-2. CİLT- · 335 – SABAH NAMAZINDAN SONRA SECDE AYETİ OKUMAK
1415 – Ebû Temîyme el-Hüceymî radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine
göre şöyle demiştir:
(Medine’ye) kervan gönderdiğimizde sabah namazından sonra (içinde secde
ayeti bulunan ayetlerden) bulunur ve tilâvet secdesi yapardım.
Abdullah bin Ömer üç defa bu hareketimden beni nehyetti. Fakat ben
vazgeçmedim. Sonra tekrar bana şöyle dedi:
– Ben Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’in arkasında Ebû Bekir, Ömer
ve Osman radıyallahu anh ile berâber namaz kıldım. (Farzdan sonra) güneş
doğmadıkça secde etmediler.
İZAH
Sabah namazının farzından sonra okunan secde ayeti için secde etmek
mekruh değildir. Fakat kerahat vakti çıktıktan sonra secde etmek daha
iyidir.
[311] . Buharî, babu fazli men kâme ramazâne, n. 58; Müslim, K. Salâtil-
Müsâfirîn, babu-t-Tergib fi kıyâmi ramazane, n. 759; Tirmizî, K. Savm,
babu-t-Tergib fi kıyâmi ramazane, n. 808; Neseî, K. Savm. n. 2200
[312] . Buharî, K. Savm, babu faz’i- leyleti-l-Kadri, n. 59; Müslim, k. Savm.
n. 59; Neseî, K. Savm, n. 2204; İbn-i Mâce, K. Zikri-s-Savm, babu kıyâm-i
Şehr-i ramazane. n. 1326
[313] . Buharî, K. Savm, babu fazli men kâme ramazane, n. 59; Müslim, K.
Salâti’l-Müsâfirîn, babu fi kıyâmi ramazane ve hüve, n. 761; Neseî, K.
Kıyami-l-leyl, babu kıyâm-ı şehr-i ramazane, n. 1605
[314] . Tirmizî, K. Savm, babu Kıyâmi şehr-i ramazane, n. 806; Neseî, k.
Sehv, babu men sallâ mea-l-imâmi hattâ, n. 1365; İbn-i mâce, K. İkâmeti-s-
Salât, babu Kıyami şehri ramazane, n. 1327
[315] . Buharî, K. Savm, babu fazli-l-ameli fi-l-aşri-l-evâhiri, n. 61; Neseî;
Müslim, K. İ’tikâf, babu-l-ictihâdi fi-laşri-l evâhiri, n. 1174; İbn-i Mâce, k.
Savm, babu-l-i’tikâf. n. 1769
[316] . Müslim, K. Savm, babu fazl-i leyleti-l kadri, n. 1165; Tirmizî, K.
Savm, babu leyleti-l-Kadri, n. 793
[317] . Müslim, K. Savm, babu leyleti-l-Kadri, n. 1168
[318] . Buharî, K. Savm, babu-t-Taharrî leylete-l-kadri, n. 61
[319] . Buharî, K. Savm, babu-t-Taharrî leylete-l-kadri, n. 61; Müslim, K.
Savm, babu leyleti-l-kadri, n. 1165; Neseî, K. Salât; İbn-i Mâce, K. Savm,
babu fi leyleti-l kadri, n. 1766
[320] . Müslim, K., Savm, Bâbu fi leyleti-l-Kadri, N, 1167 Neseî, K. Salât
[321] . Müslim, K., Savm, Bâbu fazl-i leyleti-l-Kadri, N, 1167 Nesêî,
[322] . Buhâri, K. Savm, Müslim, K. Savm, Bâbu-n-Nehyi an savmi-d-
Dehri, n. 1159
[323] . Tirmizî, K. Kırâat b. 13, n. 2947
[324] . İbn-i Mâce,
[325] . Tirmizî, K. Kırâat Bâbu fî kem yahtimü-l-Kurân, n. 205, İbn-i Mâce,
K. İkâmeti’s-Salat, Bâbu fî kem yestehibbu hatme-l Kur’an, n. 1347 Nes i,
n. 1390
[326] . Tirmizî, K. Kıraat, B. Kem yahtimül Kur’an, n. 2947, İbn-i Mâce, K.
