ZEKÂT BÖLÜMÜ · 11 – ZİRAAT MALLARININ ZEKÂTI
1596 – Sâlim bin Abdullah radıyallahu anh’dan, o da babasından rivâyet ettiklerine göre: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem, “Yağmurla sulanan, nehirlerle sulanan ve pınarlardan sulananlarda veya sulanmadan suyu damarları ile çeken mahsule öşür vardır. Develerle sulanan veya kova ile sulanan (ziraatte) öşrün yarısı vardır” buyurdu. [454]
1597 – Câbir bin Abdullah radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem, “Nehirlerden ve pınarlardan sulanan ziraatte öşür vardır. Develerle sulanan ziraatte öşrün yarısı vardır” buyurdu. [455]
İZAH
Köleler ve atlar ticaret için besleniyorsa ittifakla zekâta tabidirler. Eğer ticaret için değilse İmam Azam’a göre: Her kısrakta bir dinar zekât verir. Veya kıymetini takdir eder, kırk lirada bir lira hesabiyle zekâtını verir. Hizmet için olmayan köle de zekâta tabidir. İmam Şâfiî, Mâlik, Ebû Yusuf ve Muhammed’e göre at ve köle zekâta tabi değildir. Delilleri bu ve gelecek hadis-i şeriflerdir. Ba’l: Kökü topraktan su alan sulanmaya muhtaç olmayan hurma ve suyu kendine çeken yer. Nazh: Serpmek, su çekilen dere, Kova ile sulamak. Kadının kocası manâsına gelir. Sevâni: Saniyenin cem’idir. Su çeken deve demektir.
1598 – Vekî şöyle diyor: Ba’l yağmur suyundan biten bir nevi ottur. Yahya bin Adem şöyle diyor: Ebâ İyas el Esedî’ye ba’l nedir diye sordum. “Yağmur suyu ile sulanandır,” dedi. Nadr bin Şümeyl şöyle diyor: “Ba’l, yağmur suyudur.”
1599 – Muaz bin Cebel radıyallahu anh’dan şöyle rivâyet edilmiştir: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem, Hazreti Muaz’ı Yemen’e göndermişti. Ona: “Hububattan zekât olarak yine hububat, koyunlardan koyun, develerden deve ve sığırlardan da sığır alacaksın” buyurdu. Ebû Dâvud anlatıyor: Mısır’da bir hıyarı karışladım. On üç karış geldi ve bir ağaç kavunu gördüm. İkiye bölünmüş, deveye iki denk olarak yüklenmişti. [456]
İZAH
Kıssa: Hıyar, Etrücce: Ağaç kavunudur. Bu hadisi İbn-i Mâce de rivâyet etti. Bu hadis-i şerifteki asıldan dönülmüştür. Çünkü deveden deve alınacağı bildiriliyor. Hâlbuki beş deveden bir koyun alınıyor. Her malın zekâtını farz olandan vermek daha iyidir. Fakat kıymetlerini vermek de câiz olur.