Tahâret ve beden hâlleri.

S 6 - Teyemmümü mubah hale getiren bir mazeret sebebiyle teyemmüm yapılmış da bu mazeret hali ortadan kalkmışsa, teyemmüm bozulmuş olur mu? C 6 - Hastalık, tehlike, şiddetli soğuk, suyu elde edecek araç ve gerecin yokluğu gibi teyemmümü mubah hale getiren bir mazeret sebebiyle teyemmüm yapılmış da bu mazeret hali ortadan kalkmışsa, teyemmüm bozulmuş olur.

S3-Özürlünün abdest süresi ne kadardır. C3- Özürlü kimse vakit girdiğinde abdest alır. Abdesti bozan başka bir durum meydana gelmedikçe, o vaktin sonuna kadar abdestli sayılır. Dilediği kadar farz, vacip, sünnet,kaza namazı, Cuma ve bayram namazı kılabilir, Kabeyi tavaf edebilir ve mushafı tutabilir.

Temizliğin Çeşitleri Temizliğin iki temel başlığı olduğunu söylemiştik. Bunlar: Hadesten Taharet ve Necasetten Taharettir. Hadesten Taharet Bazı ibadetlerin yapılmasına mani olan hükmî pisliğe “Hades”, bundan temizlenmeye de “Hadesten Taharet” denir. Hades, biri küçük, diğeri büyük olmak üzere ikiye ayrılır. Küçük hadesten temizlenmeye “Tahâret-i Suğra” denir. Bu, abdestsizliği gideren temizliktir, yani abdest almak demektir. Büyük hadesi gideren temizliğe de “Tahâret-i Kübra” denir. Cünüplükten, hayız ve nifas hallerinden temizlenmektir ki buna gusül denir. Abdest almak veya gusletmenin mümkün olmadığı hallerde bunların yerine teyemmüm edilir. Necasetten Taharet Pis olan şeye “Necaset”, bundan temizlenmeye de “Necasetten Taharet” denir. Namazın sahih olabilmesi için beden, elbise ve namaz kılınacak yerin temiz olması şarttır. Namazın sahih olmasına mani olup olmaması bakımından necasetler ikiye ayrılır: a) Necaset-i Galize: Hafif olmayan ağır necaset demektir. Bunlar; insanlara ait (emzikli çocuğun ki de dahil) dışkı, sidik, vücudun herhangi bir yerinden akan kan, irin, ağız dolusu kusuntu, meni; kadınlardan adet, lohusalık ve istihaza hallerinde gelen akıntılardır.

Cuma ve vakit namazlarının geçmesinden korkmak ise teyemmüm için özür değildir. Bu sebeple abdest alan kimse cuma namazına yetişemezse öğle namazını kılar. Abdest aldığı takdirde bir farz namazın vaktinin çıkacağını anlayan kimse de teyemmüm edemez, abdest alır, namazı vaktinde kılamazsa kaza eder. Yakında su bulunduğunu tahmin eden kimsenin bunu araştırması gerekir. Eğer yakınlarda su olmadığı kanaatinde ise araştırması gerekmez. Arkadaşında su varsa, teyemmüm etmeden önce ondan su ister, şayet vermezse ondan sonra teyemmüm eder. Yanında su olmayan, fakat su bulacağını uman kimsenin, (kerahet vaktine girmemek ve teyemmüm edip namaz kılabilecek bir zaman kalmak şartıyla) namazı vaktin sonuna kadar tehir etmesi müstehaptır. Suyu bulursa abdest alır, bulamazsa teyemmüm ederek namazını kılar. 3. Teyemmümün yeryüzü cinsinden, pislik dokunmamış temiz bir şeyle yapılması Toprak, taş, kum, tuğla ve kiremit gibi şeylerle teyemmüm yapılır. Odun, bakır, demir gibi şeylerle teyemmüm yapılmaz. Ancak bunların üzerinde temiz toz bulunursa bu toz ile teyemmüm yapılabilir. 4. Teyemmümde yüzü ve kolları kaplayacak şekilde meshetmek 5. Meshi elin tamamı veya çoğu ile yapmak İki parmağı ile meshetmek caiz değildir. 6. Elin içi ile teyemmüm edilecek şeye iki kere vurmak Yani yeryüzü cinsinden olan şeye ellerini iki kere koymak. Teyemmümde ilk defa elini koyduğu yere ikinci defa da elini koyabilir. Bir kimsenin teyemmüm ettiği yerde bir başkası da teyemmüm edebilir. 7. Abdest almaya veya gusul yapmaya engel haller bitmiş ve kesilmiş olmak

