Namaz.

S. 20- Regaib namazlar hangileridir? C.20-Revâtib sünnetler dışındaki nâfile namazlar regaib adını alır. Bunlar, Hz. Peygamber'in uygulamalarına dayanılarak belirli zamanlarda veya bazı vesilelerle kılınan ya da kişinin kendi isteğiyle herhangi bir zamanda Allah'a yakınlaşmak ve sevap kazanmak amacıyla kıldığı namazlardır. Bunlar gönüllü olarak kendiliğinden kılındığı için "gönüllü (tatavvu) namazlar veya arzuya bağlı namazlar" olarak da adlandırılır. Teheccüd namazı, kuşluk (duhâ) namazı, istihâre namazı, yağmur duası, husûf namazı, küsûf namazı, tahiyyetü'l-mescid, tövbe namazı, evvâbîn namazı, tesbih namazı, ihrama giriş namazı, yolculuğa çıkış ve yolculuktan dönüş namazı, hâcet namazı, abdest ve gusülden sonra namaz regaib türünden nâfile namazlardır. ( a,g,e,s,315-322)

S.88-Regaib namazlar hangileridir? C.88- a) Teheccüt Namazı b) Kuşluk Namazı c) Evvâbîn Namazı d) Tahiyyetü'l-mescid e) Abdest ve Gusülden Sonra Namaz f) Yolculuğa Çıkış ve Yolculuktan Dönüş Namazı g) Hâcet Namazı h) İstihâre Namazı i) Tövbe Namazı j) Tesbih Namazı k) Yağmur Duası l) Küsuf ve Husuf Namazları (Güneş ve Ay Tutulması Esnasında Namaz) m) Mübarek Gecelerde Namaz Kılmak (a,g,e,s,315–322)

Ezan sünnet-i müekkede olup hicretin birinci yılında teşri kılınmıştır. Beş vakit namaz ile cuma namazı için ezan okumak ve ikamet getirmek erkekler için sünnettir. Kadınlar için ezan ve ikamet gerekmez. Ezan için namaz vaktinin girmesi şarttır. Vakit girmeden okunan ezanın vakit girdikten sonra iade edilmesi gerekir. Kaza namazları için de ezan okunur ve ikamet getirilir. Birkaç kaza namazı bir arada kılındığı takdirde; önce kılınan namaz için hem ezan okunur, hem de ikamet getirilir, sonraki namazlar için sadece ikamet yeterli olur. Cumadan başka vakit namazları için iki defa ezan okunmayacağı gibi hiç bir farz namazı için de birden fazla ikamet meşru değildir. Ezan okuyan kimsenin müslüman, erkek ve akıllı olması şarttır. Bu sebeple müslüman olmayan bir kimsenin ezanı sahih değildir. Kadının, mümeyyiz olmayan çocuğun, deli ve sarhoşun ezan okuması mekruhtur. Bunların okudukları ezan iade edilir. Mümeyyiz olan çocuğun ise ezan okuması caizdir. Oturarak ezan okumak ve ikamet getirmek mekruhtur. Ezan; yüksek sesle, kelimeler ağır ağır ve aralıklı olarak; ikamet ise, ses yükseltilmeden kelimeler ard arda ve aralıksız olarak okunur. Ezan ve ikamet ayakta ve kıbleye karşı okunur. Ezanın yüksek bir yerde okunması sünnettir. Ezan okuyan kimsenin sesini yükseltmek maksadıyla şehadet parmaklarının uçlarını kulaklarına sokması müstehaptır, ellerini kulaklarının üzerine koyması da caizdir. Ezanda “Hayye ale’s-salâh” derken vücut kıbleden dönmeden yüz sağa ve “Hayye ale’Ifelâh” derken de yüz sola çevirilir. Minarede ezan okunuyorsa şerefesinde dolaşılır. Ezanı abdestsiz okumak caiz ise de abdestli olarak okumak daha iyidir. Müezzin, dini emirleri yerine getiren, haramlardan sakınan salih, iyi ahlâklı, namaz vakitlerini ve usulüne göre ezan okumasını bilen kimse olmalıdır. Ezan…

