Ticaret, emek ve finans.

2012 yeterlilik sınavına hazırlık soruları 7 " Zekat ve Ticaret Ahlakı" KAYNAK: T.D.V.İslam ilmihali; Ankara 2010; s.422-509. S.1-Zekât ne zaman, nerede farz kılındı? Cevap.1: Hicretin 2.yılında, Medine de farz kılındı.(ilmihal 1.cilt. Sf:422)

S.7-Havelanü’l-havl ne demektir? Cevap.7: Zekâta tabi mallarda aranan şartlardan biridir. O malın üzerinden bir kameri yılın geçmiş olması şartıdır. Para, ticaret malları ve hayvanlarda bu şart aranır. Toprak mahsulleri, maden ve definelerde aranmaz.

Allah’a (cc) Savaş Açmanın Adı: Faiz (Riba) Haram kazançlardan birisi de faizdir. Faiz, aynı cinsten olan iki malın birbiriyle değiştirilmesindeki sözleşmede bir taraf için kabul edilen -karşılığı olmayan bir fazlalıktır. 10 gr. altını 11 gr. altın karşılığında satmak gibi. Bu 1 gram, karşılığı olmayan bir fazlalıktır. İşte bu faizdir. Faiz haramdır. Faizin haram oluşu kitap, sünnet ve icma’ ile sabittir. Kur’ân-ı Kerim’de şöyle buyurulmuştur: “Faiz yiyen kimseler (kabirlerinden) tıpkı şeytan çarpmış kimseler gibi çarpılmış olarak kalkarlar. Onların bu hali “alışveriş de faiz gibidir” demelerindendir. Oysa ki Allah alışverişi helâl, faizi haram kılmıştır.” (Bakara, 275) “Ey iman edenler, Allah’tan korkun. Eğer gerçekten inanıyorsanız faiz olarak artan miktarı almayın. Şayet (faiz hakkında söylenenleri) yapmazsanız Allah ve Resulü tarafından ilân edilmiş bir harp ile karşı karşıya olduğnuzu iyi bilin. Eğer tevbe edip faizcilikten vaz geçerseniz, sermayeniz sizindir. Böylece haksızlık etmezsiniz ve haksızlığa da uğramış olmazsınız.” (Bakara, 278, 279)

Altın ve gümüşe zekât düşmesi için bunların ağırlıkları dikkate alınır. Altından bir süs eşyası ağırlık olarak nisap miktarından az olmasına rağmen değeri nisap miktarını bulsa bile buna zekât düşmez. Gümüşte de durum böyledir. Meselâ, elli gram ağırlığında bir bilezik, sanat değeri sebebiyle altının nisabı olan 80.18 gram altın değerini bulsa, zekâta tabi olmaz. Yine bir gümüş, üçyüz gram ağırlıkta olduğu halde sanat eseri olmasından dolayı nisap miktarı olan 561 gram gümüş değerinde olsa bile buna da zekât düşmez. Ancak zekâta tabi başka mal ve parası bulunursa bunlar altın ve gümüşle birleştirilerek toplam değerleri nisap miktarını bulursa zekâtlarını vermek gerekir. 3. Ticaret Mallarının Zekâtı Hangi cinsten olursa olsun ticaret mallarının değeri, altın veya gümüşten birinin nisabına ulaşırsa zekâtının verilmesi gerekir. Ticaret eşyası değerlendirilirken altın ve gümüşten hangisi fakirlerin menfaatine daha uygun ise onun nisabı esas alınır. (Altın ve gümüşten belirli miktarlar zekât için nisab ise de: günümüzde gümüş, altına oranla büyük değer kaybetmiştir. Bu sebeple para ve ticaret mallarındafakirin yararı dikkate alınarakaltın nisabı esas alınmak suretiyle zekâtın ödenmesi uygun olur. Ancak elinde nisab miktarı veya daha fazla gümüşü olan kimse, zekâtını bu nisab üzerinden verir.) Altın ve gümüşün herbiri nisap miktarını bulmazsa, bunlar birbirine, ticaret eşyası da altın ve gümüşe ilâve edilerek nisap tamamlanır ve toplamının değeri üzerinden zekât verilir. Çeşitli şirket ve kuruluşlar tarafından çıkarılıp menkul kıymetler borsasında alınıp satılmakta olan hisse senetleri, ticari bir mal gibi olduğundan bunların değerleri üzerinden kırkta bir (yani %2.5) zekât verilmesi gerekir. Herhangi bir şirkete kâr ve zararda ortaklığın belgesi olan hisse senetlerinin…