İkâmeti-s_Salât, B. Kem yestehıbbü Hatmil Kur’an, n. 1347
[327] . Müslim, K. Salatil-Müsafirîn b. Tertilil-l-Kıraat, n. 722; Neseî, K.
İftitah, b. Kıaati-s-Sûreteyn fi rekâtin. n. 1006
[328] . Buhâri, K. Megazî ve fezâili-l-Kur’ân; Müslim, K. Salât, Fazlul
Fatiha; n. 708; Tirmizî, K. Sevabil Kur’an B. Sûreti, Âli İmran, n. 2884
Neseî; İbn-i Mâce, İkameti’s-Salât B. Vb. Macâe fi mâ Yürcâ en Yekfiye
min kıyamil – Leyl, n. 1369
[329] . Tirmizî, K. Savabi-l-Kur’an, n. 1400 Neseî, K. Edeb; İbn-i Mâce, K.
Edeb, n. 3786
[330] . İbn-i Mâce, K. İkameti-s-Salât, Bâbu adedi Secdât-il-Kur’an n. 1017
[331] . Tirmizî, E. Salât, Secde Fil-hac, n. 578
[332] . Buhâri, K. Salat ve Sücûdu-l-Kur’an, Müslim, K. Salât, Men karae
secdete ve lem yecsûd, n. 577; Tirmizî, E. Salât, B. Men lem yescüd Fin-
necm. n. 576, Neseî, K. İftitah, Terkissucud, Finnecm n. 961
[333] . Buhâri, K. Sücûdu’l_Kur’an Secdeti’n-Necm; Müslim, K. Mesâcid,
Sücûdul Kur’an, n. 576; Neseî, İftitahıs-salât, Fi’n-Necm, n. 690
[334] . Müslim, Salât, Sücüdut-tilavet, n. 576; Tirmizî, E. Salât, Sücud fî
ikra, n. 573; Neseî, İftitahıssalâh, n. 964; İbn-i Mâce, İkametis Saat, Adedi
sücudu’l-Kur’an, n. 1058
[335] . Buhâri, K. Sücüdi-l-Kur’âni bâbu secdeti izessemâün şekkat, n. 51
Müslim, K. Mesâcid. B. Sucûdi tilavet, n. 578 Neseî, K. İftitah, n. 972
[336] . Buhâri, K. Sucud-il-Kur’an bâbu secdeti Sâd, n. 50; Tirmizî, E. Salat
bâbu-s-Secdeti fî Sad, n. 577; Neseî, K. İftitah bâb-us-Sucudi fi sureti sâd,
n. 958
[337] . Buhâri, Müslim
[338] . Tirmizî, E. Salât, Sucûdul Kur’an. n. 580
[311]. Buharî, babu fazli men kâme ramazâne, n. 58; Müslim, K. Salâtil-
Müsâfirîn, babu-t-Tergib fi kıyâmi ramazane, n. 759; Tirmizî, K. Savm,
babu-t-Tergib fi kıyâmi ramazane, n. 808; Neseî, K. Savm. n. 2200
[312]. Buharî, K. Savm, babu faz’i- leyleti-l-Kadri, n. 59; Müslim, k. Savm.
n. 59; Neseî, K. Savm, n. 2204; İbn-i Mâce, K. Zikri-s-Savm, babu kıyâm-i
Şehr-i ramazane. n. 1326
[313]. Buharî, K. Savm, babu fazli men kâme ramazane, n. 59; Müslim, K.
Salâti’l-Müsâfirîn, babu fi kıyâmi ramazane ve hüve, n. 761; Neseî, K.
Kıyami-l-leyl, babu kıyâm-ı şehr-i ramazane, n. 1605
[314]. Tirmizî, K. Savm, babu Kıyâmi şehr-i ramazane, n. 806; Neseî, k.
