Oruç, yemin ve itikâf.

S56: Müslüman olmamış Arap toplumu birkaç günü birbirine ekleyerek oruç tutalardı.Onların bu tuttukları orucun adı nedir? Peygamber efendimiz böyle tutulan orucu tasvip etmiş midir? Müslümanların Ramazan ayı dışında tuttukları oruçları nasıl tutmalarını istemiştir? C56: Arapların tuttukları bu oruca “savm-ı visal” denilirdi. Peygamber efendimiz peş peşe oruç tutmak değil, Hz. Davut Peygamber gibi oruç tutmayı tavsiye etmiştir. (a.g.e.S:543)

S.84- Teravih hangi anlama gelir? C.84- Teravih, Arapça tervîha kelimesinin çoğulu olup "rahatlatmak, dinlendirmek" gibi anlamlara gelir. Ramazan ayına mahsus olmak üzere yatsı namazından sonra kılınan sünnet namazın her dört rek`atının sonundaki oturuş, tervîha olarak adlandırılmış, sonradan bu kelimenin çoğulu olan terâvih kelimesi ramazan gecelerinde kılınan nâfile namazın adı olmuştur. ( a,g,e,s,311)

ORUÇ ÇEŞİTLERİ Beş çeşit oruç vardır: 1-Farz Olan Oruçlar: Ramazan ayında oruç tutmak. Ramazanda tutulamayan orucu başka günlerde kaza etmek ve keffaret oruçları farzdır. 2-Vacip Olan Oruçlar: Adak oruçları ile, bozulan nafile oruçları kaza etmek vaciptir. 3-Sünnet Olan Oruçlar: Muharrem ayının dokuzuncu gününü onuncu günü ile veya onuncu gününü onbirinci günü ile beraber oruç tutmak sünnettir. 4-Müstehab Olan Oruçlar: Kamerî ayların onüç, ondört ve onbeşinci günleri ile haftanın Pazartesi ve Perşembe günleri ve Ramazan’dan sonra Şevval ayında altı gün oruç tutmak müstehabdır. 5- Mekruh Olan Oruçlar: Mekruh olan oruçlar iki kısımdır: a) Tenzihen mekruh olan oruçlar: Muharrem ayının sadece onuncu günü ile yalnız Cuma ve yalnız Cumartesi günlerinde oruç tutmak, akşamdan iftar etmeyerek bir günün orucunu ertesi güne birleştirmek mekruh olduğu gibi, kişiyi zayıf düşürmesi ve orucu âdet haline getireceği için senenin tamamını oruç tutmak da mekruhtur. b) Tahrîmen mekruh olan oruçlar: Ramazan bayramının birinci günü ile kurban bayramının dört günü oruç tutmak tahrimen mekruhtur. Bu günler, Allah’ın kullarına birer ziyafet günleridir. Oruç tutarak Allah’ın ziyafetinden kaçmak doğru değildir.

