NİKAH BÖLÜMÜ · 9 – YAŞLIYI EMZİRMEK BABI
– Aişe radıyallahu anh’dan aynı manâda diğer bir rivâyette: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, Aişe radıyallahu anh’ın yanına girdi. Onun yanında bir erkek vardı. Hafz diyor ki: bu durum Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selleme ağır geldi, üzüldü ve yüzünün rengi değişti. Sonra râvîler ittifak ettiler. Aişe radıyallahu anha,“Ey Allah’ın Rasûlü, o erkek benim süt kardeşimdir,” dedi Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: “Süt kardeşinizin kim olduğuna bakınız. Süt hükmü ancak açlıktan dolayı sabit olur” buyurdu. [88]
İZAH
Bu Hadis-i şerif, emzirme müddetinin tayini hususunda değildir. Bir çocuğun süt evlât olabilmesi için emdiği kadını emzik çağı içerisinde emmesi şarttır. O çağda, çocuğun sütsüz yaşayamayacağı bir müddettir. Onun için Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem süt kardeşliği ancak açlıktan mütevellit emzirme çağı içersinde meydana gelen emmekten ileri gelir, buyurdu. Emzik müddetinde müctehitler ihtilaf etmiştir. İmam-ı Azam: “Emzik müddeti çocuğun iki buçuk yaşı içerisinde meydana gelir,” İmamı Züfer “üç sene”, Süfyan-ı Şevrî, Evzai, Şâfiî, Ahmed bin Hanbel, İshak bin Rahaveyh “iki senedir,” dediler. Çocuk iki yaş içerisinde bir kadını emerse, süt hükmü sabit olur. O, kadın çocuğun anası, o da süt oğlu olur. Kadının çocukları da, emen çocuğun süt kardeşleridir. Hz. Aişe’nin bu süt kardeşinin İbn-i Ebû el- kays olması tahmin ediliyor. (Bezl-ül-Mechüd, C. 10, S. 32)
2059 – İbn-i Mes’ûd radıyallahu and’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: “Rada (emmek suretiyle hürmetin sübutu) ancak kemiği kuvvetlendiren, kan ve et oluşturan emme sabit olur,” dedi. Ebû Musael-hilali) Bu alim (İbn-i Mes’ud)“aranızda iken rada hususunda bize sormayın” dedi. Bu hadiste,“Şeddel-Azm” kelimesi yerine 260 no lu hadiste “Enşeze el- Azm” rivâyet edilmiştir.
İZAH
Şedde: Şiddetlendirip kuvvetlendiren demektir. Enşeze: Enine boyuna hacmini genişleten demektir. Maksat çocuğun emmesiyle “rada” sabit olabilmesi için bu emmenin çocuğa sütün zaruri olduğu devirde olmasının şart olduğunu anlatıyor. İki yaşını geçtikten sonra emerse “rada” sabit olmaz.
2060 – İbn-i Mes’ûd radıyallahu anh’dan: bir önceki rivâyette aynı manâda Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellemden rivâyetine göre, “Kemiği kuvvetlendiren yerine” “Kemiğin hacmini genişleten” diye rivâyet edilmiştir. [89]