Koyun
Altı ayını doldurmuş ve bir yaşındaki gibi gelişmiş kuzu hakkındaki ruhsat ayrıca değerlendirilir.
1 kişiKURBAN · TAKVÂ · TESLİMİYET · PAYLAŞMAKan değil;
قربانKan değil;
takvâ
Allah’a ulaşır.
İlk kurbanını kesecek kişiye niyetten dağıtıma açık bir yol; ortaklık, vekâlet, hayvan kusurları, adak ve mezhep ayrıntılarında ileri okuma sunan müstakil kurban merkezi.
Dört kayıt,
tek ibadet.
Bayram sabahına kadar belirsiz bırakmayın. Niyet, mülkiyet, vakit ve dağıtım önceden kurulursa kurban yalnız kesim anına sıkışmaz.
- 01
Niyet ve yükümlülük
Kurban türünü, mezhep hükmünü ve malî yeterliliği belirleyin.
- 02
Hayvan ve mülkiyet
Yaş, sağlık, kusur, satın alma ve hisse kaydını kesinleştirin.
- 03
Vakit ve kesim
Bayram namazı sonrası vakti, ehil kesimi ve hayvan refahını koruyun.
- 04
Pay ve emanet
Eti, deriyi ve masrafları ibadetin hükmüne göre ayırın.
Aynı güçlü ibadet,
iki hüküm ifadesi.
Hanefî mezhebi vâcip, diğer üç Sünnî mezhep müekked sünnet der. Bu fark kurbanı sıradan bir gönüllülük haline getirmez; usûl ve yükümlülük dilindeki ayrımı gösterir.
01
Hanefî
Şartlarını taşıyan mukim Müslüman için vâcipNisap değerlendirmesinde temel ihtiyaç ve borçtan fazla mal esas alınır; üzerinden bir yıl geçmesi aranmaz.
Mezhep dosyası ↗02Mâlikî
Gücü yeten için müekked sünnetSünnet-i müekked hükmü ibadetin önemini azaltmaz; kişi ve hane ayrıntıları kendi mezhep usulüyle okunur.
Mezhep dosyası ↗03Şâfiî
Gücü yeten için müekked sünnetKesim vakti bayramın dördüncü günü güneş batıncaya kadar devam eder.
Mezhep dosyası ↗04Hanbelî
Gücü yeten için müekked sünnetKurban güçlü biçimde teşvik edilir; borçlanma ve yeterlilik somut imkâna göre ele alınır.
Mezhep dosyası ↗Türü bil,
yaşı belgeyle doğrula.
Kurban yalnız koyun, keçi, sığır, manda ve deveden olur. Yaş, sağlık ve mülkiyet şartı satıcının sözüne bırakılmamalıdır.
Keçi
Bir yaşını tamamlamış olmalıdır; koyundaki gelişmiş kuzu ruhsatı keçiye taşınmaz.
1 kişiSığır · manda
İki yaşını tamamlamış sağlıklı büyükbaş; diş değiştirme tek başına yaş ölçüsü değildir.
1–7 kişiDeve
Beş yaşını tamamlamış olmalıdır.
1–7 kişiHayvana bakmak,
yalnız fiyatına bakmak değildir.
Açık hastalık
Hayvanı belirgin biçimde güçten düşüren hastalık kurbanlığa engeldir.
Belirgin topallık
Kesim yerine yürüyemeyecek derecedeki topallık kabul edilmez.
İleri körlük
Bir veya iki gözde açık ve ileri görme kaybı engel kusurdur.
Aşırı zayıflık
İliği kalmamış derecede düşkün hayvan kurban edilmez.
Organ kaybı
Kulak, kuyruk, meme, diş ve boynuz kusurlarının miktarı mezhep ayrıntısı gerektirir.
Sonradan oluşan kusur
Satın alma sonrası kusurda kişinin malî durumu ve kusurun zamanı hükmü değiştirebilir.
İbadetin şartı,
hayvanın eziyeti değildir.
Kesim, dinî şart kadar ehliyet, iş güvenliği, veteriner sağlık ve çevre temizliği sorumluluğudur.
Bayram namazından sonra
Bayram namazı kılınan yerde namaz tamamlandıktan sonra başlar. Hanefî, Mâlikî ve Hanbelîlerde üçüncü gün güneş batımına; Şâfiîlerde dördüncü gün güneş batımına kadar sürer.
Kimin adına olduğu belli
Hayvan kesimden önce mülkiyete geçmeli; ortaklar ve vekâlet verenler belirlenmeli, kesim onlar adına kurban niyetiyle yapılmalıdır.
Kesebilen kişi
Kesim işini güvenle ve usulüne uygun yapabilen kadın veya erkek gerçekleştirebilir. Bilgisi ve gücü olmayan kişi ehil kasaba vekâlet vermelidir.
Keskin alet, sakin sevk
Hayvana vurulmaz; diğer hayvanların önünde kesilmez; bıçak önünde bilenmez. Kesin ölüm gerçekleşmeden yüzme ve parçalama başlamaz.
Makbuz değil,
izlenebilir ibadet.
Vekâlet mektup, telefon veya dijital araçla verilebilir; fakat kimin adına hangi hayvanın ne zaman kesildiği belirsiz bırakılamaz.
- 01
Vekâleti açık verin
Satın alma, kesim ve dağıtım yetkisinin kapsamını bilin.
