Ana içeriğe geç
TASAVVUF YOLU · YEREL ARAŞTIRMA DOSYASI

Hüseyniyye (Mâverâünnehir)

Muhammed Hüseyin Buhârî'ye (ö. 1834) nispet edilen, Nakşibendiyye-Müceddidiyye içinde Mâverâünnehir ve Güney Kazakistan'da devam eden bölgesel irşad hattı.

Teşekkül
19. yüzyıl
Köken
Buhara; Mâverâünnehir ve Güney Kazakistan
Kol / hat
0
Şahsiyet
3
Mekân
0
Tarih durağı
4
Keşkül × Tarikat.org

Bu sayfa yolun anlaşılır ve kaynaklı giriş dosyasıdır. Tarikat nispeti, fıkhî mezhep veya itikadî hüküm değildir. Geniş silsile, bütün alt kollar ve uzmanlık arşivi kardeş sitemizde tutulur.

Ayrıntılı Hüseyniyye (Mâverâünnehir) dosyasını Tarikat.org’da aç ↗
01 · TEŞEKKÜL VE TARİH

Yolun tarihî
oluşum dosyası.

Nispet ve tarihî konum Hüseyniyye, Muhammed Hüseyin Buhârî'nin 1834'teki vefatından sonra onun adına nispet edilen Nakşibendî-Müceddidî bir bölgesel koldur. Aynı adı taşıyan başka tasavvuf çevreleriyle karıştırılmaması için sitede “Mâverâünnehir Hüseyniyyesi” adıyla gösterilir. XX. yüzyıldaki devam Saha ve bölge araştırmaları, kolun Sovyet döneminde Güney Kazakistan, Fergana ve Taşkent çevrelerinde küçük sohbet, aile, meslek ve ziyaret ağları içinde devam ettiğini gösterir. Abdülvahid Sayramî, Abdullah Kârî ve İbrahimcan Akkorganî bu dönemin başlıca aktarım halkalarıdır. Terbiye ve gündelik hayat Hafî zikir, sohbet, tevbe, hatm-i hâcegân ve devamlı kalp dikkati yanında çalışıp geçinme ve meslek öğretimi vurgulanır. Bu uygulamalar 2018'de incelenen Hüseyniyye çevresine aittir; bütün tarihî Nakşibendiyye'nin değişmez usulü sayılmaz. Kaynak sınırı Tez; yazılı kaynakları, Sovyet dönemi raporlarını, müntesiplerden alınan silsile nüshalarını ve görüşmeleri birlikte kullanır. Gelenek içi keramet anlatıları tarihî biyografiden, yaşayan kişilere dair beyanlar güncel doğrulanmış kurumsal bilgiden ayrı tutulur.

KAYNAKLI KRONOLOJİ

Zaman içinde
intikal ve dönüşüm.

Bölgesel tarihî durak

Abdülvahid Sayramî'nin vefatı

Abdülvahid Sayramî'nin vefatı

Kaynak notu: Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu Örneği
Bölgesel tarihî durak

Abdullah Kârî'nin vefatı

Abdullah Kârî'nin vefatı

Kaynak notu: Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu Örneği
Bölgesel tarihî durak

İbrahimcan Akkorganî'nin Fergana'da irşad faaliyetini üstlenmesi

İbrahimcan Akkorganî'nin Fergana'da irşad faaliyetini üstlenmesi

Kaynak notu: Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu Örneği
Bölgesel tarihî durak

İbrahimcan Akkorganî'nin vefatı

İbrahimcan Akkorganî'nin vefatı

Kaynak notu: Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu Örneği
02 · SİLSİLE VE ŞAHSİYETLER

Tek çizgi değil,
aktarımı görünür bir ağ.

Nakşibendî-Müceddidî ana hat, Muhammed Hüseyin Buhârî'den Abdüssettâr Mahdum, Muhammed Sâlih Hokandî ve Muhammed Emîn el-Buhârî çevrelerine; oradan Abdülvahid Sayramî, Abdullah Kârî ve İbrahimcan Akkorganî'ye ulaşan iki varyantlı yerel silsile nüshasıyla aktarılır.

011885–1967

Şeyh Abdülvahid Sayramî

İşan Baba; Mâverâünnehir Hüseyniyyesinin Sovyet dönemi halkası

Şahsiyet dosyası ↗
021976

Hâfız Abdullah Kârî Taşkendî

Hüseyniyye'nin Taşkent ve Fergana çevresindeki Sovyet dönemi irşad halkası

Şahsiyet dosyası ↗
031937–2009

Şeyh İbrahimcan Akkorganî

Fergana merkezli Hüseyniyye mürşidi; marangoz, imam ve sohbet ehli

Şahsiyet dosyası ↗
03 · USUL, ÂDÂB VE TERBİYE

Uygulamayı
tarihî bağlamında okuyun.

Ana yolun usul kaydı

Nakşibendî-Müceddidî ana hat, Muhammed Hüseyin Buhârî'den Abdüssettâr Mahdum, Muhammed Sâlih Hokandî ve Muhammed Emîn el-Buhârî çevrelerine; oradan Abdülvahid Sayramî, Abdullah Kârî ve İbrahimcan Akkorganî'ye ulaşan iki varyantlı yerel silsile nüshasıyla aktarılır.

Kurum ve gündelik hayat

Tekke, hankah, zâviye, sohbet ve hizmet çevreleri ilgili mekân kayıtlarıyla birlikte okunur.

Coğrafî intikal

Buhara; Mâverâünnehir ve Güney Kazakistan

06 · ESER VE OKUMA MASASI

Metinler ve
araştırma dosyaları.

Bu yolun kişi, kavram ve tarih kayıtlarını birleştiren editoryal okumalar.

KEŞKÜL ARAŞTIRMA

Mâverâünnehir Hüseyniyyesi: Sovyet Döneminde Devam

Tekke kurumunun yerini aile, meslek, küçük sohbet ve ziyaret ağlarının aldığı XX. yüzyıl bölgesel hafızası

KEŞKÜL ARAŞTIRMA

Hüseyniyye Silsile Varyantları ve Coğrafyası

İki yerel silsile nüshasını, ortak Nakşibendî-Müceddidî gövdeyi ve Buhara'dan Güney Kazakistan-Fergana hattına geçişi karşılaştıran dosya

Tasavvuf eserleri kütüphanesine geç ↗
ANLATI VE İLİŞKİ KAYITLARI

Alt kayıtların kaynakları

Bu künyeler seçilmiş şahsiyetlere bağlı anlatı ve ilişki kayıtlarından gelir; ana biyografinin bütününe ait dipnot olarak sunulmaz. Bir kaynak başlığının bulunması, bu sayfadaki her iddiayı doğruladığı anlamına gelmez.

1 farklı kaynak başlığını aç
6
Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu Örneği

Şeyh Abdülvahid Sayramî · Hâfız Abdullah Kârî Taşkendî · Şeyh İbrahimcan Akkorganî

Anlatı kaydı · İlişki kaydı · Kaynak sayfaları: 38, 45, 46
07 · KAYNAKÇA

Bu dosya
neye dayanıyor?

01

Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu Örneği

Kullanım kılavuzu ve SSSGizlilik politikasıDesigned byPixelvane