ORUÇ BÖLÜMÜ · 4 – RAMAZAN AYININ YİRMİ DOKUZ GÜN OLMASI
2319 – İbn-i ömer radıyallahu anh’dan şöyle rivâyet edilmiştir: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, şöyle buyurdu: “Biz okuma ve yazmasını bilmeyen bir cemaatiz. Yazamayız, hesap edemeyiz, ay (parmaklarıyla işaret ederek) şöyle, şöyle ve şöyledir,” Ravi Süleyman bin Has üçüncü işarette parmağını eğip geri koydu. Yani, ay yirmi dokuz veya otuz gündür. [245]
İZAH
Hanese: Yatırdı, öbür parmaklardan geri bıraktı, demektir. Ümmî: okuma yazma bilmeyen demektir. Ay şöyle, şöyledir demek, bazısı yirmi dokuz, bazısı da otuz gün olur demektir.
2320 – İbn-i Ömer radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, şöyle buyurdu: “Ay yirmi dokuz gündür (Ramazan) ayını görmedikçe oruç tutmayın, (Şevval) ayını görmedikçe oruncu bozmayın, eğer aranıza bulut girerse bulunduğunuz ayın (Veya şabanın) sayısını otuz gün takdir edin.” Nâfi dedi ki: Şaban yirmi dokuz olduğu zaman ay İbn Ömer için gözetilirdi. Eğer görülürse oruçlu olurdu, ay görünmez yakın arada bulut ve toz perde yapmazsa orucu tutmayarak sabahlardı. Eğer yakın görüş sahasını bulut veya toz perdelerse, oruçlu olarak sabahlardı. İbn-i Ömer halk ile beraber orucunu yer (Ramazan’da) bu hesabı tutmazdı. [246]
2321 – Eyyub radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Ömer bin Abdülaziz, Basra halkına şöyle mektup yazdı. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’den bize şöyle haber ulaştı, deyip; İbn-i Ömer’in Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’dan rivâyetinin benzerini yazdı. Eyyub ziyade etti (onun en iyi takdiri Şaban ayının hilâlini şöyle veya böyle gördüğümüz zaman inşaallah oruç şöyle ve böyledir. Ancak hîlâli şöyle şöyle değil de bundan önce görürseniz durum başkadır. (Oruç Şaban’ın yirmi dokuzundan hesapla tutulur.)
İZAH
Burada, Şaban ayının hilâlini, Receb’in sonunda görürsek oruç şu gün başlar, şu kadar sürer. Ama nâs Ramazan hilâlini Şaban otuz olmadan görürlerse oruç, şabanın yirmi dokuzunda hesabla tutulur, demektir.
2322 – İbn-i Mes’ûd radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ile birlikte (Ramazanı) yirmi dokuz gün tuttuğumuz, onunla birlikte otuz gün tuttuğumuzdan daha çoktur. [247]
2323 – Abdurrahman bin Ebî Bekre radıyallahu anh’dan, o da babasından rivâyet ettiğine göre: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “İki bayram ayı olan Ramazan ve Zilhicce (Sayıda noksan olsalar da sevabda) noksan olmazlar,” buyurdu. [248]