ORUÇ BÖLÜMÜ · 41 – ORUÇ BORCU OLDUĞU HALDE ÖLEN KİMSENİN DURUMU
2400 – Aişe radıyallahu anha’dan şöyle rivâyet edilmiştir: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “kim üzerinde oruç borcu olduğu halde ölürse velisi onun yerine tutar,” buyurdu. Ebû Dâvud: Bu nezir orucu hakkındadır ve Ahmed bin Hanbel’in görüşüdür” dedi. [295]
İZAH
Ölen kimsenin oruç borcunu velisi kaza etmez. İmam-ı Azam, Şâfiî ve İmam-ı Mâlik’in görüşü de böyledir. Eğer borcu nezirse, velisinin onun yerine tutabileceğini Ahmed bin Hanbel söylemiştir. Farz oruç borcu bu dört müctehidden hiç birine göre velisi tarafından tutulamaz. Her gün için oruç fidyesi verilir.
2401 – İbn-i Abbas radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: “Bir kimse Ramazan’da hasta olup, sonra orucunu tutamadan ölürse, oruçları yerine yiyecek fidye verilir. O, oruçların kazası yoktur. Eğer üzerinde nezir varsa velisi onun yerine tutar,” dedi.
İZAH
Bir nüshada (lem yesum) yerine (lem yesıhha)dır “ve in nezera kaza anhü veliyyihû”, diğer birinde “ve in nezere nezran kaza anhü veliyyühü” şeklindedir. Yeni nüshada fidyesini ödediği oruçları tutmaz derken, bir başka nüshada eğer sıhhat bulamazsa şeklindedir. Nüshanın birinde onun nezrini, onun yerine velisi tutar derken, başka bir nüshada eğer bir nezri nezrederse, velisi tutar, şeklindedir.