TEYEMMÜMÜ BOZAN ŞEYLER: — Abdesti bozan şeylerin hepsi teyemmümü de bozar. — Teyemmüm ile abdest aldıktan sonra, su bulmak veya suya ulaşma imkânı bulmak teyemmümü bozar. Ancak, namazı bitirdikten sonra, bu imkânı bulanların, kılıp bitirdikleri namaz değil, sadece abdestleri bozulur. Namaz kılmakta iken, bu imkân doğarsa, namaz da, abdest de bozulmuş olur. — Cünüblüğü gidermek için teyemmüm eden kimsenin abdesti bozulmuş olsa, bu kimsenin sadece «namaz abdesti» bozulur. Bu kimse, yalnız, namaz abdesti alabilecek kadar su bulsa, onunla sadece, namaz abdesti alır. Boy abdestine yeterli su bulamamışsa yine teyemmüm eder. — Cünüblükten teyemmüm ile çıkmış kimsenin, yeterli su bulmasıyla, boy abdesti de, namaz abdesti de bozulur. — Teyemmüm ile ibadet eden mükellefin bulduğu su, ancak kendinin ve hayvanlarının içmesine yetişiyorsa, kendinin ve hayvanlarının hayatını tehlikeye atmamak için, bu suyu içmede kullanır, yine teyemmüme devam eder. Yani, bu halde bulunan mükellefler, «hükmen su bulamamış» sayılırlar. — Su yakınınızda, hatta yanı başınızda olsa bile onu ulaşmak tehlike doğuruyorsa «hükmen su bulamamış» sayılırsınız. Düşman tehlikesi, yırtıcı hayvan tehlikesi, kışın donma ve üşütüp sağlığı bozma tehlikesi varsa ve başkaca su bulunamıyorsa çaresiz teyemmüm edilir.

malarını temin eden ilâhî lütuf ve büyük kolaylık... Bu konuda yüce ve mukaddes kitabımız Kur’ân-ı Kerim’de şöyle buyurulur: «...Su bulamamışsanız, o vakit, tertemiz bir toprakla teyemmüm edin...». (Bkz. el-Mâide Sûresi, âyet 6). Zaruret halinde «teyemmüm», boy abdesti ve namaz abdesti yerine geçer. «Teyemmüm»de niyet şarttır. Bu niyet esnasında, hangi ibadet ve hangi dînî vazife yapılacaksa, onu da belirtmek gerekir. «Teyemmüm», temiz toprakla yapılır. «Temiz toprak», üzerine necaset düşmemiş, necasetle bulaşmamış toprak veya toprak cinsinden olan (temiz kum, kireç, tuğla, çimento, sıva... gibi) maddelerdir. Yani, temiz olmak şartı ile üzerinde «toz» bulunan cisimlerdir. Muztar durumda kalınca, elbise ve battaniye tozları bile bu işe yarar. «Teyemmüm» esnasında, yüzük ve bileziklerin çıkarılması ve teyemmüm yapılacak uzuvlara yapışmış kalın boya ve oje gibi deriyi kapatıcı şeylerin yok edilmesi de şart... Yani, meshin; yerini kaplaması şarttır; böylece temas edilmedik yer kalmamalıdır. Cünüb kimse, teyemmüm ile cünüblükten çıkar, tekrar cünüb hale düşmedikçe, gusül için, ikinci bir teyemmüme gerek yoktur. Ancak, her abdest bozulmasında, namaz için ayrıca teyemmüm etmek gerekir. Görüldüğü gibi, cünüblükten teyemmümle çıkmış kişi, abdestini bozsa, cünüb sayılmaz, sadece namaz için abdestsiz sayılır. Zindanda, hücrede, esarette bulunan ve çok ağır hasta olup teyemmüm imkânını dahi bulamayan müminler, namazlarını «îma» yoluyla kılarlar ve bu hallerden kurtulduktan sonra, iade ederler. Çünkü bu halde iken, ölmek ihtimali olduğundan, belki kurtuluş nasip olmaz ve namazı iade imkânı bulunamaz endişesi ile müminler, ellerinden geldikçe «dînin direği namazı» bırakmamak için çırpınmalıdırlar. Bu çırpınış onları, büyük ecirlere ve sevaplara nail etmekle kalmayacak, büyük güç ve…

