İCÂRE BÖLÜMÜ · 62 – SUYU BAŞKASINA VERMEMEK
3473 – Ebû Hüreyre radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selem şöyle demiştir: “Sonucu (etrafındaki) otu vermemeye varacağı için suyun fazlası (ihtiyaç sahibinden) sakınılmaz.” [263]
İZAH
Bir kuyunun etrafında veya yakınında otlaklar varsa insanların oralarda hayvanlarını otlatmaları ancak kuyu sahibinin su vermesiyle mümkündür. Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem kuyu sahiplerine ihtiyaçlarından fazla olan suyu hayvan sahiplerinden esirgememelerini emretmiştir. Çünkü onlara su vermemek otu da vermemek sayılır. Zira su olmadan hayvanların orada barınmaları ve otlamaları mümkün değildir.
3474 – Ebû Hüreyre radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selem şöyle buyurdu: “Üç kimse var ki kıyamet günü Cenab-ı Allah onlarla konuşmayacak (rahmetle hitabı olmayacak). Birincisi: Yanında bulunan suyun fazlasını gelip geçen yolculardan men eden. İkincisi: İkindiden sonra yalan yere eşyası(nın güzelliğini söyleyerek) yemin eden kimseye, Üçüncüsü: Bir imama bağlanıp imam kendisine verirse, bağlılığının icaplarını yerine getiren, vermezse ona karşı bağlılık görevlerini yerine getirmeyen kimseye, buyurdu. [264]
3475 – A’meş radıyallahu anh’dan bir önce geçen hadisle aynı mana ve aynı isnadda rivâyet edildiğinde şöyle dedi: – Allah onları tezkiye etmez. Ve onlar için çok acıklı bir azap vardır. Satıcı malı hakkında şöyle dedi: – Allah’a yemin ederim ki bu mala şu kadar ve şu kadar fiat verildi, dedi. Müşteri de onu tasdik etti. Ve o malı (fahiş fiyatla) satın aldı.
3476 – Büheyse denilen bir kadının babasından rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir: Babam Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selem’den izin istedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selem’in gömleği içine girdi. Hem Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selem’i öpüyor hem sarılıp şöyle diyordu: – Ey Allah’ın Rasûlü (insanlardan) yasaklanması helal olmayan şey nedir?” Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selem: “Sudur” diye cevap verdi. (Tekrar) Ey Allah’ın Rasûlü, yasaklanması helal olmayan şey nedir? dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: “Tuzdur” buyurdu. (Üçüncü defa) yasaklanması helal olmayan şey nedir? dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: “Hayır işlemen senin için hayırlıdır” buyurdu.
İZAH
Su, tuz, hazine arazisinde ise bunlardan herkes müsavi olarak yararlanır. Kimse kimseyi men edemez. Fakat bir kaya tuzu madeni şahsın tapulu tarlası içerisinden çıkmış ise, o tuzu satabilir. Karşlığında da para alabilir. Su şahsın tapulu yerinde ise onu da satabilir, değerlendirebilir. Kendi ihtiyacından fazla olanı zayi etmez. İhtiyaç sahiplerine parasız veya değeri karşılığında verir. Ancak men edemez.
3477 – Muhacirlerden Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in ashabından bir zattan. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ile beraber üç defa harbe gittim. Şöyle buyurduğunu işittim: “Müslümanlar otta, suda ve ateşte olmak üzere üç şeyde ortaktırlar.”
İZAH
Ot merada hazine arazisinde ise herkes bu otu yaymada müsavi şekilde hak sahibidir. Eğer ot, şahsın tapulu arazisinde ise onu başkasına yaydırmayabilir veya satabilir. Su da aynı şekildedir. Tapulu arazide ise arazi sahibi ondan istediği şekilde tasarruf edebilir. Ateşe gelince, ateş yakmaya yarayan çakmak taşlarının bulunduğu taşlığı bir kişi sahiplenip, bu taşları başkasına vermem, diyemez. Ancak yaktığı sobada başkasını ısındırmayabilir. Yanan ateşten “şu çıramı tutuşturayım” diyen kimse de men edilemez demektir.