FERÂİZ BÖLÜMÜ · 5 – NİNENİN MİRASTAN PAYI
2894 – Kabisa bin Züeyb radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: – Bir nine Ebû Bekir es-Sıddîk radıyallahu anh’e geldi. Ona mirastan alacağı payı sordu. Ebû Bekir radıyallahu anh: – “Allah’ın kitabında sana hisse yoktur. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in sünnetinde de sana bir şey bilmiyorum. Sen (evine) dön, ben bunu (insanlara) bir sorayım,” dedi. – Ebû Bekir radıyallahu anh, bunu insanlara sordu. Muğire bin Şu’be: – “Ben Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in nineye altıda bir (hisse) verdiğine şahit oldum, dedi. Ebû Bekir: – “Seninle beraber başka şahit var mı?” dedi. Muhammed bin Mesleme ayağa kalktı. Muğire bin Şu’be’nin söylediği gibi söyledi. Bunun üzerine Ebû Bekir radıyallahu anh, nineye altıda bir (hisse) verdi. Sonra başka bir nine Ömer bin Hattab’a geldi. Ona ninenin mirastan hissesini sordu. Ömer bin Hattab ona: – Allah’ın kitabında sana bir şey yoktur. Bu hususta daha önce verilmiş hüküm ise senden başkasına (başka bir nineye) ait olan (özel) bir hükümdür. Ben Allah’ın tayin ettiği hisselere bir şey ziyade edemem. İşte o hisse, altıda birdir. İki nine bir hissede, bir araya gelirseniz altıda bir aranızda taksim edilir. Eğer sizden hanginiz yalnız kalırsa altıda bir onundur,” dedi. [597]
İZAH
Nine: Anne anne veya baba anne olmak üzere iki taraftan olabilir. Onların mirasta hisseleri altıda birdir. Hakkında sarih nas bulunan meselede ictihada mesağ yoktur. Hazreti Ömer’in ben Allah’ın kitabına ziyade yapamam, sözü bunu ifade ediyor.
2895 – İbn-i Büreyde’nin babası Büreyde radıyallahu anh’dan şöyle rivâyet edilmiştir: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, beraberinde anne bulunmadığı vakit nineye altıda bir hisse verdi.
İZAH
Anne ile nine bir arada birleşirlerse nine bir şey alamaz. Anne nineyi mirastan mahrum bırakır. Burada “dûne” kelimesi önünde ve beraberinde manasınadır. Katade dedi ki: Ashab, dedenin vereseden hangi şeyle altıda bire vâris olduğunu bilmiyorlardı. Katade dedi ki: – Dedenin vâris kılındığı en az hisse altıda birdir.