MENÂSİKHAC BÖLÜMÜ · 7 – HAC YOLCULUĞUNDA HAYVANINI KİRAYA VERMEK
1733 – Ebû Ümâme et-Teymî radıyallahu anh’dan: Ben hac yolunda (hacılara binek hayvanlarını) kiraya veren bir kimseydim, halk bana: “Senin hacc-ın olmuyor çünkü sen hac esnasında aldığın ücretle ticaret yapıyorsun” diyorlardı. İbn-i Ömer’e rastlamıştım. Ona Ey Ebû Abdurrahman ben hac yolunda (binek hayvanlarını hacılara) kiraya veren bir adamım. Halk bana senin hacc-ın olmuyor diyorlar (ne buyurursunuz) dedim. İbn-i Ömer, ihramlanıp telbiye okumuyormusun? Kâbe’yi tavaf edip Arafat’ta vakfeden sonra inip Mina’da cemreleri atmıyor musun? dedi Ben: Evet dedim. İbn-i Ömer: Senin hacc-ın hactır. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’e bir adam geldi, aynen senin bana sorduğun gibi ona sordu. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem sustu, cevap vermedi. Bunun üzerine şu ayet indi: “Hac esnasında Rabbınızın fazlu kereminden taleb etmenizde size bir vebal yoktur.” Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ona birini gönderdi, bu ayeti soru soran şahsa okudu. “Senin hacc-ın makbuldur” dedi. (Bakara sûresi 198’inci ayet)
İZAH
Bu hadis-i şerif hac seferî düzenleyen ve bu yolda para alanların aldıklarının helâl bu vesile ile yaptıkları hacc-ın da sahih olacağına delildir.
1734 – Abdullah bin Abbas radıyallahu anh’dan: Nâs hacc-ın ilk zamanlarında Mina’da, Arafat’ta Zülmecâz panayırında ve hac mevsimlerinde alış veriş yaparlardı. İhramlı iken alış veriş yapmaktan (mahzuru olur diye) korktular. Sübhan olan Allah Teâlâ meâlen, “Hac mevsiminde rabbınızın fazlu kereminden taleb etmenizde size bir vebal yoktur.” (Bakara 198) ayetini indirdi. Atâ bin Ebî Rabah diyor ki: Ubeyd bin Umeyr bana İbn-i Abbas’ın “hac mevsiminde” kısmını mushafdan okuduğunu haber verdi.
İZAH
“Mevsim-i hac” ibaresi, şaz kıraatlardan olup Kur’an’dan sayılıyor. İbn-i Abbas bu ayeti okurken bimevsimil hac” cümlesini de okurdu.
1735 – Abdullah bin Abbas radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre: “İnsanlar hacc-ın ilk zamanlarında alış veriş yaparlardı.” Râvî Ahmed bin Salih önceki hadisin manasını (en son kelimesini teşkil eder) “mevsîmü’l- hac” (hac mevsimleri)’ne kadar nakletmiştir.