- 02
Hayvanı ve hisseyi belirleyin
Büyükbaşta her hayvan için en çok yedi gerçek hissedar kesimden önce kaydedilsin.
- 03
İbadet niyetini koruyun
Bütün hissedarlar kurbet ve ibadet niyeti taşısın; sabit kilogram et satışı kurgulanmasın.
- 04
Vakti doğrulayın
Kesim, kurban günleri içinde ve vekâlet veren adına yapılsın.
- 05
Masrafı ayrı ödeyin
Kasap, taşıma ve organizasyon bedeli et, deri veya sakatattan karşılanmasın.
- 06
Teslimi raporlayın
Kesim kaydı, hisse eşleşmesi ve dağıtım sonucu denetlenebilir olsun.
Kurbanda paylaşım,
haysiyeti korur.
Ev halkı
Udhiyye etinden sahibi ve ailesi yiyebilir. İhtiyaç içindeki hanelerde daha fazlasını evde bırakmak mümkündür.
Hediye
Akraba, komşu ve dostla paylaşmak bayramın bağ kuran yönünü güçlendirir.
İhtiyaç sahibi
Yoksulun payı artakalan değil, önceden gözetilen emanet olmalıdır. Et uygun soğuk zincirle ulaştırılır.
Deri ve yan ürün
Satıp kişisel gelir yapmak veya kesim ücretine saymak yerine hayır amacıyla değerlendirilir.
Aynı hayvan,
farklı sebep ve sarf.
UDHİYYE
Bayram kurbanı
Kurban Bayramı günlerinde kesilen ve bu merkezin ana konusu olan ibadet.
HEDYHac ve umre kurbanı
Temettu‘, kırân, ceza veya nafile sebebiyle Harem bölgesinde kesilen kurbanlar.
AKÎKADoğum şükrü
Çocuğun doğumu vesilesiyle Allah’a şükür için kesilen, vakti ve hükmü ayrı kurban.
ADAKNezir kurbanı
Kişinin ibadet cinsinden bir yükümlülüğü kendisine gerekli kılması; eti ayrı sarf hükümlerine tâbidir.
Kısa hüküm,
açık sınır.
Şirketli alım, miras malı, kusur, adak ve özel vekâlet vakalarında bu özetle işlem yapmayın; belgeyle ehil fetva merciine danışın.
Kurban yerine para verilebilir mi?
Hayır. Udhiyye, belirli şartları taşıyan hayvanın belirli vakitte kurban niyetiyle kesilmesiyle yerine gelir. Ayrıca sadaka vermek ayrı bir iyiliktir.
Kadın kurban kesebilir mi?
Evet. Kesim ehliyetine sahip kadın veya erkek usulüne uygun kesim yapabilir. Güvenlik ve hayvan refahı için ehil kişi tercih edilmelidir.
Aynı küçükbaşa iki kişi ortak olabilir mi?
Hayır. Koyun ve keçi bir kişi adına; sığır, manda ve deve en çok yedi kişi adına kesilebilir.
Büyükbaşta bütün ortakların niyeti aynı mı olmalı?
Ortakların tamamı ibadet niyeti taşımalıdır. Sırf et almak niyetiyle giren hisse, ortak kurbanın geçerliliğini etkiler.
Hissedar sonradan eklenebilir mi?
Kesimden sonra eklenemez. Hayvan ve bütün hissedarlar kesimden önce belirlenmelidir.
Taksitle kurban alınabilir mi?
Satım şartları açık ve bedel belirli ise vadeli veya taksitli alım mümkündür; kişinin ödeme gücü ve borç sorumluluğu ayrıca gözetilir.
Kredi kartı kullanılabilir mi?
Kartla satışın hükmü ödeme sözleşmesine bağlıdır. Faiz doğuran gecikmeye düşmemek ve bedeli belirli tutmak gerekir.
Et mutlaka üçe mi bölünür?
Üçe ayırmak güzel görülen bir dağıtım biçimidir; udhiyye etinin zorunlu matematik oranı değildir. İhtiyaca göre aile, hediye ve yoksul payı dengelenir.
Kasaba et veya deri verilebilir mi?
Kesim ücreti et, deri veya sakatattan ödenmez. Ücret ayrıca verilir; sonrasında bağımsız hediye ayrı değerlendirilir.
Yurt dışında vekâlet olur mu?
Olur. Vekâlet açık olmalı; hayvan, hisse, müvekkil, kesim zamanı ve dağıtım takip edilebilir biçimde kayıt altına alınmalıdır.
Akîka ile bayram kurbanı aynı mı?
Hayır. Sebep ve hükümleri ayrıdır. Akîka doğum şükrü, udhiyye Kurban Bayramı vaktine bağlı ibadettir.
Adak kurbanının eti yenir mi?
Adak, udhiyyeden farklı sarf hükümlerine sahiptir. Adakta bulunan ve bakmakla yükümlü olduğu yakınları için sınırlamalar bulunduğundan mezhep ilmihaline göre hareket edilmelidir.
Kurbanı yalnız
kesim gününde aramayın.
Bu merkez Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu’nun kurban kararları, Kurban Sıkça Sorulanlar rehberi, Kur’an âyetleri ve dört mezhep ilmihaliyle kontrol edildi.
Kurban hakkında 48 kaynaklı cevap
Hayvan şartları, ortaklık, vekâlet, kusur ve adak meselelerini kaynaklı kayıtlarında okuyun.