MENÂSİKHAC BÖLÜMÜ · 14 – SIĞIRIN HEDYİ (HACDA KURBAN EDİLMESİ)
1750 – Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in ailesi Aişe radıyallahu anha’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Veda Haccı’nda Muhammed ailesi için bir tek inek kurban etti. [530]
1751 – Ebû Hüreyre radıyallahu anh’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, hanımlarından umre (temettü) hacc-ı yapanlar için aralarında müşterek olarak bir inek kurban etti. [531]
İZAH
Veda hacc-ında Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimizin nikâhlı dokuz hanımı vardı, hepsi de hacc-ı temettua niyet etmişlerdi. Neseî’nin Hz. Aişe’den bir rivâyetine göre, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ailesinden her biri için bir sığır kurban etmişti. Burada Hz. Aişe’den rivâyet edilen hadis-i şerifte, Veda hacc-ında bütün hanımları için bir sığır kurban ettiği bildiriliyor, o gün için dokuz nikâhlısı olduğuna göre, bir sığır hepsine kurban olarak nasıl kesilmiştir? Bu hadis-i şerif İshak’a ve bir devenin on kişiye kurban edileceğini söyliyenlere ve Ahmed bin Hanbel’in bir görüşüne göre delil olabilir. İbn-i Hazm: Bu ortaklık Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in ailelerinden sekizi arasında oldu. Çünkü Hz. Aişe Kıran yapmıştı. Sonunda “Mina’dan iniş gecesi olunca, Allah hacc-ımızı kabul etti. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem benimle Ebû Bekir’in oğlu (Kardeşim) Abdurrahman’ı gönderdi, Abdurrahman beni terkisine aldı, hıllin en yakın hududu olan Ten’im’e kadar götürdü. Umre’ye niyetle telbiyelere başladım. Allah Hac ve Umremizi (Kıran hacc-ımızı) kabul etti. Kıran’da kurban, sadaka ve oruç yoktur,” dedi. Hz. Aişe’nin bu sözünü, Kıran’da kurban olmadığına delil saymıştır. Bize göre, Kıran’da da şükrâne olarak kurban vaciptir. Hz. Aişe’nin rivâyetinde “Kıranda kurban yoktur” sözü Hişâm bin Urve’nin hadise soktuğu kendi sözüdür, deniliyor. (Avnül Mabûd Cilt 5) Hadislerden açıkça anlaşıldığına göre Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in hanımları temettua niyet etmişlerdi. Hz. Aişe Seref’te hayız olunca Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Umre’yi terketmesini, ihramın hacc-ı ifrad olmasını emir buyurdu. Hz. Aişe ifrad hacc-ı yaptı. Hac bittikten sonra Rasûlullah Aişe’nin umre yapmasını emir buyurdu. Erkek kardeşi Abdurrahman’a onu Ten’im’e götürmesini, umre yaptırmasını emir buyurdu. Hz. Aişe’de Ten’im’den umre yaptı. Bu umre hayız dolayısı ile terkettiği umresini kaza oldu. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in Aişe için kestiği kurban terkettiği umreye karşılık ceza kurbanı oldu. Diğer Ezvâc-ı tahirat temettüa niyet ettikleri için kestikleri kurban şükür kurbanı oldu. Bu görüş Hanefîlerin görüşüdür. Şâfiîlere göre; Hz. Aişe hayız olunca umresini terketti. Umre fiilleri hac fiilleri arasına girdi. Kıran hacc-ı yapmış oldu. Bunun için Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, Aişe hac fiillerini bitirince, “Ya Aişe senin tavafın hacc-ına da umrene de yeter” buyurdu. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in Hz. Aişe için kestiği kurban şükür kurbanı oldu. (Bezlü’l-Mechud, c.8, s. 341-342)