki kişiye fıtra olursa, yarım sa’ buğday bir fıtır sadakasıdır. Bür: Buğday, Gamh; Buğday. Bu hadis-i şerif, buğdaydan yarım sa’ın fıtır sadakasına kâfi geleceğine delildir. Bir de kadın, erkekten ayrı sayıldığı için kocanın karısının fıtrasını vermesi şart değildir. Hanefîlerin görüşü budur. Şâfiî, Mâlik ve Ahmed bir Hanbel’e göre erkek karısının fıtrasını öder.
1620 – Abdullah bin Sa’lebe bin Suayr radıyallahu anh’dan o da babasından rivâyet ettiğine göre babası şöyle demiştir. Peygamber sallallahu aleyhi vesellem ayakta hutbe okumuştu. Sadaka-i fıtrın hurmadan her şahıs için bir sa’ veya arpadan bir sa’ verilmesini emretti. Ali rivâyet ettiği hadisinde: “İki kişi arasında bür veya gamh (buğday) dan bir sa’ verir” cümlesini ziyâde etti. Sonra râvîler ittifak edip, “Her küçük veya büyük, hür ve köle için” (vacibdir) dediler.
İZAH
Fıtır sadakası İmam Azam’a göre nisaba Mâlik olanlara vaciptir. Fakirlere vacip değildir.
1621 – Ebû Dâvud şöyle diyor: Ahmed bin Salih anlatıyor: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem, “Ramazan Bayramından iki gün önce halka hitap etti. Sonra Râvî Mukri’in hadisinin manâsını rivâyet etti.”
1622 – Hasan Basrî radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: “Bir ramazan sonunda İbn-i Abbas Basra’da minber üzerinde hutbede bulundu. Onlara orucunuzun sadakasını veriniz” dedi. Sanki halk daha önce (bunu bilmiyordu. Sonra İbn Abbas devamla “burada Medine halkından kim var! Haydin din kardeşlerinize oruç sadakasını öğretin, zira onlar bilmiyorlar,” dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem her hür ve köle, erkek veya kadın, küçük veya büyük üzerine hurmadan veya arpadan bir sa’ buğdaydan yarım sa’ verilmesini farz kıldı. Ali radıyallahu anh Basra’ya gelince fiyatlarını ucuz gördü ve Allah size nimetini bol kıldı, her şeyden bir sa’ verseniz, dedi. Humeyd dedi ki: Hasan Basrî radıyallahu anh, “Fıtır sadakasının oruç tutanlara vacip olduğu reyinde idi.” [470]