Sehv, babu men sallâ mea-l-imâmi hattâ, n. 1365; İbn-i mâce, K. İkâmeti-s-
Salât, babu Kıyami şehri ramazane, n. 1327
[315]. Buharî, K. Savm, babu fazli-l-ameli fi-l-aşri-l-evâhiri, n. 61; Neseî;
Müslim, K. İ’tikâf, babu-l-ictihâdi fi-laşri-l evâhiri, n. 1174; İbn-i Mâce, k.
Savm, babu-l-i’tikâf. n. 1769
[316]. Müslim, K. Savm, babu fazl-i leyleti-l kadri, n. 1165; Tirmizî, K.
Savm, babu leyleti-l-Kadri, n. 793
[317]. Müslim, K. Savm, babu leyleti-l-Kadri, n. 1168
[318]. Buharî, K. Savm, babu-t-Taharrî leylete-l-kadri, n. 61
[319]. Buharî, K. Savm, babu-t-Taharrî leylete-l-kadri, n. 61; Müslim, K.
Savm, babu leyleti-l-kadri, n. 1165; Neseî, K. Salât; İbn-i Mâce, K. Savm,
babu fi leyleti-l kadri, n. 1766
[320]. Müslim, K., Savm, Bâbu fi leyleti-l-Kadri, N, 1167 Neseî, K. Salât
[321]. Müslim, K., Savm, Bâbu fazl-i leyleti-l-Kadri, N, 1167 Nesêî,
[322]. Buhâri, K. Savm, Müslim, K. Savm, Bâbu-n-Nehyi an savmi-d-
Dehri, n. 1159
[323]. Tirmizî, K. Kırâat b. 13, n. 2947
[324]. İbn-i Mâce,
[325]. Tirmizî, K. Kırâat Bâbu fî kem yahtimü-l-Kurân, n. 205, İbn-i Mâce,
K. İkâmeti’s-Salat, Bâbu fî kem yestehibbu hatme-l Kur’an, n. 1347 Nes i,
n. 1390
[326]. Tirmizî, K. Kıraat, B. Kem yahtimül Kur’an, n. 2947, İbn-i Mâce, K.
İkâmeti-s_Salât, B. Kem yestehıbbü Hatmil Kur’an, n. 1347
[327]. Müslim, K. Salatil-Müsafirîn b. Tertilil-l-Kıraat, n. 722; Neseî, K.
İftitah, b. Kıaati-s-Sûreteyn fi rekâtin. n. 1006
[328]. Buhâri, K. Megazî ve fezâili-l-Kur’ân; Müslim, K. Salât, Fazlul
Fatiha; n. 708; Tirmizî, K. Sevabil Kur’an B. Sûreti, Âli İmran, n. 2884
Neseî; İbn-i Mâce, İkameti’s-Salât B. Vb. Macâe fi mâ Yürcâ en Yekfiye
min kıyamil – Leyl, n. 1369
[329]. Tirmizî, K. Savabi-l-Kur’an, n. 1400 Neseî, K. Edeb; İbn-i Mâce, K.
