Zekât, fitre ve sadaka.

S.22-Koyunların zekât nispetleri ve zekât miktarı ne kadar? Cevap.22: 1’den 39’a kadar zekâttan muaf 40’dan 120!ye kadar 1 koyun 121’den 200’e kadar 2 koyun 200’den 399’a kadar 3 koyun 400’den 500’e kadar 4 koyun(ilmihal 1.cilt. Sf:454)

S.3-Zekât kimlere farzdır? Cevap.3: Müslüman, hür, akıllı, baliğ, tabii ihtiyaçlarından fazla artıcı vasıftaki mala tam bir mülkiyetle malik olan ve bu malik oluşunun üzerinden bir senesi geçen kimselere farzdır. Fakihlerin çoğunluğuna göre akıl hastalarının ve çocuğun malları zekâta tabidir. .(ilmihal 1.cilt. Sf:426)

bunlar ticaret için olursa zekâtlarını vermek gerekir. Bir kimse, karısının diğer kocasından olan fakir çocuklarına zekât verebilir. Verilen zekâttan geri dönülmez. Koyun sürüsüne ortak olan iki kişinin 80 koyunu olsa her birinin hissesine 40 koyun düştüğünden ikisinin de birer koyun zekât vermesi gerekir. Ortak olan iki kişiden biri diğer ortağının emri olmadan malların tamamının zekâtını verse, ödediği zekât yalnız kendi hissesine düşen malın zekâtına sayılır ve ortağının parasını ödemesi gerekir. Çünkü ortaklar ibadette birbirinin vekili değildirler. Eğer ortaklardan biri ötekini zekât vermek hususunda vekil eder, ortağı da bütün malın zekâtını verirse o zaman her ikisinin de zekâtı ödenmiş olur. Bir fakirin borcunu, fakirin isteği üzerine bir başkası zekâtına mahsuben ödese zekât yerine geçer. Çünkü burada alacaklı, borçlu olan fakirin vekili olarak zekâtı almıştır. Borçlu olan fakirin isteği olmadan borç ödense zekât yerine geçmez. Nisap miktarı malı ve parası olan kimse, bunların üzerinden bir yıl geçmeden önce zekâtını verebilir. Hatta birkaç yıllık zekâtını önceden vermesi de caizdir. Ancak malı ve parası nisap miktarından az ise, verdiği para zekât yerine geçmez, sadaka olur. Fakir zannedilerek zekât verilen kimsenin sonradan zengin olduğu anlaşılsa zekât geri alınmaz. Bir kimse, araştırma yaparak fakir olduğu kanaatine vardığı bir kişiye zekâtını verdikten sonra, zekât verdiği kişinin zengin olduğu anlaşılırsa, zekâtını tekrar vermesi gerekmez. Eğer araştırma yapmadan zekâtı verir de bilâhare bu kişinin zengin olduğu anlaşılırsa zekâtın yeniden verilmesi lâzımdır. Bir kimse, başkasındaki alacağını, elindeki malın zekâtına saymak üzere bir fakire verse ve o kişiden bunu almasını istese, fakirin aldığı bu para o kimsenin zekâtı yerine geçer. Zekât borcu olan…

birlerine ilâve edilirler. Meselâ bir kimsenin yirmibeş koyunu ile onbeş keçisi olsa, bunların toplamı kırk olduğundan bir koyun zekât verilmesi gerekir. Sürüde koyun ve keçinin hangisi fazla ise zekâtın ondan verilmesi sünnete uygundur. Eşit iseler sahibi dilediğinden verir. Sürü sadece koyundan ibaret ise, zekâtın koyun olarak verilmesi gerekir. Onun yerine keçi zekât verilmez. Sürü tamamen keçiden ibaret ise bunun da zekâtı keçiden verilir, koyundan verilmez. Bir yaşına girmeyen koyun veya keçilere zekât düşmez, ancak aralarında yaşını dolduran bir koyun veya bir keçi bulunursa buna bağlı olarak zekâta tabi olurlar. Sığır ve deve yavrularında da durum böyledir. Hayvanların zekâtlarında,belirlenen hayvanlar zekât olarak verilebileceği gibi değerleri de verilebilir. Zekât, hayvan olarak verildiği takdirde en düşüğü veya en iyisi değil, orta durumda olanı verilir. Yük taşımak, binmek ve çift sürmek için beslenen hayvanlar için zekât gerekmez. Etleri için beslenen hayvanlarla en az altı ay ahırlarda yem ile beslenen hayvanlar da zekâta tabi değildir. Ticaret için beslenen hayvanların zekâtı diğer ticaret mallan gibi değerleri üzerinden verilir. At, katır ve merkep için zekât gerekmez. Ancak ticaret için beslenirse, bunların da ticaret malları gibi zekâtlarının verilmesi gerekir. Toprak Ürünlerinin Zekâtı (Öşür) Topraktan elde edilen ürünlerden de belirli oranlarda zekât verilmesi gerekir ki, buna öşür denir. Ebu Hanife’ye göre; buğday, arpa, pirinç gibi tarım ürünleri ile karpuz, kavun, sebze ve meyvelerin hepsinden zekât verilir. Bunlarda nisap aranmaz. Azından da çoğundan da zekât verilmesi gerekir. Bu ürünlerin üzerinden bir sene geçmesi de şart değildir. İmam Ebu Yusuf ve İmam Muhammed’e göre: tarım ürünlerinden ve bir sene kalabilen diğer ürünlerden zekât verilir.…