İCÂRE BÖLÜMÜ · 89 – RUKBA
3558 – Câbir radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Umra, hîbe edilen kimse için caizdir. Rukba da, hîbe edilen kimse için caizidir.” [308]
İZAH
Kayd-ı hayat şartı ile bir kimseye bir şey hîbe edilmişse, o mal hîbe edilen zata aittir. Bir kimseye bir mal diri kalana ait olmak üzere hîbe edilmişse, o mal şahsa aittir. Bu hadiste umra ile rukbanın aynı hükümde olduğu anlaşılıyor.
3559 – Zeyd bin Sabit radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim bir malı kayd-ı hayat şartı ile hîbe ederse sağlığında da, öldükten sonra da bu mal hîbe edilene aittir. Sağlığında kullanmak şartıyla hîbe (umra) yapmayın. Kim bir malı kayd-ı hayat şartı ile hîbe ederse, o mal kendi yolundadır (miras olarak taksime girer).” [309]
İZAH
Bu hadis-i şeriften, kayd-ı hayat şartı ile yapılan hîbenin hîbe edilen kimse ölse de diğer miras malları gibi varislerine kalacağı, taksime uğrayacağı anlaşılıyor.
3560 – Mücahid radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Umra bir kimsenin diğer bir kimseye yaşadığın müddet bu mal sana aittir, demesidir. Bu sözü söylediği vakit o mal hîbe edilene ve onun varislerine aittir. Rukba ise, bir kimsenin bu malı sana hîbe ediyorum, sen veya benden hangimiz önce ölürsek bu mal geride sağ kalanlarımıza ait olacak demesidir.