Edeb, n. 3786
[330]. İbn-i Mâce, K. İkameti-s-Salât, Bâbu adedi Secdât-il-Kur’an n. 1017
[331]. Tirmizî, E. Salât, Secde Fil-hac, n. 578
[332]. Buhâri, K. Salat ve Sücûdu-l-Kur’an, Müslim, K. Salât, Men karae
secdete ve lem yecsûd, n. 577; Tirmizî, E. Salât, B. Men lem yescüd Fin-
necm. n. 576, Neseî, K. İftitah, Terkissucud, Finnecm n. 961
[333]. Buhâri, K. Sücûdu’l_Kur’an Secdeti’n-Necm; Müslim, K. Mesâcid,
Sücûdul Kur’an, n. 576; Neseî, İftitahıs-salât, Fi’n-Necm, n. 690
[334]. Müslim, Salât, Sücüdut-tilavet, n. 576; Tirmizî, E. Salât, Sücud fî
ikra, n. 573; Neseî, İftitahıssalâh, n. 964; İbn-i Mâce, İkametis Saat, Adedi
sücudu’l-Kur’an, n. 1058
[335]. Buhâri, K. Sücüdi-l-Kur’âni bâbu secdeti izessemâün şekkat, n. 51
Müslim, K. Mesâcid. B. Sucûdi tilavet, n. 578 Neseî, K. İftitah, n. 972
[336]. Buhâri, K. Sucud-il-Kur’an bâbu secdeti Sâd, n. 50; Tirmizî, E. Salat
bâbu-s-Secdeti fî Sad, n. 577; Neseî, K. İftitah bâb-us-Sucudi fi sureti sâd,
n. 958
[337]. Buhâri, Müslim
[338]. Tirmizî, E. Salât, Sucûdul Kur’an. n. 580
Râvîlerden Ukayl rivâyetinde, “Kim ramazanın (gündüzlerini) oruç tutar,
gecelerini kaim olursa) diye rivâyet etti. [311]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem, “Kim inanarak ve sevabına
güvenerek ramazan (gecelerini) kaim olursa, geçmiş günahları mağfiret
olunur.” “Kim, inanarak ve sevabına güvenerek Kadir gecesini ibadetle
geçirirse geçmiş günahları mağfiret olunur.” [312]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem (bir ramazan gecesi) camide namaz
kıldı. Onun kıldığı namaz gibi cemaat de kıldılar. İkinci gece yine kıldı.
Cemaat çoğaldılar. Üçüncü gece (cemaat terâvih kılmak için) toplandılar.
(Fakat) bu gece Peygamber sallallahu aleyhi vesellem onların yanına
çıkmadı. Sabah olunca, “Sizin gece ne yaptığınızı (toplandığınızı) gördüm.
Yanınıza çıkmama bir mani de yoktu. Ancak size (terâvihin) farz
kılınmasından korktum” buyurdu. İşte bu ramazan ayında olmuştur. [313]
Ramazanı Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem ile berâber tuttuk. Yedi gün
kalana kadar bize bir şey kıldırmadı. Yedi gün kalınca gecenin üçte biri
geçinceye kadar bize namaz kıldırdı. Altı gün kala bir şey kıldırmadı. Beş
gün kala gecenin yarısına kadar bize kıldırdı. Dedim ki: Ey Allah Rasûlü!
Bu gecenin ihyası için bize daha fazla namaz kıldırsan. Peygamber
sallallahu aleyhi vesellem: “Bir kimse imam çekilinceye kadar namaz
kılarsa ona geceyi ihya etme sevabı vardır” buyurdu. Dört gün kala kılmadı,
üç gün kala ehlini, kadınlarını ve nası topladı, bize namaz kıldırmaya
başladı. Öyle ki, Felahın geçmesinden korktuk. Râvî, (Cübeyr) dedi ki:
Felah nedir, diye sordum. Ebû Zer: “Sahurdur” diye cevap verdi.
Ramazanın kalan kısmında bize bir daha gece namazı (terâvih) kıldırmadı,
dedi. [314]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem ramazanın son on günü girince,
îzârını bağlar (paçaları sıvar) ehlini uyandırır ve geceyi ihya ederdi. [315]
– “O gecenin sabahında güneş tas gibi karanlık (daire şeklinde) yükselene
kadar ışıksız olur,” dedi. [316]
– Sabahı kılınca hayvanını kapısının önünde hazır bulur, üzerine biner
çöldeki evine kavuşurdu, dedi. [317]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem, “Kadir gecesini ramazanın son on
gününde arayınız. (Hele) bayrama dokuz gün kala, yedi gün kala, beş gün
kala arayın” buyurdu. [318]
Ebû Saîd diyor ki: “O gece hava yağışlı idi. Mescid hurma dalından örtülü
idi. Tavanlarından su damladı,” Ebû Saîd diyor ki: “Şu gözlerim, o günün
