İCÂRE BÖLÜMÜ · 57 – SELEF (SELEM) AKDİ
3463 – İbn-i Abbas radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, Medine’ye geldiğinde Medineliler Hurmada bir sene iki sene üç seneye kadar selef sûreti ile alış veriş yapıyorlardı. Bunun üzerine Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: “Hurmada selem yapan kimse, belli ölçüde, belli tartı da ve belli vakte kadar yapsın” buyurdu. [258]
İZAH
Selef: Iraklıların lüğatı, selem de Medinelilerin lügatıdır. Selef ve selem peşin para verip harmanda buğday almaya, peşin para verip mevsiminde hurma almaya denir. Parası peşin karşılığı veresiye olan alış verişlere bu isim verilir.
3464 – Abdullah bin Mücâlid’den rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Abdullah bin Şeddad ile Ebû Bürde “selef” konusunda ihtilaf ettiler. Bunun üzerine beni, Abdullah bin Ebû Evf’a hazretlerine konuyu sormam için gönderdiler. Ben de ona konuyu sordum. Abdullah bin Ebû Evfa şöyle dedi: – Biz Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem zamanında hazreti Ebû Bekir ve Ömer’in halifelikleri zamanında (parasını peşin vererek) buğday, arpa, hurma ve kuru üzümde selef yapardık. İbni Kesir’in rivâyetinde şu ziyade var: – Biz bir cemaatle selef yapardık ki, onların yanında, o mal mevcut olmazdı. Sonra her iki râvi (Hafs bin Ömer ve İbn Kesir) râvinin şu sözünde ittifak ettiler. – İbn-i Esma’ya sordum o da: – Abdullah bin Evfa gibi haber verdi. [259]
3465 – Abdullah bin Ebî’l-Mücâlid’den: Râvilerden Abdurrahman rivâyetinde İbn-i Ebî’l-Mücalid’den: – Bir önce geçen hadisin rivâyetinde: Bir cemaatin yanında (selef yapardık) onların yanında alınacak mal mevcut olmaz.” dedi.
3466 – Abdullah bin Ebû Evfa el-Eslemî radıyallahu anh’dan: – Biz Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selem ile beraber iken Şam’ın fellahlarından bazı fellahlar bize gelirlerdi. Biz de fiat ve tarihi belli olmak üzere, onlara buğday ve zeytin yağı karşılığında selem (peşin para) verirdik. Abdullah bin Ebû Evfâ’ya: Bu mallar elinde olan kimse ile mi, denildi. Abdullah bin Ebû Evfâ: – Biz onlara bunu sormazdık, cevabını verdi.
İZAH
Enbat: Nebat kelimesinin çoğuludur. Aslen Arap oldukları halde Araplıkları kaybolmuş bir millettir. Çokca kuyu işleri ve saban yapmakla bilinirler. Onlara bizde fellah denir. Çiftçi ziraatcı demektir. Alış verişte gereken bütün şartlar selem sûreti ile alış verişte de şarttır. Alış veriş şartlarından fazla olarak Selemde şu şartlar vardır.
1- Paranın peşin olması,
2- Malın veresiye olması,
3- Satın alınan malın ölçeğinin belli olması,
4- Tartısının belli olması,
5- Malın teslim edileceği ay ve günün tesbit edilmiş olması,
6- Her ölçeğinin veya kilosunun kaç liradan alınacağı, akit meclisinde tesbit edilmiş olması,
7- Zamanı geldiğinde teslimi mümkün olan cinsten olması.