TİLAVET (Okuma) SECDESİ Tilâvet Secdesi Allah’a saygıdır. Kur’ân-ı Kerim’in ondört sûresinde secde âyeti vardır. Bunlardan birini okuyan ve işitene secde etmek vaciptir. Secde âyeti namazda okunursa, tilâvet secdesinin namazda yapılması gerekir. Şöyle ki; Secde âyetinden sonra Kur’ân okumaya devam edecekse, secde okuyunca hemen tilâvet secdesini yapar ve tekrar ayağa kalkarak bıraktığı yerden okumaya devam eder. Eğer secde âyetinden sonra okumaya devam etmezse veya en çok üç âyet daha okuyacak ise; rükû ve secdeye varır; ayrıca tilâvet secdesi yapmak gerekmez. Namazda okunan secde âyetini, namazda olmayan kimse işitirse secde etmesi lâzımdır. Namaz kılan bir kimse, namazda olmayanın okuduğu secde âyetini işitirse namazdan sonra tilâvet secdesini yapması gerekir. Namazda secde âyetini okuyanın namazda tilâvet secdesini yapması lâzımdır. Bu secde, namaz bittikten sonra yapılmaz. İmam namazda secde âyetini okursa hem kendisi, hem de ona uyan cemaat secde yaparlar. Tilâvet secdesi namaz kılmakla mükellef olanlara vaciptir. Adet halinde bulunan veya lohusa olan kadınlara vacip değildir. Secde âyetinin tercemesi okunduğu takdirde de tilâvet secdesi vacip olur. Secde âyetini yazmakla veya okumayarak sadece bakmakla secde yapmak gerekmediği gibi hecelemekle yani harf harf okumakla da gerekmez. Secde âyetinin cemaat içinde okunması halinde okuyanın ileri geçmesi ve cemaatın saf bağlaması lazım değildir. Herkes bulunduğu yerde kıbleye dönerek secdesini yapar. Secde yapmak için hazır olmayan kimsenin yanında secde âyetini gizlice okumak menduptur.

1. Bayılma ve delirme: Bu hallere maruz kalan müminlerin kaçırılan namaz vakti, beşten az olursa, sağlık hallerinde, bu namazları kaza ederler. 2. Aklı giderici bir şey yiyip içmek: Böyle bir şey yiyen ve içen mükellef, kaçırdığı namazlar, beş vakitten fazla da olsa, farz namazları kaza eder. 3. Uyku: İslâm’da uyuyup kalma da meşru bir mazerettir. Uyku sebebi ile kaçırılan namazlar kaza edilir. 4. Şiddetli ve ara verilmez savaş hali: Müminler, savaş halinde de farz namazlarını eda etmek zorundadırlar. Ancak, pek ender de olsa, şiddetli ve ara verilmez bir savaş haline mâruz kalan ve gerçekten namaz kılmaya vakit bulamayan mükellefler, ilk fırsatta kazaya kalan namazlarını eda ederler. 5. Zindanda, hücrede ve esarette îma ile namaz kılmak zorunda kalan müminler, bu şartlardan kurtulur kurtulmaz, namazlarını iade ederler. Kazaya kalmış namaz borcu bulunmayan veya kazaya kalmış namazlarının toplamı «beş vakti» geçmeyen kimselere «ehl-i tertib» (tertib sahibi) denir. Daha fazla namazı kazaya kalan kimse «tertib ehli» olmaktan çıkar. Daha sonra, bütün namazlarını kaza etse bile bu hükme dönemez. Tertib ehli olan bir kimse, kazaya Kalan «vakit namazını» eda etmedikçe, diğer vaktin namazını kılamaz. Meselâ, böyle bir kimse, kazaya kalan sabah namazını kılmadıkça, o günün öğle namazını kılamaz. Yani, önce sabah namazını kaza eder, sonra vaktin namazını kılar. Bilindiği gibi, meşru bir mazereti olmaksızın, namazı kazaya bırakmak haram ve günahtır. Namazın «farz kılındığını» inkâr ederek veya bu farzı küçümseyerek terketmek ise «küfür»dür. Bunun yanında, namazın farz olduğunu kabul edip de terk edenler büyük günahkâr olurlar. Böyleleri, derhal tövbe ve istiğfar ederek namaza başlamalı ve bir an önce kaza namazlarını kılarak tehlikeden kurtulmalıdırlar. Yine, bilindiği gibi,…