1-Güneşin batışından itibaren gündüz kuşluk vaktine kadar niyet edilebilen oruçlar: Ramazan ayında tutulan, belirli günlerde tutulması adanan oruçlar ile nafile olarak tutulan oruçlardır. Bu oruçlara geceleyin imsak vaktinden önce niyet edilebileceği gibi, gündüz kuşluk vaktine kadar da niyet edilebilir, imsaktan önce niyet etmek daha faziletlidir. Gündüz oruca niyetin caiz olması, imsak vaktinden sonra birşey yemeyip, içmemeye ve orucu bozan bir iş yapmamaya bağlıdır. Eğer oruca aykırı birşey yapılmış ise gündüz niyet caiz olmaz. 2-İmsak vaktinden önce geceleyin niyet edilmesi gereken oruçlar: Bunlar; Ramazanda tutulamayıp başka zamanda kaza edilen Ramazan orucu ile her çeşit keffaret oruçları, başlanıpta bozulan nafile oruçların kazası ve mutlak olarak adanan (zamanı belirlenmeyen) oruçlardır. Bu oruçlar için belirlenen bir vakit olmadığından bunlar için imsaktan önce geceleyin niyet etmek lâzımdır. Bu oruçlara tan yeri ağardıktan yani imsak vakti geçtikten sonra niyet edilmez. Ramazan orucuna akşamdan itibaren kuşluk vaktine kadar niyet edilebilir. Şöyle ki:Normal olarak oruca sahur yemeğini yedikten sonra niyet edilir. Ancak sahurda uyanamayıp yeme, içme zamanının bittiği imsak vaktinden sonra kalkan bir kimse, güneş doğmuş olsa bile, kuşluk vaktine kadar o günün orucuna niyet edebilir. Yeter ki. imsak vaktinden sonra orucu bozacak bir şey yapmasın. Sahura kalkmak istemeyen bir kimse, akşamdan sonra yarının orucuna niyet edebilir, geceleyin kalkıp tekrar niyet etmesi gerekmez. Oruç tutmak maksadıyla sahura kalkmak niyet sayılır. Sahura kalkmayan ve daha önce oruca niyet etmeyen bir kimse de kuşluk vaktine kadar niyet edebilir. Böyle geç niyet etmiş olanların oruçlarında bir eksiklik yoktur. Kuşluk vaktinden sonra oruca niyet edilmez. Niyet, esasen kalb ile olur.…

İTİKÂF: İtikâf: Bilhassa, Ramazanın son on gününde, mescidlere kapanıp ibadet, zikir ve tefekkür ile meşgul olmak demektir. Bu, Şanlı Peygamberimizin sünnetidir. O, Ramazanın son on günü gelince, böyle yaparlardı. Bir beldede, bir tek mümin dahi, bu sünneti yerine getiriyorsa, diğer Müslümanlardan da mükellefiyet kalkar. Ramazan ayında yapılan itikâf on gündür ve oruçlu olmak şarttır. Ramazanda yapılan itikâf için şu şartlar yerine getirilmelidir: 1. Niyet etmek: Niyetsiz itikâf olmaz. 2. Akil olmak şarttır, baliğ olmak şart değildir. Kadınlar da itikâf yapabilirler, ancak onların evlerinde bir odayı mescid edinip itikâfa çekilmeleri gerekir. Kocanın izni şarttır. 3. Cünüb, hayız ve nifas halinde olmamak şarttır. 4. Ramazan itikâfı için, oruçlu olmak şarttır. 5. Erkekler için, cemaatle namaz kılınan bir cami veya mescidde olmak. Ramazan ayının dışında da «adak» tarzında «itikâf» yapılabilir. Bu itikâf için oruç şart değil, belli bir süre de yoktur. Adak sahibinin istek ve arzusuna göre zaman çok kısa da olabilir. Meselâ, «bir saat», «bir gün», «üç gün»... gibi. İtikâf yapan kişi, malâyani (boş şeyler) konuşmaz, tabiî, şer’î ve zarurî özrü olmadıkça camiden dışarı çıkmaz. Bu özürler sebebi ile dışarı çıkılmışsa ihtiyaçtan fazla durulmaz. Kasten veya unutarak camiden çıkanın «itikâfı» bozulur. İtikâf yapan kişi, itikâf yerinde yer ve içer. İtikâf yapan kişi, cami içinde, Kur’ân-ı Kerim, din kitapları okur, ilim öğrenir ve öğretir.