sabahında Peygamber sallallahu aleyhi vesellem’in alnı ve burnunda su ve
çamur eserini gördü. O gün Ramazan’ın yirmi birinci günü idi. [319]
– «Ramazanın yirmi birinci günü geçince takip eden dokuzuncu, ramazanın
yirmi üçüncü günü geçince geri kalan yedinci, yirmi beşinci günü geçince
takip eden beşinci günü geçince takip eden beşinci gündür,» dedi. [320]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem, «(Kadir gecesini) ramazanın son
yedi gününde arayın,» buyurdu. [321]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem öyle ise; “yedi günde oku, Bunun
üzerine asla ziyâde kılma (yedi günden daha az zamanda hatm etme)”
buyurdu. [322]
– “Üç günden az zamanda Kur’an’ı hatmeden onu anlayamaz” buyurdu [323]
– Rasûlullah’tan bu sözü Nâfi, Muğire bin Şu’be’den rivâyetle söyledi,
zannederim. [324]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem, “Kur’an’ı üç günden daha az bir
zamanda hatmeden onu anlayarak okumuş olamaz” buyurdu. [325]
Peygamber sallallahu aleyhi veselleme Kur’an’ı kaç günde bir hatmedeyim
diye sordu. Peygamber sallallahu aleyhi vesellem: “Kırk günde bir hatmet,”
dedi. İbn-i Amr daha az zamanda okurum, diye ısrar ettikçe bir ayda, sonra
20 günde, sonra 15 günde, sonra on günde (en son) yedi günde hatmet,
buyurdu. Yediden daha aşağı inmedi. [326]
– Şu (tertip) İbn-i Mes’ûd’un telifidir. Allah ona rahmet etsin, diyor. [327]
“– İbn-i Mes’ûd tavaf yapıyordu. Kendisine Kur’an-ı Kerim’den geceleyin
okunması kafi olan miktarı sordum. Peygamber sallallahu aleyhi vesellem,
“Kim gece Bakara sûresinin sonundaki iki ayeti (Amenarrassûlüyü) okursa
ona kâfidirler” buyurdu, cevabını verdi.” [328]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem, “Kur’an’da 30 ayetli bir sûre var,
okuyana mağfiret edilene kadar şefaat eder. O, “tebarekellezî bi yedihi’l
mülk” diye başlayan suredir” buyurdu. [329]
Ebû Dâvud diyor ki: Ebû Derdâ, Peygamberimiz’den Kur’an’da 11 secde
rivâyet etti, bu rivâyetin isnâdı aşırı derecede zayıftır. [330]
– “Evet,” cevabını verdi: “Kim o secdeleri yapmayacaksa o ayetleri
okumasın” buyurdu. [331]
Necm sûresini Peygamber sallallahu aleyhi veselleme okudum, bu sûrede
tilâvet secdesi yapmadı. [332]
Bu hadiseden sonra o adamın kâfir olarak (Bedir’de) öldüğünü gördüm. [333]
Ebû Dâvud diyor ki: Ebû Hüreyre hicretin 6’ıncı senesi (Hayber seferî
sırasında) Müslüman oldu. Şu secdeler Rasûlullah’ın son fiilidir (secde-i
tilâvet gereklidir.) [334]
– “Ben Ebû’l-Kasım’ın (Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem)
arkasında bu sürede secde ettim. Peygamberimize kavuşana (ölene) kadar
bu sûrede secdeye devam edeceğim.” dedi. [335]
Sâd sûresi secdesi azimetlerden olan secdelerden değildir. Fakat ben
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem’in bu sûreyi (okuyunca) secde ettiğini
gördüm. [336]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem bize içerisinde secde ayeti bulunan
bir sûreyi okurdu. İbn-i Nümeyr, (bu sûreyi) namaz dışında okurdu diyor.
Sonra râvîler (şurada) ittifak ettiler. Peygamber Efendimiz secde ederdi, biz
de secde ederdik, de o kadar ki (kalabalıktan) bizden birimiz secde için
alnını koyacak yer bulamazdı. [337]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem Efendimiz gece Kur’an secdelerini
yaparken secdede tekrar tekrar, “Yüzüm, gücü ve kuvvetiyle kendisini
yaratıp (şekil verene) kulağını ve gözünü açana (işitme, görme duyusunu
verene) secde etti” derdi. [338]
VİTİR NAMAZIYLA İLGİLİ KONULAR