EZAN: Namaz vakitlerini bildirmek üzere, «ezan okunması» sünnettir. Ezan, bütün insanların imana, İslâm’a, namaza, ezelî ve ebedi kurtuluşa davet edilişidir. Ezanda, her manasıyla «davet» ve «tebliğ» bir aradadır. İnsanın, yine insan sesi ile «namaza» ve «tevhide» davet edilmesi... Ezanın dili, sözleri, okunması ve edebi, bizzat Şanlı Peygamberimiz ve aziz ashabı tarafından tespit ve tertib edilmiştir ve bundan Allah razı olmuştur. Her zaman ve her yerde ezan, ancak, Allah ve Resûlü’nün istediği şekilde, biçimde, dil ve edepte okunur. Ezan, namaz vakitleri gelince, günde beş defa, yüksek sesle okunur. Ezanı okuması için gür ve güzel sesli müezzinler tercih olunur. Müezzinin (ezan okuyanın), erkek, akîl ve mümeyyiz olması şarttır. Ezan, minarede veya yüksekçe bir yerde okunur. Minarede okunuyorsa, ezan, yüz Kıble’ye dönük iken başlar ve minarenin şerefesinde sağdan başlayarak sola doğru, adım adım yürünerek tamamlanır. Ezan minarede değil, yüksek bir yerde okunuyorsa, yüz, hep Kıble’ye dönük olacaktır. Ancak «Hayye Alessalâh» (Haydi Namaza) derken başı hafifçe sağa, «Hayye Alelfelâh» (Haydi Kurtuluşa) derken de başı hafif sola çevirmek lâzımdır. Ezan esnasında, müezzin abdestlidir ve iki elini, parmaklar kulağa gelecek şekilde, başın iki yanında tutar. Ezan okunurken müminler, onu dinlemekten başka bir iş yapmazlar ve hafif sesle «müezzine icabet ederler», yani dinleyenler de müezzinin söylediklerini, dudaklarını kımıldatarak tekrarlarlar. Ezan bittikten sonra, «Ey, bu yüce davetin ve namazın Rabbi olan Allah’ım! Şanlı Peygamberimiz Hazret-i Muhammed Aleyhisselâ-

Sabah ezanlarında "Hayye ale'l-felah"dan sonra iki defa "Essalatü hayrun minennevm" denilir. Kamet de ezan gibidir. Ancak kamette "Hayye ale'l-felah"dan sonra iki defa "Kad kameti's-salah" denilir. Evde veya kırda kılınacak namazlar için hem ezan, hem de kamet okumak efdaldir. Vakit girmeden ezan okunmaz. Ezan, vakitlerin sünneti değil, namazların sünnetidir. Onun için kaza namazlarına da ezan ve kamet okumak sünnettir. Cahillerin ve fasıkların ezan okuması mekruhtur. iyiyi kötüyü, yanlışı doğruyu ayırabilen (mümeyyiz) sabinin ezan okuması caizdir. Kadınlar ezan ve kamet okumazlar. Ezan ve kamette cümlelerin son kelimeleri cezm ile okunur. Ezan okunurken tekôırler ve şehadetler tekrar edilerek ve hürmetle dinlenir, sonunda şu dua okunur:

1- Sabah Namazı Sabah namazı ikisi sünnet, ikisi farz olmak üzere 4 rek'attir. İlk önce sünnet, sonra farz kılınır. Namaz kıl­ mak isteyen kimse, abdestli o larak kıbleye döner ve ayakta oldugu halde, kalbinden "sabah namazının sünnetini kılmaya" niyet edip, "Allahü Ekber" diyerek tekbir al ır ve aynen "Namaz nasıl kılınır?" bölümünde tarif edildigi gibi iki rek'at namaz kı l ar. Böylece sabah namazı nın sünnetini kılm ı ş olur. Sabah namazının farzı da tıpkı sünneti gibi kılınır. Farza başlarken kamet getirir ve kalbinden "Bugünkü sa· bah namazının farzına" diye niyet eder. (Kadın l ar hiç bir namazda kamet getirmezler.) Bilenlerin sabah namazının farzında uzun sure okumaları sünnettir. İki rek'at bitip selam verdikten sonra yukarıda tarif edildigi gibi, tesbihleri okur ve dua eder . .. 2- Oğle Namazı Ögle namazını kılacak kimse, önce "öğle namazı­ nın sünnetine" niyet edip, tıpkı sabah namazın ın sünneti gibi iki rek'at kıld ıktan sonra oturur, " Ettehıyyatü " okur. Selam vermeden "Allahü Ekber" deyip üçüncü rek'ata kalkar ve "Fatiha" okur. Üçüncü ve dördüncü

Cebrail (a.s), Rasûlullah (s.a.s)’a beş vakit farz namazların vakitlerinin başlangıç ve sonunu şöyle belirlemiştir: “Câbir b. Abdillah (r.a)’den rivâyete göre Cebrâil (a.s), Allah’ın Rasûlüne gelerek: “Kalk namaz kıl” demiştir. Hz. Peygamber güneş batıya meylettiği zaman öğle namazını kılmıştır. Sonra Cebrâil yine ikindi vaktinde gelerek: “Kalk namaz kıl” dedi. Hz. Peygamber de kalkıp ikindi namazını kıldı. Sonra akşam vaktinde gelip: “Kalk namaz kıl” demiş, o da güneş batınca akşam namazını kılmıştır. Sonra yatsı vaktinde gelip: “Kalk namaz kıl” demiş ve Hz. Peygamber aydınlık kaybolunca yatsı namazını kılmıştır. Sonra Cebrail a.s. sabah vaktinde gelerek: “Kalk namaz kıl demiş. Hz. Peygamber de ortalık aydınlandığında sabah namazını kılmıştır. Sonra ertesi gün öğle vaktinde gelerek: “Kalk namaz kıl” dedi. Hz. Peygamber de kalkıp öğle namazını her şeyin gölgesi bir misli uzadığı zaman kıldı. Sonra ikindi vaktinde gelip; “kalk namaz kıl” dedi. O da ikindi namazını her şeyin gölgesi iki misli uzadığı zaman kıldı. Sonra akşamleyin aynı vakitte geldi ve bir önceki günün vaktinde kıldırdı. Sonra yatsı vaktinde gecenin yarısı geçtikten sonra yahut gecenin üçte biri geçtikten sonra geldi ve Hz. Peygamber yatsı namazını kıldı. Sonra ortalık iyice aydınlandığı zaman geldi ve: “Kalk namaz kıl” dedi, o da sabah namazını kıldı. Sonra Cebrail a.s. şöyle dedi: “Bu iki vaktin arası sabah vaktidir.” 160

A) İbâdetler: Taharet, teyemmüm, mesh, hayız, necasetler, namaz, ezan, namazın şartları, namazın sıfatı, namazların kazası, vakitler, nafileler, sehiv secdeleri, hastanın namazı, tilâvet secdesi, müsafirin namazı, cuma namazı, bayram namazları, küsuf namazı, yağmur duası, ramazanda gece namazları, korku namazı, cenaze namazı, şehid, Kâbe’de namaz, zekât, devenin zekâtı, sığırın zekâtı, koyunun zekâtı, atların zekâtı, gümüşün zekâtı, altının zekâtı, ticaret mallarının zekâtı, hububatın ve meyvelerin zekâtı, zekât vermek caiz olup olmayan kimseler, fıtır sadakası, oruç, itikâf, hacc, kıran haccı, temettu haccı, ihram yasaklarının cezaları, ihsar, ihramlının haccı kaçırması, hedy kurbanı.