ITK (AZAT) BÖLÜMÜ · 1 – KİTÂBET ANLAŞMASI YAPAN (FAKAT VA’D ETTİĞİ) PARANIN BİR KISMINI ÖDEMEYEN YA DA ÖDEMEDEN ÖLEN KÖLENİN DURUMU
3926 – Amr bin Şuayb’ın dedesinden rivâyet edildiğine göre Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Mükâteb, üzerinde ödemeğe mecbur olduğu paradan bir dirhem borç kaldığı sürece yine köle sayılır.”
İZAH
Mükâteb kimdir? Aslen köle iken sahibi ile belli bir miktarda anlaşıp sana bu parayı ödediğimde hürriyEt’ime kavuşabilir miyim deyip sahibi de, evet sen bana şu kadar para ödersen seni hürriyetine kavuştururum, dediği kimsedir. Mükâteb ödemeğe mecbur olduğu parayı son dirhemine kadar ödemedikçe kölelikten kurtulamaz.
3927 – Amr bin Şuayb’ın dedesinden rivâyet edildiğine göre Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Hangi köle iki yüz Ukîye üzerine azad edilmek üzer anlaşır, borcunu öder, sadece on evak kalırsa bu kimse kölelikten kurtulmuş olmaz. Bir köle de yüz dinar üzerine anlaşır onu öder, sadece on dirhem kalırsa bu kimse de kalan on dirhemi ödeyinceye kadar köledir.”
3928 – Ümmü Seleme radıyallahu anha’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bize şöyle buyurdu: “Sizden birinizin bir mükâtebi bulunur, mükâtebin yanında borcunu ödeyecek kadar parası varsa (artık o kimse kölelikten çıkmıştır, hür ve yabancı bir adam olmuştur.) Kadın olan sahibesi ondan perdelensin, yüzünü örtsün.” [519]