ORUCUN ÇEŞİTLERİ: Sekiz çeşit oruç vardır. Bunları sayalım: 1. Muayyen zamanlı farz oruçlar: Ramazan orucu. 2. Muayyen zamanlı olmayan farz oruçlar: Kaza ve kefaret oruçları gibi. 3. Muayyen zamanlı vâcib olan oruçlar: Belli gün veya günlerde oruç tutmayı adamak gibi. 4. Muayyen zamanlı olmayan vâcib oruçlar: Herhangi bir günde oruç tutmayı adamak gibi. 5. Sünnet olan oruçlar: Muharrem ayının 9. ve 10. günleri oruç tutmak. 6. Müstehab olan oruçlar: Her Arabî ayın 13, 14 ve 15. günleri oruç tutmak gibi. 7. Mekruh olan oruçlar: Muharremin yalnız 10. günü, yalnız cumartesi günleri, Nevruz (20 mart) ve Mihrican (20 eylül) günleri oruç tutmak gibi. 8. Haram olan oruçlar: Ramazan bayramının birinci günü, kurban bayramının her dört günü oruç tutmak haramdır.

1- Farz Oruç: Ramazan orucunun eda ve kazası ve keffaret orucu. 2- Vacip Oruç: Bozulan nafile orucun kazası ve adak orucu. 3- Sünnet Oruç: Muharrem ayı nın 9'uncu günüyle beraber Aşara günü yani 1O'ncu günü tutulan oruçtur. 4- Mendüp Oruç: Her aydan tutulan 3 gün oruç. O üç günün "eyyam-ı biyz" yani ayın 13, 14, 15'inci günleri ol ması da menduptur. 5- Nafile Oruç: Bu oruçlardan başka mekruh olmayan oruçlar nafiledir. 6- Mekruh Oruç: Yalnız Aşura gününde tutulan oruçtur. Ramazan bayramın ın birinci, kurban bayramı­ n ı n 1, 2, 3 ve 4'üncü günleri oruç tutmak tahrlmen mekruhtur.

ORUÇ AYRICA iKi KISIMDIR : 1- Geceden niyet icap eden oruçlar: Ramazanın kazası, nafileden bozulan ve gününe gün tutulan oruç, keffaret oruçları, zamanı belli olmayan nezir oruçları. Bunlarda mutlaka geceden niyet şarttır. 2- Geceden niyet icap etmeyen oruçlar: Ramazan ayı nda tutulan oruç, zamanı muayyen olan nezir orucu ve nafile oruçlar. Bunlara geceden niyet şart değildir. Gece niyet edilebildiği gibi , gündüzün kaba kuş­ l uğa kadar da niyet edilebilir. Ramazan günlerinde ister mutlak oruca niyet edilsin, isterse nafileye veya başka bir vacibe niyet edilsin, oruç ramazan orucu olur.

Şek gününde ramazan veya başka bir vâcibe niyet edilerek tutulan oruç mekruh olur. Hatta Ramazandan önce bir veya iki gün oruç tutmak da mekruhtur. Rasûlullah ( s.a.s. ) şöyle buyurmuştur : “Ramazan'ı bir veya iki gün önce oruçla karşılamayın. Ancak bir kimse eğer âdeti olduğu için bu günleri oruçla geçiriyorsa tutsun.” 21 Bu kerâhetin sebebi Ramazan orucuna ilave yapılması korkusudur. Başka bir oruç ile ilgisi olmaksızın nafile niyetiyle şek günü oruç tutulmasında bir kerâhet bulunmaz. Çünkü eğer şek günü Ramazan'a dahilse bu

Esir olan veya hapiste bulunan kimseler, Ramazan ayının girip girmediği hususunda şüpheye düşseler araştırıp ictihat ederek bir ay oruç tutarlar. Bu, kıble ve namaz vaktini araştırmaya benzer. Tutulan bu oruçlar Ramazan'a rastlamış olur veya Ramazan'dan yahut oruç tutulamayan bayram günlerinden sonra geceleyin niyet ederek tutulmuş bulunursa Ramazan adına caiz olur. Ramazan günlerinden eksik tutulmuşsa, eksik kalan günler kaza edilir. Fakat Ramazan'dan önceye rastlamış olursa caiz olmaz, yalnız nafile oruç tutulmuş olur.