KADINLARA MAHSUS HALLER Kad ı nlara mahsus üç hal vardır: 1- Hayız, 2- Nifas, 3- istihaza. 1- Hayız: Kadınlık (ergenlik) çağına ulaşm ış birinin rahminden, muayyen müdldetler içinde gelen kandır. En erken 9 yaşında başlar, en geç 55 yaşında biter. Bu surette gelen kana "hayız kanı"' bu hale "hayız hali" veya "aybaşı hali" denir. 2- Nifas: Doğumdan hemen sonra kadının rahmin - den akan kandır. Lohusalık kanı da denir . • 3- lstihaza: Hayız görmekte olan bir kad ı ndan üç günden az yahut on günden sonra gelen kana istihaza kanı denir. Lohusa kad ın dan, 40 günden sonra gelen kan da istihaza kanıdır. Bu kan, kad ını n namazına, orucuna ve diğer ibadetlerine mani olmadığ ı gibi, cinsi yakınlığa da engel teşkil etmez. istihaza kanı gelen kadın, her vakit başında abdest alır, namazını kı lar. Bu, kesilmeyen burun kanı gibidir. • Hayız; en az üç gün üç gece, en çok on gün on gece devam eder. • İki adet arasın daki temizlik haline tuhur, denir. Tu - hur en az 15 gün, en çoğu için ise hudut yoktur. • Nifasın en az müddeti için konulmuş bir hudut yoktur. Nifası n en çok müddeti doğumdan başlayarak

NECASETTEN TAHARET (Pislikten Temizlenmek) Namazın şartlarından ikincisi necasetten taharettir. Yani namaz kı lacagı yerde, bedeninde veya elbisesinde namazın kılınmasına mani olacak pislik varsa temizlemektir. Necaset iki kısımd ır. 1- Ağır (galiz) necaset: İnsanın ön ve arkadan çı­ kan pisligi, eti yenmeyen hayvanların sidigi, dışkı sı ve salyası , tavuk, kaz ve ördegin d ı şkısı, kan, irin, meni, mezi, vedi, agız dolusu gelen kusuntu, şarap ve diger haram içkiler. Bu necasetlerden sidik, kan, irin gibi sıvı olanlar el ayasından gen iş; dışkı gibi katı olanlar da bir dirhemden (3,2 gr.) ağır olursa namaza manidir. Bu necasetlerin hepsi bir yerde veya ayrı ayrı yerlerde olsa temizlemek farzd ı r. 2- Hafif necaset: Atı n sidigi, eti yenen ehrı ve yabani hayvanların pisligi, eti yenmeyen kuşların dışkısı ­ d ı r. Bu necaset, bir organ ı n veya elbisenin dörtte birinden fazlasına bulaşmış ise namaza manidir. • • • ıstinca, ıstinka, ıstibra . lstinca, bir kimsenin büyük veya küçük abdestten sonra pisligin çıktıgı yeri temizlemesidir . • lstinka, istincada mübalağa yapmaktır. Yani önce pisliği kuru bir şeyle silmek, sonra su ile yıkamak sonra da kurulamakt ır .

D -İhrâma Girerken Sünnet veya Müstehap Olan Fiiller: 1) Abdest veya boy abdesti almak: Temizlenmek için abdest veya boy abdesti alınır. Hz. Peygamber ihrâm için boy abdesti almıştır.54 Bu, temizlenmek için olup, tahâret (abdestlilik) için değildir. Bu yüzden, hayızlı ve nifaslı kadınlar da bunu yaparlar. İbn Abbâs'ın merfû olarak naklettiği bir hadiste şöyle buyurulur: “Nifaslı ve hayızlı kadınlar boy abdesti alır, ihrârama girer, Beytullah'ı tavâf dışında, haccın bütün menâsikini ifâ ederler”55 Diğer yandan Hz. Peygamber (s.a.s.), Esmâ binti Umeys'e nifaslı (lohusa) iken, boy abdesti almasını emir buyurmuştur.56

Bir özür sahibi, özrü kesilmiş olduğu halde, abdesti bozan başka bir hâl’den dolayı abdest alıp da daha sonra müptelâ olduğu özrü yine ortaya çıksa, abdesti bozulmuş olur, yeniden abdest alması gerekir. Çünkü önceki abdesti bu özürden dolayı değildi. Ancak özrü kesildiği halde, vakit içinde özründen veya abdesti bozan, başka bir halden dolayı abdest alıp da, o vakit içinde özrü zuhur etse, bu abdesti bozulmaz. Çünkü bu abdest hem özrü, hem de o abdesti bozan başka hal için alınmış sayılır.