-4. CİLT- · 40 – YER ALTINDA BULUNAN DEFİNELERİN HÜKMÜ
3085 – Saîd bin Müseyyeb ve Ebû Seleme’nin Ebû Hüreyre’den dinlediklerine göre Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Defnede beşte bir vergi vardır” buyurmuş. [31]
3086 – Hasan radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Rikaz, eski milletlere ait hazinedir.
İZAH
Rikaz: Vaktiyle yer altına saklanıp yeri unutulan mal demektir. Bu, mal olabileceği gibi altın ve gümüş de olabilir. Âdiyy: Eski demektir. Tarihî hazîneler ad kavmine kadar varmasalar da, onun eski oluşunu ifade için Âd kavmine nispet ederek Adiyy denir. Geçmiş kavimlere ait yeraltından çıkarılan hazinelerden beşte biri vergi olarak verilir. Bu sadakanın sarf yeri İmam-ı Azam’a göre: Müşrik ma’lı olduğu için fey’in (harpsiz düşmandan alınan malın) verildiği yere verilir. Şafiî’ye göre: Yerden çıkarıldığı için öşrün sarf edildiği yere sarf edilir. (Maâlim-üs-Sünen, c. 4, s. 271)
3087 – Dubaa bin Zübeyr bin Abdulmuttalib bin Hişam dedi ki: Mikdad radıyallahu anh, bir ihtiyacını görmek için (Medine yakınında bulunan) Bakiü’l-Habhab’a gitmişti. Bir de ne görsün, bir kum faresi bir delikten (ağzında) altın çıkarıyor, sonra birer birer çıkarmaya devam ederek on yedi altın çıkardı. Sonra içinde altın bulunan kırmızı bir bez parçası çıkardı. Altınların sayısı onsekiz oldu. Mikdad altınları alarak Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’e getirdi ve olayı haber verdi. Bunun zekatını al, dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ona: “Sen deliğe elini uzattın mı” buyurdu. Mikdad: Hayır uzatmadım, dedi. Bunun üzerine Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: “Allah onu sana mübarek kılsın” buyurdu. [32]
İZAH
Bakiü’l-Habhaba: Medine’de bir semtin adıdır. Mikdad radıyallahu anh yeri açıp altınları kendisi çıkarmadığı için yolda bulunmuş yitik hükmünde olmuştur. Yitik mal ilan edilip sahibi çıkmayınca bulana ait olduğundan Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz zekata tabi olmadığını ifade için “Allah sana mübarek kılsın” buyurmuştur.