NEZİRLERBÖLÜMÜ · 20 – SÜKÛT ETTİKTEN SONRA YEMİNDE İSTİSNA
3285 – İkrime radıyallahu anh’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem (önce) “Vallahi elbette Kureyş’le savaş edeceğim. Vallahi elbette Kureyş’le savaş edeceğim. Vallahi Kureyş’le savaş edeceğim” buyurdu. Sonra da, “İnşaallah” dedi. Ebû Dâvud dedi: Bu hadisi Şerik’ten; o da Simak’tan, o da İkrime’den, o da İbn-i Abbas’tan, çok kimse Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’e isnad etti. Velid bin Müslim Şerik’ten rivâyetle “Sonra Rasûlullah Kureyş’le savaş etmedi” dedi.
3286 – İkrime radıyallahu anh’dan merfûan rivâyet edildiğine göre Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Vallahi Kureyş’le savaş edeceğim” buyurdu. Sonra, “İnşallah” dedi. Sonra “Vallahi elbette Kureyş’le savaş edeceğim inşallah” dedi. Sonra yine: “Vallahi elbete Kureyş’le savaş edeceğim inşallah” dedi. Sonra yine: “Vallahi elbette Kureyş’le savaş edeceğim” dedi. Sonra sükut etti. Sonra da: “İnşallah” buyurdu. Ebû Dâvud dedi: Velid bin Müslim Şerik’ten rivâyetinde “Sonra Kureyş’le savaş etmedi” cümlesini ziyade etti.
İZAH
Bir kimse bir şeye yemin eder, zaman kaybetmeden inşallah “Allah dilerse” diye istisnâ ederse, yaptığı bu yemini bozmasından dolayı keffaret lazım gelmez. Bu istisnânın yeminden ne kadar sonra olduğu hakkında ilim adamları ihtilaf ettiler.
1 – Yemine bitişik istisnâ ittifakla caizdir.
2 – Yemin edilen yerden dağılmadıkça istisna caizdir.
3 – Ahmed bin Hanbel’e göre: Bu mevzua devam edildiği müddetçe istisnâ caizdir.
4 – İbn-i Abbas’a göre: Yeminden bir müddet sonra istisnâ caizdir.
5 – Saîd bin Cübeyr’e göre: Yeminden dört ay sonra istisnâ caizdir.